چرا کیش دبی نشد
تجربه شكلگيري كيش با جاذبههاي توريستي بيشمار، از همان اول نشان ميداد كه قرار بود شهري در دل خليج فارس شكل بگيرد با ايدهآلهاي شهرسازي ايراني- اسلامي و با شرايط زندگي اجتماعي كه بتواند الگويي نه تنها براي ايران بلكه براي كشورهاي منطقه و حاشيه خليج باشد. اما از آن كيشي كه مديران قديمي در ذهنشان ساخته بودند تا كيش امروزي چند فرسنگ راه است و آيا آن آرزوها براي كيش به حقيقت پيوسته است؟
در زمان قاجار، كيش يكي از توابع ايالات فارس بود و يكي از مقاطعه كاران بزرگ آن زمان يعني عبدالله چاركي آن را در تملك داشت. بعد از آن براي مدتي به مسقط اجاره داده شد تا سرانجام به ازاي سالي 100 تومان به ميرزا علي محمدخان قوام الملك شيرازي سپرده شد. در دوره پهلوي اول به دليل جنگ جهاني، كيش هم از رونق افتاد تا اينكه در زمان محمدرضا شاه، دكتر منوچهر اقبال به قيمت 900هزار تومان كيش را از شاه خريد و تصميم گرفت تاسيسات توريستي در آن فعال كند. هدف اقبال اين بود بتواند سرمايهداران حاشيه خليج را به كيش بياورد و درآمد هنگفتي از قمار و گردشگري به جيب بزند، برنامهاي كه با فاصله تقريبا 20 سال دوبي را به نگين خليج فارس تبديل كرد. در همان زمان كارشناسان فرانسوي شمال شرقي كيش را بهترين مكان براي ساخت و ساز تشخيص دادند. از همين رو بوميهاي جزيره را به اجبار به شمال غربي كوچ دادند و تلاش كردند به دليل شباهت آب و هوايي كيش به مصر كه از مستعمرههاي آنها بود، اينجا را شبيه آنجا دربياورند. حالا در كيش امروزي، بوميهاي جزيره در محلهاي با امكانات محدود و تقريبا فقير نشين به نام صفين زندگي ميكنند و در مراكز خريد بيشتر به كارهاي خدماتي مشغول هستند.
ورود يک ميليون گردشگر
كيش در خيال خيلي از ايرانيها حياط خلوت كشور است. بهشتي است كه ميتوان به حد بضاعت در آن تفريح كرد، از همين رو آمارها نشان ميدهد سالانه حدود يك ميليون گردشگر وارد كيش ميشوند و حداقل 2.5 روز در اين جزيره سكونت دارند. البته آماري از اينكه چه حجمي از اين گردشگران داخلي هستند و چه تعداد خارجي در دست نيست، اما به گواه گزارشهاي غيررسمي ميتوان 5 درصد از اين حجم را به خارجيها اختصاص داد كه تعداد زيادي از آنها تنها براي تمديد ويزاي كشورهاي عربي مجبورند از آنجا خارج شوند، از اين رو چند روزي مهمان كيش ميشوند و بازميگردند. اما چه چيز باعث ميشود كيش جذابيتي براي خارجيها نداشته باشد اما ايرانيها را سر ذوق بياورد؟
ويراژ خودروهاي لوکس
لينكلن، استون مارتين، مرسدس بنز E250 ˜æå æ ˜Ñæ˜í¡ äÓá ÌÏíÏ ÝæÑÏ Ç˜ÓáæÑÑ¡ ˜æÑÇ ZDX¡ ÏæÌ ÏæÑÇäæ¡ ÏæÌ RAM 1500¡ Ìí ÑäÏ Ñæ˜í¡ áÇãÈæÑíäí¡ äÓá ÌÏíÏ ˜ÑÇíÓáÑ 300C¡ ˜ÇÏíáǘ CTS-V ˜æå¡ ÇíäÝíäíÊí G37 ˜æå æ... ßå ÍÊí ÏÑ ÊåÑÇä ÇÓãÔÇä åã Èå æÔ ßÓí äÎæÑÏå¡ ÍÇáÇ Óßå ÑÇíÌ ßíÔæäÏÇä ÔÏåÇäÏ. æÑÔå æ ãÇÒÑÇÊí æ ÝæÑÏ ãæÓÊÇä ÏíÑ ÌÐÇÈíÊí ÈÑÇí ßíÔæäÏÇä Èå æíŽå ÏÇäÔÌæåÇí ÑÏíÓåÇí Èíä Çáãááí äÏÇÑÏ æ ÍÇáÇ Çíä ÇÓãåÇ ÔÊ ÓÑ åã ÑÏíÝ ÔÏå ÇÓÊ. ßÇÝí ÇÓÊ ÓÑí Èå ÓÇíÊ ãæÓÓÇÊ ÇÌÇÑå ãÇÔíä ÏÑ ßíÔ ÈÒäíÏ. äÏÇÔÊä ÚæÇÑÖ ãÑßí ãåãÊÑíä Ïáíá ÚáÇÞåãäÏí æáÏÇÑåÇ Èå Çíä ãÇÔíäåÇ ÔÏå ÇÓÊ¡ åÑäÏ ÈÇ æÌæÏ Çíä ÔÑÇíØ åã åäæÒ ØÈÞå ãÊæÓØ ÓÇßä ßíÔ ÊæÇäÇíí ÎÑíÏ ÂäåÇ ÑÇ äÏÇÑÏ. íßí ÇÒ ÇÑÒÇäÊÑíä ÎæÏÑæåÇ ÏÑ ßíÔ åíæäÏÇí ÇßÓäÊ ÈÇ ÞíãÊ 42 ãíáíæä ÊæãÇä ÇÓÊ æ ãÊæÓØ ÞíãÊ ÎæÏÑæåÇíí ˜å ÓǘäÇä ÇÓÊÝÇÏå ãí˜ääÏ Èíä 80 ÊÇ 100 ãíáíæä ÊæãÇä. ãÑÏã ÌÒíÑå ÈíÔÊÑ ÇÓÑÊíÌ¡ ÝæÑÏ ÊÇÑæÓ¡ íÇ ãÒÏÇ 6 íÇ ÏÑ ÍÏæÏ ÞíãÊ Çíä ÎæÏÑæåÇ ÇÓÊÝÇÏå ãí ˜ääÏ. ÊæíæÊÇ åã åãäÇä ãÇÔíä ãæÑÏ ÚáÇÞå ÊÇßÓíåÇÓÊ. ÞíãÊ ÇÌÇÑå ÎæÏÑæåÇ ÏÑ ãæÓÓÇÊ åã ÏÑ äæÚ ÎæÏ ÌÇáÈ ÇÓÊ. ßãÊÑíä ÞíãÊ ÂäåÇ ÇÒ ÑæÒÇäå 200 åÒÇÑÊæãÇä ÈÑÇí ÎæÏÑæåÇíí ãÇääÏ åíæäÏÇí ÊæÓÇä æ ÇáäÊÑÇ ÂÛÇÒ æ Èå ÈíÔÊÑíä ÞíãÊ ÑæÒÇäå íÚäí 500åÒÇÑ ÊæãÇä ÈÑÇí ÎæÏÑæåÇíí ãÇääÏ ÈíÇãæ ÇíßÓ6¡ ßÇÏíáÇß æ ÝæÑÏ ãæÓÊÇä ãíÑÓÏ. Èå Þæá íßí ÇÒ ÏÇäÔÌæåÇ «ÇÑ íß åÝÊå ÓæÇÑ ßÇÏíáÇß ÂãÑíßÇíí ÈÔí¡ Ïíå Èå Çíä ßÑåÇíåÇ äÇå åã äãíßäí! Çæä æÞÊå ßå ÊÕãíã ãííÑí íå Ïæäå ÎæÈÔ Ñæ ÏÇÔÊå ÈÇÔí.»
شهر الگوهاي بي الگو
ميگويند كيش قرار بوده به عنوان يك الگوي توسعه، رفاه، امنيت و اخلاق، يك شهر آرماني براي ايرانيها باشد. شهري كه با يك گردش كوتاه در خيابانهايش احساس كني در يك مدينه فاضله قدم ميزني. اما ظاهر جزيره، با مسافرهاي شيك و پولداري كه آمدهاند پول خرج كنند و مهمان مغازهها و هتلهايي باشند كه كار و بارشان سكه است، همه واقعيت جزيره نيست. اينجا كمي دير به اين فكر شده كه شهر را آدمهايش ميسازند، نه ساختمانها و در و ديوارش. در سال 1388 يعني همان سالي كه براي اولين بار سازمان بهزيستي كشور، ادارهاي در كيش داير كرد آمارهاي عجيبي منتشر شد. بنا به گزارشي كه همان سال سازمان بهزيستي منتشر كرد، از 85 نفري كه ظرف 3 ماه به اين مركز مراجعه كرده بودند 50 نفر در خانواده دچار مشكل شده بودند. اين مشكلات شامل اختلاف با همسر، فرزند، اعتياد، پرخاشگري و مواردي از اين دست بود. تحليل كارشناسان از وضعيت ساكنان كيش اين است كه آنها از خانوادهها و اقوام دور افتادهاند و عملا پيدا كردن ارتباطات جديد در جايي كه همه از شهرهاي مختلف به آنجا آمدهاند كار دشواري است و اين ميتواند به افسردگي نيز منجر شود. علاوه بر اين و بر خلاف تصور عامه مردم كه معتقدند كيش معتاد ندارد، در همين جزيره سه مركز ترك اعتياد زير نظر بهزيستي فعاليت ميكنند.
