اولگا توکارچوک و پیتر هاندکه 2 برنده نوبل امسال

پس از يکسال وقفه در اهداي جايزه نوبل ادبيات، اولگا توکارچوک و پيتر هاندکه صد و پانزدهمين و صد و شانزدهمين نويسندگان دريافت‌کننده اين جايزه شدند.به گزارش سايت نوبل، يکسال پس از اينکه آکادمي سوئدي نوبل برنده‌اي انتخاب نکرد، امسال دو برنده از سوي آکادمي نوبل انتخاب شدند و آکادمي از اولگا توکارچوک از لهستان و پيتر هاندکه نويسنده و نمايشنامه‌نويس اتريشي به‌عنوان برندگان سال‌هاي 2018 و 2019 نام برد.جايزه اولگا توکارچوک براي قوه تصوري توصيفي که با اشتياقي کلامي توانسته نمايانگر عبور از مرزها به‌عنوان سبکي از زندگي باشد، به وي تعلق گرفت. جايزه پيتر هاندکه نويسنده اتريشي براي آثاري تاثيرگذار که با نبوغ زبان‌شناسانه توانسته‌اند خاص و دقيق بودن تجربه انساني را به نمايش بکشند، به وي اهدا شد.آخرين‌بار سال 2017 اين جايزه به کازو ايشي گورو نويسنده انگليسي ژاپني‌تبار اهدا شده بود.از ميان برندگان نوبل ادبيات تا پيش از اين 14 نويسنده زن اين جايزه را به خانه برده بودند.سال پيش به‌دنبال رسوايي اخلاقي که دامن اين آکادمي را گرفت، نوبل برنده‌اي در بخش ادبيات خود انتخاب نکرد و به‌جاي آن امسال دو برنده معرفي کرد.امسال هفت عضو جديد از جمله رييسي جديد براي آکادمي ادبيات انتخاب شد و اين گروه دست به انتخاب برندگان زدند.آکادمي نوبل هميشه برنده خود را از ميان حدود 350 نامزد پيشنهادي انتخاب مي‌کند که توسط متخصصان ادبي و برندگان پيشين جايزه نوبل از سراسر جهان معرفي مي‌شوند.هدف اين جايزه اداي احترام به خواسته آلفرد نوبل است که گفته بود «فردي که در زمينه ادبيات خاص‌ترين اثر را در جهتي ايده‌آل خلق کرده باشد» بايد بتواند اين جايزه را از آن خود کند.اين دو نفر در حالي برنده شدند که پيش‌بيني‌ها اين بود که با انتخاب موراکامي و آتوود نوبل مي‌تواند پاسخگوي سليقه اصلي مخاطبان ادبيات جهان باشد و جبران آبروريزي سال پيش را بکند.

اولگا توکارچوک کيست؟

بانوي نويسنده لهستاني اولگا توکارچوک به‌عنوان پانزدهمين زني که موفق به کسب جايزه ادبي نوبل مي‌شود، عنوان برنده نوبل ادبيات 2018 را از آن خود کرد.اولگا توکارچوک نويسنده لهستاني متولد 1962 است. اين نويسنده 57 ساله و فعال اجتماعي و روشنفکر به‌عنوان يکي از موفق‌ترين نويسندگان نسل خود شناخته مي‌شود.وي سال 2018 برنده جايزه من بوکر بين‌المللي براي رماني با عنوان «پروازها» شد و به‌عنوان اولين نويسنده لهستاني اين جايزه را از آن خود کرد. او به‌عنوان برنده نوبل ادبي 2018 که سال 2019 معرفي شد، نيز انتخاب شد.توکارچوک براي لحن اسطوره‌اي نوشته‌هايش شناخته شده است. وي که به‌عنوان روانشناس از دانشگاه ورشو فارغ‌التحصيل شد مجموعه‌اي از اشعار، چندين رمان و نيز شماري کتاب متشکل از داستان‌هاي کوتاه و کتاب‌هاي غيرداستاني در کارنامه دارد.«پروازها» به‌عنوان برنده جايزه نايک که مهم‌ترين جايزه ادبي لهستان است در سال 2008 انتخاب شد.اين نويسنده سال 2010 مهمان جشنواره کتاب ادينبورگ بود تا درباره کتاب «کهن و ديگر زمان‌ها» صحبت کند. او سال 2015 با کتاب «کتاب‌هاي جيکوب» بار ديگر جايزه نايک را برد. در همان سال او جايزه پل بين‌المللي آلمان- لهستان را از آن خود کرد که براي تلاش نويسنده‌اي در عرصه صلح، فعاليت‌هاي دموکراتيک و درک متقابل بين ملت‌هاي اروپا اهدا مي‌شود.وي از سال 1980 به‌عنوان دانشجوي روانشناسي وارد دانشگاه ورشو شد و در زمان تحصيل به‌عنوان داوطلب به نوجوانان با مشکلات رفتاري کمک کرد. او سال 1985 پس از فارغ‌التحصيل شدن به‌عنوان درمانگر شروع به کار کرد و از آنجا که خود را شاگرد کارل يونگ مي‌داند، از روانشناسي به‌عنوان الهام‌بخشي براي ورود به کار ادبي بهره گرفت. از سال 1998 وي در دهکده‌اي کوچک نزديک نوا روا زندگي و دفتر نشر خود را با عنوان «ورتا» اداره مي‌کند.برنده نوبل ادبيات 2018، اولين کتابش را سال 1989 منتشر کرد که مجموع شعري با عنوان «شهرها در آينه‌ها» بود. رمان نخست او با عنوان «سفري در کتاب- مردم» درباره جست‌وجوي دو عاشق براي کشف راز کتاب است که به‌عنوان استعاره‌اي براي معناي زندگي به کار گرفته شده است. اين داستان که در قرن هفدهم فرانسه مي‌گذرد، سال 1993 منتشر شد.رمان بعدي او «E..E» ÏÑ ÓÇá 1996 ÏÑÈÇÑå Òäí Èå äÇã «ÇÑäÇ ÇáÊÓäÑ» ÇÓÊ ˜å ÏÑ ÎÇäæÇÏåÇí ÈæÑŽæÇíí ÂáãÇäí-áåÓÊÇäí ÈÒÑ ÔÏå æ ÊæÇäÇííåÇí ÑæÇäíÇÔ ÑÇ Ó ÇÒ Ìä Ïæã ÌåÇäí ÓÊÑÔ ãíÏåÏ.ÑãÇä Óæã æí ÈÇ ÚäæÇä «˜åä æ ÏíÑ ÒãÇäåÇ» ÓÇá 1996 ãäÊÔÑ æ ÈÇ ãæÝÞíÊ ÒíÇÏí ÑæÈåÑæ ÔÏ. Çíä ÏÇÓÊÇä ÏÑ Ïå˜ÏåÇí ÊÎíáí Èå äÇã ÑÇæí˜(˜åä) ãíÐÑÏ ˜å ÏÑ ÞáÈ áåÓÊÇä æÇÞÚ ÇÓÊ æ ÒäÏí ãÑã ÂäÌÇ ÑÇ ÏÑ åÔÊ Ïåå ÇÒ ÓÇá 1914 ÑæÇíÊ ãí˜äÏ. Çíä ˜ÊÇÈ Èå ÒÈÇäåÇí ãÎÊáÝí ÊÑÌãå ÔÏ æ ÈÑÇí äæíÓäÏåÇÔ ÔåÑÊí ÌåÇäí Èå ÇÑãÛÇä ÂæÑÏ.Ó ÇÒ Çíä ãæÝÞíÊ Çæ Èå ÓãÊ ÏÇÓÊÇä˜æÊÇå ÑÝÊ æ ãÊæä äÙãí æ ãÞÇáå äæÔÊ. «äÌå» ÏÑ ÓÇá 1997 ãÌãæÚåÇí ÇÒ Óå ÏÇÓÊÇä ÈáäÏ ÈæÏ æ ÓÇá 1998 «ÎÇäå ÑæÒ¡ ÎÇäå ÔÈ» ãäÊÔÑ ÔÏ ˜å Ñå ÇÒ äÙÑ ÇÓãí ÑãÇä ÇÓÊ¡ ÇãÇ ãÊÔ˜á ÇÒ Ê˜åʘååÇíí ÇÒ ÏÇÓÊÇäåÇ æ ØÑÍåÇÓÊ.Ó ÇÒ Âä ãÌãæÚåÇí ÇÒ ÏÇÓÊÇäåÇí ˜æÊÇå æí ÈÇ ÚäæÇä «äæÇÎÊä Ñæí ØÈáåÇí ãÊÚÏÏ» ÏÑ ÓÇá 2001 ãäÊÔÑ ÔÏ æ ˜ÊÇÈ ÈÚÏí Çæ ˜å ãÌãæÚåÇí ÇÒ ãÞÇáååÇ ÈæÏ ÏÑ ÓÇá 2000 ÈÇ ÚäæÇä «ÚÑæÓ˜ æ ãÑæÇÑíÏ» Èå ÈÇÒÇÑ ÂãÏ.«ÂÎÑíä ÏÇÓÊÇäåÇ» ÏÑ ÓÇá 2004¡ «ÂäÇ ÏÑ ÏÎãå ÞÈæÑ» ÏÑ ÓÇá 2006 æ «ÑæÇÒåÇ» ÏíÑ ˜ÊÇÈåÇí æí åÓÊäÏ ˜å ÈÇ ÊãÑ˜Ò ÈÑ äãÇÏåÇí ãÏÑä äæÔÊå ÔÏåÇäÏ.ÑãÇä «ÏÈ Ç˜ÈÑÊ ÑÇ Ñæí ÇÓÊÎæÇäåÇí ãÑ ÈÑÇä» ÏÑ ÓÇá 2009 ÏÇÓÊÇäí ˜ÇÑÇÇåí ÇÒ ÒÇæíå ÏíÏ Òäí ÓÇáÎæÑÏå ÇÓÊ ˜å ÇÒ ØÑíÞ ØÇáÚ Èíäí ãÑ æ ãíÑåÇí ÑæÓÊÇí ˜æ˜Ô ÑÇ ÈÑÑÓí ãí˜äÏ.Çíä äæíÓäÏå ˜å ÇÒ Óæí ˜ãíÊå äæÈá ÈåÏáíá «Þæå ÊÕæÑí ÊæÕíÝí ˜å ÈÇ ÇÔÊíÇÞí ˜áÇãí ÊæÇäÓÊå äãÇíÇäÑ ÚÈæÑ ÇÒ ãÑÒåÇ ÈåÚäæÇä ÓȘí ÇÒ ÒäÏí ÈÇÔÏ»¡ ÔÇíÓÊå ÏÑíÇÝÊ Çíä ÌÇíÒå ÔÏ 16 ÚäæÇä ˜ÊÇÈ ÏÑ ˜ÇÑäÇãåÇÔ ÏÇÑÏ.

نگاهي به کارنامه پيتر هاندکه

آکادمي سوئد برنده پيتر هاندکه را به‌عنوان برنده نوبل ادبيات سال 2019 معرفي کرد. وي نويسنده‌اي نوگرا است و اين نوگرايي را در مضمون و شيوه بياني او ‌مي‌توان ديد.پيتر هاندکه نويسنده و نمايشنامه‌نويس 76 ساله اتريشي، از زمان تحصيل در رشته حقوق به نوشتن روي آورد و سرانجام تحصيلاتش را نيمه‌کاره رها کرد و نخستين رمانش را سال 1966 با عنوان «زنبور سرخ» به ناشر ارائه کرد. اولين نمايشنامه وي نيز که «اهانت به تماشاگر» نام دارد سال 1967 منتشر شد. او فيلمنامه‌هاي متعددي نيز نوشته و جايزه طلاي جشنواره فيلم آلماني را براي «حرکت نادرست» دريافت کرده است.وي که جايزه معتبر جورج بوشنر و فرانتس کافکا را در کارنامه دارد، نويسنده بيش از 70 عنوان رمان، نمايشنامه و فيلمنامه است. جديدترين رمان وي با عنوان «دزد ميوه؛ يا راهي راحت براي فرار به درون» سال 2017 منتشر شده است.هاندکه از نويسندگاني است که معتقدند ادبيات با اشيا و موضوع‌هايي که با اين زبان توصيف مي‌شوند، شکل نمي‌‌گيرد بلکه اين زبان است که به ادبيات شکل و رنگ مي‌بخشد. موضوع‌هايي چون نقد قالب‌هاي ادبي مرسوم در شعر، نثر و نمايشنامه‌نويسي از جمله مهم‌‌ترين سوژه‌هاي آثار اين نويسنده سرشناس اتريشي است. او در آثارش با موضع‌گيري‌هاي مستقيم و مرسوم، ادبيات را به چالش مي‌کشد و مباني نظري خود را در نقد زبان مطرح مي‌کند. «زن چپ دست» 1976، «ويکتور مقدس»1980، «بازي پرسش»1989، «سرزمين کلمه» 1998 و «دن خوان از زبان دن‌خوان» 2004 از معروف‌ترين آثار هانتکه در سال‌هاي اخير به شمار مي‌آيند. «‌زن ‌چپ‌دست»، «ترس‌ دروازه‌‌بان از ضربه‌ پنالتي»، «کاسپار»‌ و «محاکمه» از جمله آثار اوست که به فارسي ترجمه شده‌اند.وي سال 2014 به‌عنوان برنده جايزه بين‌المللي ايبسن که مهمترين جايزه براي تئاتر است، انتخاب شد و هيات داوران جايزه از وي به‌عنوان والاترين شاعر اسطوره‌اي تئاتر ياد کردند. جايزه ادبي کافکا در سال 2009 و جايزه معتبر نمايشنامه‌نويسي السه لاسکر شولر 2014 نيز از ديگر افتخارهاي ادبي اوست.نوبل در معرفي هاندکه بر فعاليت‌هاي سينمايي وي نيز تاکيد کرد زيرا او با ويم وندرس کارگردان معروف همکاري داشته و فيلمنامه فيلم «بهشت بر فراز برلين» را نوشته است و خودش هم چند فيلم براساس آثار خود و ديگر نويسندگان نوگرا کارگرداني کرده ‌است.جايزه پيتر هاندکه نويسنده اتريشي از سوي آکادمي نوبل براي آثاري تاثيرگذار که با نبوغ زبان‌شناسانه توانسته‌اند خاص و دقيق بودن تجربه انساني را به نمايش بکشند، به وي اهدا شد.