اختلال ناشی از قطع اینترنت هم در بخش تولید محتوا و هم در زمینه دسترسی و ارائه اطلاعات لازم به مخاطبان مشاهده میشود و بسیاری از کسبوکارهای خُرد و کلان در این عرصه یا ورشکسته شده و یا در آستانه ورشکستگی قرار دارند. رویکردی که در شرایط دشوار اقتصادی خانوارها را برای بقا با چالشهای جدی روبهرو میکند، چراکه بسیاری از آنها برای تداوم ارتباط مستمر با کاربران و مشتریان خود به اینترنت پایدار و دسترسی به پلتفرمهای بینالمللی نیاز دارند؛ موضوعی که در زمان محدودیتهای اینترنتی عملاً با چالش روبهرو میشود.
به گزارش «آرمان ملی»، کیوان نقرهکار کارشناس فناوری اطلاعات در این باره گفت: قطع اینترنت بینالملل تنها شرکتهای بزرگ را تحت تأثیر قرار نمیدهد، بلکه آثار آن بهویژه در کسبوکارهای خرد محسوس است، فعالانی که بر بستر پیامرسانها و شبکههای اجتماعی بینالمللی فعالیت میکردند، با کاهش شدید دسترسی مخاطبان و افت توان ارائه خدمات مواجه میشوند و در این شرایط برای بسیاری از افرادی که در فضای مجازی درآمدزایی میکردند، بهویژه در دورههای فشار اقتصادی، به معنای از دست رفتن بخشی از توان اقتصادی خانوارها است. او افزود: در حوزه کسبوکارهای کلان نیز شرکتهایی که با مشتریان خارجی در تعامل بودهاند، با محدودیتهای ارتباطی مواجه میشوند. نبود دسترسی به اپلیکیشنها و ابزارهای ارتباطی جهانی، فرآیند تعامل با شرکای خارجی را با تعویق و اختلال همراه میکند و روند فعالیتهای بینالمللی را تحت فشار قرار میدهد و در نتیجه این مجموعه چالشها ضرورت برنامهریزی و اقدامهای حمایتی را برای حفظ پایداری فعالیت کسبوکارها، در زمان ایجاد محدودیتهای اینترنتی، برجسته میکند. نقرهکار اضافه کرد: گروهی از کسبوکارها هرچند وابستگی مستقیم به ارتباط روزمره با مشتریان از طریق اپلیکیشنهای بینالمللی ندارند، اما برای ادامه فعالیت حرفهای خود نیازمند دسترسی مداوم به آخرین دادهها، استانداردها و روندهای جهانی هستند. این دسته از فعالیتها معمولاً برای بهروزرسانی دانش، آگاهی از وضعیت بازارهای بینالمللی و دنبال کردن تحولات صنعت، از ابزارها و پلتفرمهایی استفاده میکنند که در سطح جهانی فعالاند. محرومیت از این منابع سبب میشود توان رقابتی آنان کاهش یابد و امکان تطبیق با استانداردهای روز دنیا محدود شود.
بایکوت ناخواسته دیجیتال
او ادامه داد: از طرفی، بخش مهمی از شرکتها و فعالان اقتصادی برای معرفی محصولات خود و دسترسی به بازارهای تازه، ناگزیر از استفاده از فضای مجازی هستند تا بتوانند تبلیغات، بازاریابی و جذب مشتری چه در سطح داخلی و چه در سطح بینالمللی داشته باشند و به این ترتیب به حضور فعال در پلتفرمهای دیجیتال وابسته است، اما قطع اینترنت بینالملل این امکان را کاهش داده و فرآیند دیدهشدن، فروش و توسعه بازار را مختل میکند. در نتیجه، تداوم فعالیت بسیاری از کسبوکارها در شرایط محدودیت ارتباطی با دشواری روبهرو میشود، قطعاً این وضعیت اهمیت زیرساختهای ارتباطی پایدار و دسترسی به ابزارهای تبلیغاتی و اطلاعاتی جهانی را برای حفظ پویایی بازار و بقای کسبوکارها افزایش میدهد. این کارشناس اضافه کرد: قطع اینترنت بینالملل پیامدهای قابلتوجهی برای فعالان حوزه کسبوکارهای مجازی به همراه داشته و بسیاری از افرادی که پیش از این از طریق پلتفرمهای دیجیتال امرار معاش میکردند، با توقف یا کاهش جدی فعالیت خود روبهرو شدهاند، از این رو این وقفه ناگهانی فشار مالی قابلتوجهی را بر آنها تحمیل کرده و نیاز به حمایتهای اقتصادی و تنفس مالی را بیش از پیش آشکار ساخته است.
ضرورت تسهیلات حمایتی
نقرهکار پرداخت تسهیلات حمایتی را از اقدامات ضروری در این برهه از زمان برشمرد و گفت: برخی از این کسبوکارها برای جبران خسارتها از تسهیلاتی که از طریق صندوقهای حمایتی ارائه میشود استفاده کردهاند. با این حال، نرخ سود این وامها و دوره بازپرداخت کوتاهمدت، امکان بازیابی سریع و بازگشت پایدار به چرخه تولید را دشوار میکند، در حقیقت، حتی دورههای بازپرداخت چندماهه نیز برای بسیاری از کسبوکارهایی که بهطور کامل متوقف شدهاند، کافی نیست و نیاز به زمان تنفس طولانیتر احساس میشود تا بتوانند دوباره خود را احیا و فعالیت خود را از سر بگیرند؛ بهعلاوه در این بین، سرعت واگذاری و پرداخت این تسهیلات نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، چراکه فعالان اقتصادی که هر ساعت تأخیر در فعالیتشان به معنای ضرر مالی جدید است، نیازمند دریافت سریع حمایتها هستند، از اینرو، تأکید میشود که در دورههای محدودیت اینترنت بینالملل، حتی بازههای زمانی کوتاه نیز اهمیت اقتصادی پیدا میکند و تأثیر مستقیم بر عملکرد این کسبوکارها دارد، در نتیجه، این وضعیت ضرورت تقویت سازوکارهای حمایتی و ایجاد فرآیندهای سریعتر برای جبران خسارتها را نمایان میسازد تا کسبوکارهای دیجیتال بتوانند مسیر بازگشت به فعالیت پایدار را طی کنند.
محدودیت پلتفرمهای داخلی
او درباره محدودیتهای اپلیکیشنهای داخلی در زمان قطع اپهای بینالمللی گفت: با محدود شدن دسترسی به اینترنت بینالملل، استفاده از سرویسها و پلتفرمهای داخلی با رشد چشمگیری مواجه شده است. بسیاری از کاربران که پیش از این تمایلی به استفاده از این خدمات نداشتند، اکنون به دلیل محدودیتهای موجود ناچار به بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی شدهاند. با این وجود، زیرساختهای فعلی پاسخگوی حجم بالای تقاضا نیست و برخی از پلتفرمها اعلام کردهاند امکان پشتیبانی کامل از تعداد زیاد کاربران را ندارند و این محدودیت باعث شده برخی سرویسها برای حفظ پایداری، دادههای ذخیرهشده را بهتدریج حذف یا مدیریت فشردهتری بر منابع خود اعمال کنند.
گرانی و ناامنی فیلترشکنها
این کارشناس در ادامه گفت: علاوه بر این، کسبوکارهای دیجیتال علاوه بر دشواری در ارتباط با مخاطبان بینالمللی، با چالش دیگری نیز روبهرو هستند، مانند الزام به استفاده از ابزارهای دورزدن محدودیتها که ناچار به تهیه فیلترشکنها با هزینههای گزاف و نامطمئن میشوند. هزینههای سنگین این ابزارها و نبود اطمینان نسبت به امنیت آنها، کاربران را در معرض ریسکهای متعدد قرار میدهد. بسیاری از این سرویسها منشأ نامشخص دارند و احتمال آسیبهای امنیتی، نشت داده و سوءاستفاده از اطلاعات کاربران در آنها وجود دارد؛ موضوعی که سطح نگرانی فعالان کسبوکارهای دیجیتال را افزایش داده است. در چنین وضعیتی، ضرورت ارتقای زیرساختهای داخلی، تقویت سامانههای پایدار و ایجاد محیطی امن برای فعالیتهای دیجیتال بیش از پیش احساس میشود تا وابستگی کاربران به ابزارهای ناامن کاهش یابد و کسبوکارها بتوانند با ثبات بیشتری به فعالیت خود ادامه دهند.
بقای اقتصادی
نقرهکار توضیح داد: در سالهای اخیر، چه در میان کسبوکارهایی که بهطور مستقیم بر بستر اینترنت بینالملل فعالیت میکنند و چه در میان کسبوکارهای دیجیتالی داخلی، فشارهای قابلتوجهی بر فضای فعالیت اقتصادی در حوزه آنلاین وارد شده است و درچندین سال گذشته با محدودیتهای موجود، بخشی از این کسبوکارها بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدهاند و بخش دیگری نیز در آستانه تعطیلی قرار گرفتهاند. این شرایط نشان میدهد اتکا صرف به توسعه خدمات داخلی، بدون فراهم شدن بسترهای پایدار ارتباطی و اقتصادی، بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده احیای کامل این بخش از اقتصاد باشد. او افزود: در چنین فضایی، برخی سیاستهای حمایتی برای کاهش فشارهای معیشتی بر فعالان اقتصادی و خانوارها مطرح شده است؛ از جمله طرحهایی مانند توزیع کالابرگ برای تأمین اقلام اساسی. با این حال، کارشناسان اقتصادی معتقدند چنین اقداماتی بیشتر جنبه حمایتی کوتاهمدت دارد و نمیتواند جایگزین راهکارهای پایدار برای احیای فعالیت کسبوکارها شود. استمرار فعالیت اقتصادی در حوزه دیجیتال نیازمند ایجاد شرایطی است که امکان بازگشت به بازار، جذب مشتری و توسعه خدمات فراهم باشد.
امنیت فضای مجازی
او توجه به ملاحظات امنیتی و شرایط خاص نیز بخشی از واقعیتهای موجود ذکر و بیان کرد: از این رو، سیاستگذاری در این حوزه نیازمند ایجاد توازن میان الزامات امنیتی و ضرورتهای اقتصادی است تا فضای فعالیت برای کسبوکارهای دیجیتال حفظ شود و مسیر رشد آنها مسدود نگردد. از نظر اقتصادی، دسترسی به اینترنت بینالملل برای بسیاری از کشورها تنها یک ابزار ارتباطی محسوب نمیشود، بلکه بخشی از زیرساخت توسعه و بهرهوری اقتصادی به شمار میآید. این بستر امکان هوشمندسازی خدمات، تسهیل فرآیندهای اقتصادی و دسترسی به دانش و فناوریهای روز را فراهم میکند و نقش مهمی در بهروز نگه داشتن اقتصاد و افزایش تعاملات اقتصادی در سطح جهانی دارد. این کارشناس تاکید کرد: در عین حال باید در نظر داشت که اینترنت بینالمللی برای خود دولتها نیز درآمدزایی دارد و از طرف دیگر در شرایط کنونی میتواند کشور را هوشمند، بهروز و پویا نگه دارد.