ركود مسكن در راهست
آرمانملي- زينب مختاري: بر اساس گزارش جديد اتاق بازرگاني تهران از معاملات مسکن در چهارماهه آغازين سال جاري، در اين مدت مجموعا 26هزار و 327 واحد مسکوني در سطح شهر تهران با متوسط قيمت هر متر مربع 12ميليون و 600هزار تومان معامله شده که نسبت به چهارماهه نخست سال 1397 حدودا دو برابر رشد قيمت و 50 درصد کاهش معاملات را تجربه کرده است. از سوي ديگر، با رشد بيش از دو برابري نرخ مسکن، فاصله اقشار فرودست تا خانهدار شدن نيز افزايش يافته و نجات از اجارهنشيني براي بخش عمداي از خانوارها به رويا بدل شده است. «آرمانملي» در همين باره با بيتاله ستاريان- کارشناس ارشد اقتصاد مسکن- گفتوگو کرده است که در ادامه ميخوانيد.
با توجه به گزارش اتاق بازرگاني از کاهش معاملات شهر تهران آيا ميتوان گفت بازار مسکن در اين مدت دچار رکود تورمي بوده است؟
بله، همين طور است. اگر خاطرتان باشد اين بحث مطرح بود که از شهريور سال 96، بازار مسکن با رشد بسيار کمي رو به رونق گذاشته است. البته بازار اين رشد را با شيب بسيار کمي شروع کرد و اوج و بلنداي اين خيز و منحني فروش هم خردادماه، تيرماه و مردادماه يعني تابستان سال 97 بود. پيشبيني ما اين بود و انتظار داشتيم که اين خيز در اوايل سال 98، پايان يافته و دوره رکود مسکن آغاز شود. قاعدتا مسکن بايد در فروردينماه سال 98 وارد مرحله رکود ميشد ولي به دليل وقوع سيل، هزينههاي عمراني و افزايش بودجههاي آن و اين دست موارد، بازار مسکن به اين نحو که شاهد آن هستيم پيش رفت. پيشبيني ما اين است که اين دوره رشد تا انتهاي شهريورماه نيز طول ميکشد و رکود عقب خواهد رفت.
آيا طي چنين مسيري در بازار مسکن و بروز رکود تورمي در اين مدت، روندي طبيعي بوده است؟
شما الآن طبيعتا داريد مرداد و تيرماه سال جاري را نسبت به سال قبل مقايسه ميکنيد که بيشترين اوج معاملات و خيز منحني رونق را داشتيم. به همين دليل، اين اتفاق طبيعي است و مطمئنا بايد همين طور پيش ميرفت. بازار مسکن همچنان اين سير را خواهد داشت و اگر تدابيري انديشيده نشود دوباره در رکود فرو خواهيم رفت.
قيمت مسکن در تيرماه امسال نسبت به ماه قبل از خود يعني خردادماه 98، تنها 4/0 درصد رشد داشته است؛ آيا اين روند کند رشد قيمت نشانهاي از توقف افزايش بهاي مسکن است؟
رکود تورمي هميشه يک مقطعي در حد يک فصل يا دو فصل اتفاق ميافتد. بعد از آن، قيمت ثابت ميشود. البته اين به معناي آن نيست که قيمت افت ميکند. قيمت معمولا در بازار ثابت ميشود اما در باطن خود اين رشد را ادامه ميدهد. به اين ترتيب که بلافاصله با ايجاد يک رونق در اقتصاد يا يک جرقه اقتصادي، تمام دوره رکود خود را جبران ميکند و قيمت افزايش خواهد يافت.
آيا اين همان اتفاقي است که در فاصله شهريور 96 تا کنون در بازار مسکن رخ داده است؟
بله؛ اين همان روند است. همان رخدادي که در سال 91 اتفاق افتاد و در سال 96 هم تکرار شد و دوباره هم، چنين روندي رخ خواهد داد.
شما دورنماي بازار مسکن را تا پايان تابستان امسال چگونه ميبينيد؟
تا پايان تابستان نيز ما همين خيز مختصر را خواهيم داشت؛ احتمالا تا مهر و آبان هم ادامه مييابد و اگر برنامهريزي منظم و مرتبي براي مسکن صورت نگيرد، دوباره وارد دوران رکود بازار خواهيم شد.
از زمان افزايش قيمت مسکن بهويژه از سال 97 به اين سو، به نظر ميرسد اقشار کمدرآمد به شدت از خانهدار شدن فاصله گرفتهاند؛ در اين ميان برخي از کارشناسان، راهکارهايي همچون پرداخت تسهيلات به بخش ساخت به جاي مرحله خريد خانه را توصيه ميکنند؛ تحليل شما از اين راهکارها چيست؟
در واقع اين دست راهکارها، هيچکدام راهکار نيستند. اصلا کل تسهيلات کشور هم راهکار نخواهد بود. زيرا موضوعي که ما درباره آن صحبت ميکنيم، در حقيقت يک کسري بسيار عظيم در بخش مسکن است. تسهيلات ميتواند به 10 هزار، 50 هزار يا 100 هزار فرد و مورد تعلق بگيرد. بيش از اينکه نميتوانند تسهيلات بدهند؛ اين 100 هزار مورد در مقابل يک ميليون و 400 هزار واحد مسکوني مورد نياز ما چقدر کارآمد است؟ اکنون ما سالانه بيش از يک ميليون واحد مسکوني کسري داريم تا بتوانيم نياز رو به رشد بازار مسکن را پاسخ دهيم. اگر پيک توليد واحد مسکوني را در سال يک ميليون تعداد هم فرض کنيم، اين ميزان تسهيلات در مقابل آن، اصلا قابل بحث نيست.
در اين صورت، شما راه برونرفت از اين مشکل را در چه ميدانيد؟
بازار مسکن اصلا هيچ راهکار ضربالعجلي ندارد. همه اين راهکارهاي ضربالعجلي و کوتاهمدت براي فرافکني و گذران روز است. وگرنه حل مشکل مسکن يک برنامهريزي بلندمدت ميطلبد.
