عضو انجمن علمي روانپزشکان مطرح کرد
پرخاشگري از علائم
اختلال رفتاري کودک
عضو انجمن علمي روانپزشکان اظهار داشت: کودکي که زود عصبي ميشود و ضمن پرخاشگري بهطور مداوم با آزار و اذيت ديگران، رفتارهاي تلافيجويانه از خود بروز ميدهد، مبتلا به اختلال رفتار مقابلهجويانه است. ايرنا نوشت؛ مهشيد رابطيان بيان کرد: اختلال رفتار مقابلهجويانه يکي از شايعترين عللي است که خانوادهها براي درمان فرزندان خود به مراکز مشاوره و کلينيکها مراجعه ميکنند؛ شيوع اختلال رفتار مقابلهجويانه در کودکان حدود 10درصد است و از سوي ديگر بين پسرها تا حدودي بيشتر از دخترها مشاهده ميشود. وي ادامه داد: اصليترين علامت اين نوع اختلال هنگامي مشخص ميشود که کودک معمولا با منابع قدرت مانند پدر و مادر، اولياي مدرسه يا هر شخصي که از آن دستور ميگيرد، مقابلهجويي و در اصل لجبازي ميکند. رابطيان گفت: کودکان مبتلا به اختلال رفتاري مقابلهجويانه معمولا با بزرگترهاي خود جر و بحث دارند و سربهسر ميگذارند، زود عصباني ميشوند و همچنين اين کودکان حساس و زودرنج هستند. آنها پرخاشگري فيزيکي و کلامي دارند و کينه ديگران را به دل گرفته و به دنبال تلافي هستند و در يک نگاه مبتلايان به اختلال رفتار مقابلهجويانه مدام به دنبال آزار ديگران هستند.
متخصص روانپزشک کودک و نوجوان افزود: اختلالات رفتاري مقابلهجويانه نوع بيماري مستقل است، اما اکثر کودکان مبتلا به آن، احتمال دارد به اختلال عدم توجه بيشفعالي، اختلال اضطرابي يا اختلال خلقي هم مبتلا شده باشند. رابطيان ادامه داد: علت بيشتر مبتلايان به اين نوع اختلال ميتواند ژنتيکي باشد. همچنين شيوع اين اختلال در خانوادههايي که والدين آنها سابقه رفتن به زندان و مصرف مواد دارند يا در خانوادههاي با سطح اجتماعي و اقتصادي پايين بيشتر است و کودکان در اين خانوادهها، بيشتر رفتارهاي ضد اجتماعي داشتهاند. وي در پاسخ به اين سوال که آيا ميشود از رشد اين اختلال جلوگيري کرد، اظهارداشت: اين اختلال قابل پيشگيري است؛ والدين هنگام فرزندآوري ابتدا بايد به مرحلهاي از رشد والدشدن برسند، بعد در دوراني که کودک در سنين صفر تا دوسالگي است ارتباط موثري با فرزند خود داشته باشند بهطوريکه کودک به پدر و مادر دلبستگي پيدا کند. در اين زمان است که درصد ابتلا به اختلال اضطرابي و رفتارهاي مقابلهجويانه در بين اين نوع خانوادهها بهشدت کاهش پيدا خواهد کرد. رابطيان افزود: چنانچه پدر و مادري درگير مصرف مواد مخدر هستند بهتر است در زمان فرزندآوري، مادر سيگارکشيدن و پدر هم مصرف مواد خود را قطع کند، دراين صورت خطر ابتلاي فرزند اين خانواده به اختلال رفتار مقابلهجويانه کاهش خواهد يافت.
درمان اختلال رفتار مقابلهجويانه
عضو انجمن علمي روانپزشکان با بيان اينکه براي درمان رفتار مقابلهجويانه، روشهاي دارويي و غيردارويي وجود دارد، افزود: درمان اين نوع اختلالات بيشتر غيردارويي و به طريق آموزش به والدين است که چگونه با اين دسته بچهها رفتار کنند و بياموزند که چگونه براي رفتار کودک مبتلا به بيماري، قانون بگذارند و بر رفتار بچهها نظارت داشته باشند و براي اعمال و رفتار بچهها چنانچه تنبيهي درنظر ميگيرند غير از تنبيه فيزيکي، چه رفتاري بايد داشته باشند. رابطيان گفت: درمان دارويي نيز براي مبتلايان به اين نوع اختلالات وجود دارد که براي نوع شديد اختلال است، يعني اگر کودکي اطرافيان را مورد ضرب و شتم قرار ميدهد يا فرزند بهگونهاي رفتار ميکند که اطرافيان و پدر و مادر اين کودک را تنبيه ميکنند، آنگاه مصرف دارو براي کودک يا خود والدين الزامي خواهد بود. وي اضافه کرد: چنانچه پدر و مادري ميدانند که در دوران کودکي خود به اين اختلال مبتلا بودهاند براي اينکه فرزند تازه به دنيا آمده آنان به اين اختلال مبتلا نشود، نياز است که براي جلوگيري انتقال اين اختلال يا تشديد آن در رفتار کودک، ضمن مراجعه به کلينيکهاي رفتار درماني، آموزشهاي لازم اصول فرزندپروري را فراگيرند، محيط خانه را براي کودک امن کنند، قاطع باشند و در زمينه حل مساله، کسب مهارتهاي ارتباطي با فرزند، قانونگذاري در خانه و اجراي آن و پاداشدادن يا تنبيه کودک با توجه به پيامدهاي رفتار آن، آموزش ببينند. اين متخصص روانپزشک از والديني که احساس ميکنند در دوران کودکي چنين رفتارهايي داشتهاند، خواست تا پيش از فرزندآوري و براي پيشگيري از ابتلاي فرزند خود به اختلال مقابلهجويانه و لجبازي به مراکز مشاوره مراجعه کنند تا بياموزند کودک را چگونه تربيت کنند که در ادامه روند رشد، فرزند گرفتار اين نوع اختلال نشود. رابطيان گفت: الگوي کودکان در وهله نخست پدر و مادر هستند، چنانچه رفتار والدين در برخورد با اين فرزندان صحيح و اصولي باشد و مراحل درمان بهدرستي انجام پذيرد به احتمال زياد، مبتلايان به اين نوع اختلال درمان خواهند شد. مدت درمان اين نوع بيماري به غير از درمان دارويي، طولانيمدت خواهد بود و احتمال دارد حتي تا دوسال هم ادامه يابد.