صلح بنياد امنيت ملي
کارآمدي مديريت منوط به کارآمدي روابط خارجه است. به گواه شواهد فراوان، راهبرد روابط خارجه کم هزينه، سودمند و کاربردي نيست. پر بيراه نيست اگر گفته شود بيشتر چالشهاي بيسابقه اجتماعي و ملي در عرصههاي گوناگون که زيست روزمره شهروندان را طاقت فرسا کرده است، پيامد روابط خارجه ناکارآمد و بعضا متشنج است. بنابراين، نياز به هوش سرشار يا تخصص و مهارت خاصي نيست تا متوجه شويم که راهبرد روابط خارجه بايد کارآمد، کاربردي و در مسير تحقق اهداف منافع و امنيت ملي قرار بگيرد. همزيستي مسالمت آميز با ديگر کشورها حاکي از توانايي ديپلماتيک که مستقيما برآيند اهداف ملي است، ميباشد. به عبارتي، ملزومات اجتنابناپذير ايجاد صلح با ديگر کشورها صداقت، توانايي ذهني و وطندوستي است. به گواه تمامي تاريخ جوامع، کارآمدي و اقتدار حکومتها در بستر صلح ايجاد ميشود. اينکه حکومتها تنها در شرايط صلح و انواع تبادلات اقتصادي، فرهنگي، تجاري، علمي و... با ديگر کشورها ميتوانند براي شهروندان خود رفاه، آرامش و امنيت ايجاد کنند. در زيست اجتماعي برخلاف، زيست طبيعي، صلح و نه جنگ و تنش دائمي، تامين و تضمينکننده امنيت و بقاي انسانها است. ايران، عربستان و ديگر کشورهاي خاورميانه چقدر هزينه صرف تسليحات و توان دفاعي ميکنند؟ آيا مسئولان باور ندارند که اگر ميان ايران، عربستان و ديگر کشورهاي خاورميانه صلح باشد، اين کشورها ميتوانند هزينههاي گزاف تسليحاتي و دفاعي را که به جيب منشأ تنشهاي خاورميانه يعني کشورهاي توليدکننده تسليحات ميرود را صرف توسعه آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، مستضعفزدايي، توليد علم، توسعه صنعت، فهم فرهنگ همزيستي ميان شهروندان خاورميانه و حتي نزديک کردن تجارت، اقتصاد، فرهنگ و... کشورهاي در خاورميانه کنند؟ آيا آن کشورها درک نميکنند که امنيت و توسعه در بستر تنش دائم رخ نميدهد يا اينکه به دلايل گوناگون از جمله (به فرموده مقام معظم رهبري) عوامل بازي در زمين دشمن، اراده تنشزدايي ندارند؟ کارگزاران مديريت سياسي در خاورميانه به حکم انسانيت، اخلاق و مهمتر از هر چيز به حکم وطندوستي بايد پاسخ دهند کدام کشورهاي فرامنطقهاي از آشفتگي و تنش در خاورميانه سود ميبرند. چرا بايد شهروندان خاورميانه بهخاطر داشتن ذخاير و منابع سرشار انرژي در فقر، ناامني، نااميدي و... زندگي کنند؟ در قبايل دور دست سرخ پوستان در آمازون و قبايل آفريقا انسانها با وجود نداشتن منابع، آرامش و امنيت بيشتري از شهروندان خاورميانه دارند. لازم است تبيين مختصري از چيستي، چرايي و ضرورت روابط خارجه ارائه شود. ضرورت ايجاد رابطه با ديگر کشورها چيست؟ آيا يک کشور ميتواند دور خود ديوار بکشد؟ خير. در جهان معاصر تنها سوداگران سياسي و عوامل نفوذي بيگانگان تلاش ميکنند کشور خود را محاصره کنند. تهيه و تامين انواع نيازها بنياد روابط بينالمللي است. هيچکشوري نميتواند همه نيازهاي شهروندانش را به اتکاي تواناييها، امکانات، تخصص و دانش و منابع داخلي تامين کند. بنابراين بدون ارتباط با ديگر کشور، اساسا هيچتوسعه و در نتيجه امنيت پايداري ايجاد نميشود اينگونه جوامع مجبور ميشوند در شرايط قرون ابتدايي يا وسطي زيست کنند. فلسطين اشغالي يک کشور نيست، بلکه پادگان نظامي آمريکا است. پادگاني که محل سکونت خانوادههاي نيروهاي نظامي نيز است. منطقه جغرافيايي فلسطين اشغالي محل استقرار نظاميان آمريکايي و مزدوران آنها به منظور کنترل منابع انرژي خاورميانه است. اگر ادعاي فوق پذيرفته شود، آنگاه ميتوان درک کرد که آمريکا اصليترين مانع حل و فصل چالش فلسطين در خاورميانه است و نه هيچکشور ديگري. بنابر مستندات فراوان تاريخي قرنها است که ميان اقوام و جوامع اروپايي با يهوديان دشمني وجود دارد. بنابراين، شايد چالش فلسطين و رژيم اشغالگر تنها معضلي عامدانه براي اختلافافکني ميان کشورهاي منطقه در راستاي هدف اصلي آمريکا براي کنترل و غارت منابع انرژي خاورميانه باشد. آمريکا بنياد اختلافات، نزاعها و انواع فلاکتها براي شهروندان خاورميانه است. اگر اين استدلال منطقي باشد آنگاه راهکارها، طرحها و راهبردهاي معطوف به تنشزدايي ميان کشورهاي خاورميانه کاربردي و سودمندترين هدف راهبرد روابط خارجه ايران خواهد بود. تنشزدايي از طريق صلح و محور اختلافات مهندسي شده توسط انرژيخواران غربي و شرقي ميان کشورهاي خاورميانه کمهزينه، سودمند و زودبازدهترين راهبرد کوتاه کردن دست آمريکاي اشغالگر و رهايي فلسطين خواهد بود. صلح حاکي از اقتدار و تنش حاکي از عدم اقتدار ملي است. به گواه عقل سليم، منطق و تجربيات بيشمار تاريخي کم هزينهترين راهبرد تحقق منافع و امنيت ملي صلح با همسايگان و کشورهاي دور و نزديک است. اينکه تلاش شود انواع توجيهات براي روابط خارجه بسيار ناکارآمد و پرهزينه ارائه شود به هيچوجه قابل قبول نيست. دستاندرکاران روابط خارجه بايد روش و تبيين کنند که آيا منافع و امنيت ملي يا منافع و امنيت جناحي مبناي ارتباط با ديگر کشورهاست؟ آيا ميخواهيم روابط خارجه با يا بدون تنش داشته باشيم؟ پاسخ شفاف به هريک از اين پرسش ها ميتواند نقشه راه کمهزينهاي در راستاي تحقق منافع و امنيت ملي در اختيار کارگزاران وطن دوست و صادق روابط خارجه بگذارد.
