آقای نخست‌وزیر حرف مردم را نفهمیدید

پيام تلويزيوني چندشب پيش عادل عبدالمهدي، نخست‌وزير عراق به معترضان هرچند پيش از انتشارش نيز آشکارا مشخص بود که حاوي نکته قابل توجهي نخواهد بود، اما پس از انتشار آن مشخص شد اساسا عبدالمهدي پيام تظاهرات را درنيافته و ادبيات غالب در پيامش نيز اميدبخش نبوده است. هدف از صدور پيام نخست‌وزير مشخصا آرام‌کردن معترضان خشمگين و تفهيم اين نکته به آنان بود که ريشه مشکلات متراکم موجود به دولت يک‌ساله او بازنمي‌گردد. او گفت که راه‌حل‌هاي جادويي ندارد و آرزوهايي که طي دهه‌هاي گذشته تاکنون محقق نشده در يک‌سال قابل تحقق نيست. جالب اينکه وي خواسته‌هاي مردم را آرزو ناميد و براي آنکه فقط نظام سياسي برآمده از 2003 تاکنون را مقصر محقق‌نشدن آرزوها معرفي نکند از آرزوهاي محقق‌نشده در طول دهه‌ها گفت! او با دفاع از اقدامات امنيتي اتخاذ شده گفت که اتخاذ اين تصميمات سخت بود اما چاره‌اي نبوده است. علاوه بر اين عبدالمهدي اعلام کرد به خانواده‌هاي با درآمد بسيار پايين حقوق ماهانه پرداخت خواهد شد. عبدالمهدي همچنين مدعي شد در کاخ زندگي نمي‌کند و موانع بتني در خيابان‌هاي بغداد و برخي مناطق منطقه سبز را برداشته است. هرچند که وي در بخشي از پيامش از رهبران احزاب و پارلمان خواست تا به او اجازه دهند اصلاحات وزارتي را بدون دخالت و بدون اعمال سيستم محاصصه (سهميه‌بندي) انجام دهد، اما آشکارا وي پيام تظاهرات و اهداف معترضان را درنيافته يا در اتخاذ گام‌هاي اوليه براي تحقق آنها ناتوان است. اخراج 1000 کارمند فاسد و پرداخت حقوق به خانواده‌هاي فقير راه‌حل‌هايي موقت و ناچيز در برابر مطالبات مردم است. پيش از اين نيز گفته بودم که اصلاحات بنيادين يا تغيير مسالمت‌آميز ساختار سياسي عراق است که مانع تکرار اعتراضات خونين مشابه خواهد شد. سيد مقتدي صدر روز جمعه در پيامي به اعضاي فراکسيون پارلماني خود در پارلمان (54 نفر) دستور داد تا حضور خود را در پارلمان تا زماني که دولت يک برنامه جامع براي اصلاحات ارائه نکرده است به تعليق درآورند و از ديگر فراکسيون‌ها نيز خواست چنين کنند. اين پيام يک روز پيش از جلسه پارلماني صادر شد که رئيس پارلمان يعني محمد الحلبوسي از نمايندگان معترضان خواسته بود تا در آن شرکت کنند. اما چرا صدر به چنين اقدامي دست زد؟ بايد دانست که صدر يکي از ارکان اصلي حمايت از عبدالمهدي و دولت اوست. همچنان‌که تا اين لحظه يکي از بزرگترين نفع برندگان از ادامه حضور وي در پست نخست‌وزيري است. صدر در بحبوحه اعتراضات اين هفته، ارزيابي موعود خود از عبدالمهدي را که قرار بود در آستانه نخستين سال آغاز به کار نخست‌وزير انجام شود براي شش‌ماه ديگر تمديد کرد. به نظر مي‌رسد صدر تمايلي ندارد تا موضوع بررسي کارنامه عبدالمهدي در پارلمان مطرح شود. به‌معنايي ديگر صدر تمايلي به ايجاد تغيير در شرايط سياسي فعلي ندارد و اين چراغ سبزي براي استمرار حکومت عبدالمهدي است. استعفا يا برکناري عبدالمهدي و حتي انتخابات زودرس، يک ريسک براي صدر است و معلوم نيست بتواند امتيازات و منافعي که اکنون از آنها بهره مي‌برد همچنان حفظ کند.