حفظ بناهاي تاريخي چه تاثيري در رشد و توسعه گردشگري دارد؟
در توسعه پايدار گردشگري بايد ابتدا به نوع برخورد گردشگران با محيط و عوارض انساني و ظرفيتهاي پذيرش استاندارد آن مکان پرداخته شود و بعد شيوههاي حفظ آثار باستاني و ابنيههاي فرهنگي و عمارتهاي قديمي، مانند پلها، کاروانسراها، مساجد، کاخموزهها، گرمابهها در شهرها و روستاها مورد توجه قرار گيرد و در مرحله بعد بايد نحوه بهرهبرداري اصولي در گردشگري را مورد بررسي قرار داد که متاسفانه عدم اطلاع از اين نکات آموزشي در توسعه پايدار گردشگري باعث ميشود که شاهد شيوع پديدههاي سرقت کاشيهاي سردرهاي عمارتهاي قديمي، لوايح سنگي و دستنوشتههاي باستاني و سرستونهاي تاريخي عمارتها باشيم که اين خود ميتواند بازار سياه سوداگران اشياي عتيقه را داغ نگه دارد و در مقابل شاهد کاهش آمار گردشگران خواهيم بود؛ اتفاقي که در شرايط موجود ميتواند تبعات منفي اقتصادي بسياري بهدنبال داشته باشد.
قوانين چه نقشي در جلوگيري از تخريب بناهاي تاريخي يا سرقت آثار باستاني دارند؟
اگر با ديد کلي به موضوع نگاه کنيم تخريب، ، عدماطلاعرساني صحيح و نيز عدمارائه شيوههاي مناسب در برخورد با افرادي که به آثار فرهنگي آسيب ميزنند، عدم رونق گردشگري و رکود اقتصادي در بازار مقصد بهدنبال دارد. بنابراين در حال حاضر تصويب و يا اصلاح قوانين بيش از هر زمان ديگري حس ميشود، چراکه از اين طريق ميتوان شاهد شکوفايي و رونق صنعت گردشگري بود و بهطور جديتر و قاطعانهتر با متخلفان برخورد کرد. تدوين قوانين سختگيرانه پيرامون مبارزه با متخلفاني که به آثار باستاني آسيب وارد ميکنند و نيز برخورد جديتر با قاچاقچيان اين آثار باعث تقويت و توسعه گردشگري خواهد شد که رونق توليد و اشتغال و تقويت روحيه نشاط و اميد در جامعه در پي دارد و به سلامت رواني جامعه گردشگرپذير يا جامعه مقصد کمک شاياني ميکند.
حفظ آثار تاريخي در کشورهاي ديگر در زمينه توسعه گردشگري چگونه تحليل ميکنيد؟
تجربه کشورهاي موفق در صنعت گردشگري و همچنين مطالعات آماري نظرسنجيهاي ادواري از جمعيت مشتاق گردشگر همگي نشان از آن دارد که گردشگري ريشه در اعماق تاريخ دارد و گردشگري بدون واردشدن در بستر تاريخ معني نخواهد داشت. برگزاري تورهاي دانشگاهي و علمي ـ تاريخي، فرهنگي، باستانشناسي و قومشناسي طرفداران زيادي در کشورهايي همچون فرانسه، انگلستان، بلژيک، سوئد، نروژ،هلند، دانمارک، آلمان، ايتاليا، اسپانيا، هندوستان، چين، کرهجنوبي و ژاپن به خود اختصاص داده است. ساليانه جمعيت مشتاق گردشگري تاريخي به کشورهاي ايران، مصر و يونان براي آشنايي هرچه بيشتر با بسترهاي تاريخ و تمدن بشري به اين کشورها سفر ميکنند. آمار اعلامشده از سوي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در کشورمان در پايان سالهاي 1397-1396 حکايت از افزايش 50درصدي مسافران به شهرهاي تاريخي ايران مانند يزد، کرمان، شيراز و اصفهان دارد که همگي موارد فوق را تاييد ميکند. با اندکي بررسي ميتوان به انگيزههاي تاريخي عموم مردم در سراسر دنيا بهعنوان عامل 50درصدي در صنعت سبز گردشگري اميدوار بود و براي گردشگري در بستر تاريخ برنامهريزيهاي اصولي و علمي طراحي و اجرا کرد.
در حال حاضر چه کشوري در گردشگري تاريخي پيشرو است؟
ميتوان در بررسي الگويي کشورهاي پيشرو در صنعت گردشگري به کشور چين اشاره کرد که اين کشور براي حفظ و نگهداري ديوار تاريخي چين بهعنوان يک نماد تاريخي ساليانه مبلغ چشمگيري هزينه ميکند تا از رقبا عقب نماند و در بازار پررونق گردشگري سهم چشمگير خود را از دست ندهد.
آيا تشکيل وزارت گردشگري ميتواند گام موثري براي حفظ بناهاي تاريخي باشد؟
پس از تشکيل وزارت گردشگري، الزام حمايت همهجانبه اين وزارتخانه و تخصيص بودجههاي جاري کشور به حفظ و مرمت و احياي آثار تاريخي از الزامات مهم در بخش صنعت گردشگري است. اگر بخواهيم پيشزمينههاي شکلگيري ساختار گردشگري را در بُعد جهاني و تخصيص سهم خودمان از اين بازار اقتصادي پرسود مدنظر قراردهيم بايد بهطور دقيق زيربناهاي فرهنگي را بشناسيم. حفظ و مرمت آثار باستاني طبيعي و نيز کاخها، کاروانسراها و باغعمارتهاي قديمي و... ميتواند باعث افزايش آمار گردشگران و رونق صنعت گردشگري در کشور شود؛ اتفاقي که تا به امروز بنا به دلايل مختلف چندان مورد توجه قرار نگرفته است.
مهمترين راهکار براي جلوگيري از تخريب و حفظ آثار تاريخي چيست؟
براي جلوگيري از تخريب و نيز حفظ آثار تاريخي، استفاده از تجارب کشورهاي صاحبنام در گردشگري که پژوهشهاي مستمري در اين زمينه دارند از ضرورتهاي برنامهريزي در اين بخش است. همچنين بايد يادآور شد در گردشگري تاريخي سرقت آثار تاريخي مثل لوايح باستاني و سرستونهاي عمارتها در برخي کشورها بهعنوان تجارت سياه پرسود رونق يافته و اين خود ضربه مهلکي را بر پيکره تاريخ و فرهنگ کشورها وارد ميکند که تصويب کنوانسيون منع خريد اينگونه آثار و تدوين جرائم بسيار سنگين مالي و قانوني از ضروريات صنعت گردشگري در بُعد جهاني است که بايد مورد توجه کشورها قرارگيرد، چراکه در غير اين صورت نهتنها گردشگري تاريخي آسيب ميبيند بلکه آثار فرهنگي بهجاي مانده از دورههاي گذشته نيز بهراحتي به تاراج خواهد رفت که اين خود ميتواند براي صنعت پررونق گردشگري بسيار مضر باشد.