چگونه خشونت را کاهش دهيم؟
در گفتوگو با کارشناسان مطرح شد
چگونه خشونت را کاهش دهيم؟
شماري از کارشناسان اجتماعي و روانشناختي بر تربيت صحيح خانوادگي، ارتقاي سلامت رواني، وضع شماري از قوانين و مقررات در اين زمينه، حمايت از حقوق انساني و توجه به خواست و نيازهاي فردي به منظور کاهش خشونت و پرخاشگري در جامعه تاکيد کردند. ايرنا نوشت؛ پرخاشگري و نزاعهاي خياباني که با هريک از فشارهاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي در سطح فردي و اجتماعي تشديد ميشود و سلامت رواني جوامع را تهديد ميکند، به اعتقاد بسياري از کارشناسان اجتماعي از طريق آگاهسازي جامعه و وضع برخي قوانين و مقررات در اين زمينه قابل سازماندهي است.
آمار مراجعان نزاع در 4ماه نخست 1398
براساس آمار سازمان پزشکي قانوني کشور، شمار مراجعان نزاع در جامعه در چهارماه نخست سال 1398 برابر با 215هزار و 643 نفر برآورد شده که از اين تعداد 69هزار و 774نفر را مردان و 145هزار و 869نفر را زنان تشکيل ميدهند؛ براساس اين آمار همچنين شمار نزاع در پايتخت برابر با 36هزار و 182نفر است.به منظور کاهش و رفع اين آسيب در برخي از استانهاي کشور نيز از جمله بوشهر و ايلام طرح پيشگيري از خشونت با هدف شناسايي علل موثر بر اين پديده و همچنين جلوگيري از اختلال در نظم عمومي تدوين شده است.
عوامل موثر در گسترش خشونت
مرضيه ابراهيمي، تحليلگر مسائل اجتماعي گفت: خشونت در حقيقت يک نوع آسيبرساني عمدي به هنگام افزايش فشارهاي اجتماعي است که جنبههاي متعدد جسمي، روحي، رواني و اجتماعي را دربر ميگيرد. وي افزود: مولفههاي متعددي در گسترش آسيب اجتماعي خشونت ايفاي نقش ميکند؛ بسياري از صاحبنظران خشونت را محصول شرايط نامساعد اقتصادي عنوان ميکنند. اين مهم براساس تجربه بسياري از کشورها نبايد بهطور تکبعدي(تکعلتي) بررسي شود. ابراهيمي تصريح کرد: يکي از مهمترين عوامل موثر در گسترش خشونت(نزاعهاي خياباني) عوامل روحي - رواني و برخي از اختلالهاي رواني است.
ضرورت کسب مهارتهاي زندگي
به عقيده وي، دنياي امروز نيازمند کسب مهارتهاي زندگي از جمله حل مساله و کنترل خشم به جهت کاهش خشونت است. ناهنجاريهاي اجتماعي مانند قوانين و هنجارهاي اجتماعي قابل يادگيري است؛ در نتيجه اين مهم بسياري از خشونتها، نزاع و پرخاشگريها به دليل مشاهده اين کنش در روند جامعهپذيري در نهادهاي اجتماعي است. به گفته ابراهيمي در واقع بروز خشونت در دوران جامعهپذيري سبب بازتوليد اين رفتار در جامعه در سالهاي آتي ميشود. وي افزود: در حوزه تعارضات ميانفردي، بايد بر مهارتهاي حل مساله و يادگيري اين مهم در جامعه تاکيد کرد.قوانين و مقررات جوامع و ضمانت اجراي آنها نيز در کاهش و رفع اين آسيب تاثيرگذار است.
عوامل موثر در کاهش نزاعهاي اجتماعي
اين جامعهشناس در ادامه به عوارض اين آسيب اشاره کرد و گفت: گسترش خشونت در يک جامعه سرمايههاي اجتماعي و همچنين سلامت رواني را کاهش ميدهد. ظرفيتهاي ارتباطي موثر و تحقق اهداف متعالي در يک جامعه خشن تضييع ميشود و نيروي انساني براي دستيابي به اهداف از راهکارهاي غيرمشروع(غيرمقبول) استفاده ميکند. ابراهيمي يادآور شد: اين امر همچنين سبب کاهش اعتماد اجتماعي و سوءظن در کشور ميشود، نيروي انساني در منافع مشترک با يکديگر مشارکت نميکنند و در نتيجه اين امر جامعه منسجم شکل نميگيرد. وي انجام پژوهشهاي منظم و مستمر کيفي و همچنين برنامهريزي و سياستگذاري در اين رابطه را از راهکارهاي اساسي به منظور کاهش و رفع اين آسيب اجتماعي عنوان کرد و گفت: آگاهيبخشي به کنشگران اجتماعي بهمنظور حل چالشها، کاهش مولفههاي خشونت، رفع بيتفاوتيهاي اجتماعي و فرهنگسازي در اين خصوص از ديگر عوامل موثر در کاهش خشونت و نزاعهاي اجتماعي است.
خشونت؛ آسيب حياتي سرکوب نياز
بنفشه مهاجراني يک کارشناس روانشناسي نيز خشونت را يک نوع هيجان ويرانگر تلقي کرد و گفت: يکي از اساسيترين دلايل بروز خشونت در هر جامعه عدم تحقق خواستها و نيازهاي فردي و اجتماعي است.وي با اشاره به اين مهم که بيتوجهي نسبت به مسائل جمعي نيز يک نوع خشونت است، افزود: با سرکوب نيازها، خشونت يک اهرم به منظور دستيابي به اهداف تلقي ميشود. به عبارت ديگر، افراد با بروز پرخاشگري احساس به استيفاي حقوق پيدا ميکنند. تربيت خانوادگي نيز در بروز اين خشونت تاثيرگذار است. درگيريهاي شخصي والدين و رهاسازي فرزندان سبب سرکوب نيازهاي کودکان، نوجوانان و جوانان و اين امر موجب بروز پرخاشگري و خشونت در سالهاي ميشود. مهاجراني افزود: تربيت صحيح فرزندان، بهرهگيري از فرهنگ تعامل و گفتوگو، آموزش چگونگي رفتار در مقابله با خشونتگران از طريق کارگاههاي آموزشي، دفترچههاي راهنما، فيلمهاي سينمايي، سريال در کاهش خشونت و پرخاشگري موثر است.
خشونت؛ يک ناسلامتي رواني
سيد يعقوب موسوي، تحليلگر مسائل اجتماعي نيز خشونت را يک ناسلامتي رواني عنوان کرد و گفت: سرکوب خواستها، آرمان و آرزوهاي فردي در هر جامعه سبب بروز خشونت ميشود. به عبارت ديگر اگر دستيابي به نيازها از طريق راهکارهاي قانوني و مشروع محقق نشود، بيترديد جامعه براي دستيابي بدان به پرخاشگري و خشونت متوسل ميشود. به عقيده موسوي اين آسيب اجتماعي(خشونت) در سطح فردي و اجتماعي کشور را از دستيابي به اهداف متعالي دور ميسازد. اين آسيب دستاورد دنياي مدرن است. اين جامعهشناس يادآور شد: فقدان صددرصدي خشونت در جوامع يک امر آرماني به شمار ميرود، اما بهطور حتم با فرهنگسازي در اين زمينه بايد در جهت کاهش اين مهم قدم برداشت.
