رضا میرابیان، تحلیلگر مسائل غرب آسیا نوشت: وضعیت موجود در تنگه هرمز و اوضاع و احوال فعلی حاکم بر منطقه، برای تمام کشورهای منطقه ضرر دارد و شخصاً برای دولتهای حاکم بر منطقه و ایالات متحده به شدت مضر است؛ چراکه ایالات متحده در آستانه شکلگیری یک کنگره جدید قرار دارد و بدون شک با توجه به نتایج انتخابات میان دورهای، دموکراتها تا آخر دو سال ریاست جمهوری ترامپ با شدت بیشتری سعی بر تقابل با وی خواهند داشت وبه عبارتی در این دو سال، او را راحت نخواهند گذاشت.
بر این اساس فشار بر ترامپ بدون شک در داخل ایالات متحده بیشتر خواهد شد. اینکه رئیسجمهور آمریکا مدعی میشود که کشورهای منطقه خواهان حفظ وضعیت موجود در قبال ایران هستند، به این معنا نیست که آنها به دنبال تشدید تقابل با ایران هستند، بلکه این کشورها با چنین مواضعی به دنبال آن هستند تا به هر ترتیب که شده، حداقل بتوانند از جنگ جلوگیری کنند و نگذارند بار دیگر دو طرف وارد یک مجادله نظامی تمام و کمال علیه یکدیگر شوند.
برای آنها این گزینه، بهترین گزینه به حساب نمیآید، اما مطلوبترین گزینه در مقابل شروع مجدد جنگ در هر مقیاسی به حساب میآید. آنها بر این عقیده هستند که اگر هم قرار نیست ایران و آمریکا به توافق برسند، نباید به جنگ گسترده بازگردند و بار دیگر منطقه در بحران فرو برود. این مواضع قبل از انتخابات میاندورهای ایالات متحده به صورت دیگر مطرح میشد، اما حالا کشورهای مذکور به این نتیجه رسیدهاند که آنها بیش از ایران از تداوم هر نوع جنگ یا طولانی شدن عدم قطعیتها ضرر خواهند کرد و آسیب میبینند.
اینکه کدام گزینه در قبال ایران از سوی واشنگتن در دستور کار قرار خواهد گرفت، هنوز مشخص نیست، اما از دادههای سیاسی و مواضع موجود میتوان این خروجی را گرفت که آنها نگران یک جنگ جدید علیه ایران هستند و هزینههای آنرا نمیتوانند همانند گذشته تحمل کنند.
در این خصوص حتی آنتونی بلینکن، وزیر خارجه دولت جو بایدن هم به این موضوع اشاره کرده که ایالات متحده راهی جز پایان جنگ ندارد و میتواند با اعطای امتیاز به ایران، به این وضعیت خاتمه دهد. مجموع این مواضع و دادهها نشان میدهد که هم در کشورهای منطقه و هم در ایالات متحده نظر بر تمام شدن جنگ و تقابل سخت است.
مضاف بر اینکه مقام معظم رهبری هم به این نکته اشاره کردند که اگر جنگی رخ دهد، پاسخ ایران صرفاً محدود به منطقه نخواهد بود و گزینههای نامحدود و فراتر از منطقه را در دستور کار قرار خواهیم داد. بر این اساس اگر قرار باشد جنگی رخ دهد، ایران دست روی دست نمیگذارد و معادلات را به نوعی دیگر تغییر میدهد که پیامد آن برای منطقه هم بسیار بالا خواهد بود.
در این میان قطر و عمان به عنوان کشورهای عربی میانجی در تلاش هستند تا کار خود را پیش ببرند، اما مساله اینجاست که نه تنها برای این دو کشور بلکه برای مابقی دولتهای منطقه نیز استمرار این وضعیت قابل تحمل نیست و حتی جنگ را نمیتوانند بپذیرند. به عنوان مثال عربستان همین حالا در یمن درگیر است و میداند که اگر دوباره ایران و آمریکا به جنگ برگردند، اوضاع و احوال آنها با مشکلات بیشتری گره خواهد خورد.
به هر ترتیبت به نظر میرسد که وقوع جنگ نسبت به گذشته کمرنگتر شده است؛ چراکه ترامپ هم در شرایط خوبی قرار ندارد. بدون شک ورود او به جنگ دوباره با ایران، یک عامل تحریک کننده دیگر برای تقابل شدیدتر دموکراتها و افکار عمومی آمریکا با وی خواهد بود و حتی ممکن است فشارهای قضایی و حقوقی هم به وی وارد شود؛ لذا ترامپ و متحدان او در منطقه هم نمیتوانند بیش از این هزینه پرداخت کنند.