تمامیت ارضی خط قرمز جامعه
این مفهوم، فراتر از تعریف جغرافیایی مرزها، به معنای حفظ یکپارچگی سرزمینی، سیاسی و فرهنگی یک ملت در برابر هرگونه تهدید خارجی و مداخله بیگانه است. برای جامعه ایران، با پیشینه تمدنی، تمامیت ارضی نه تنها یک ضرورت امنیتی، بلکه نمادی از پاسداری میراث فرهنگی و هویتی است که در طول قرون متمادی شکل گرفته است این مورد را جامعه در جنگ ۸ ساله بهخوبی نشان داد و همینطور در جنگهای تحمیلی ۱۲ روزه و حمله اسفندماه به ایران. توجه داشته باشید که حفظ تمامیت ارضی، بسترساز اصلی شکلگیری، رشد و انتقال هویت ملی، زبان، فرهنگ و ارزشهای مشترک است. این یکپارچگی، انسجام و همبستگی اجتماعی را در میان شهروندان تقویت کرده و حس تعلق خاطر و وفاداری آنان به وطن را افزایش میدهد، امری که زمینهساز همکاری، اعتماد متقابل و تلاش جمعی برای پیشبرد اهداف ملی میگردد. از نظر اقتصادی هم تمامیت ارضی تضمینکننده حاکمیت ملی بر منابع طبیعی، اقتصادی و راههای ارتباطی است. این مورد، امکان برنامهریزی منسجم برای توسعه اقتصادی، بهرهبرداری بهینه از ثروتهای ملی و برقراری روابط اقتصادی پایدار با جهان را فراهم میآورد. کمرنگ شدن انسجام ملی، به طور قطع منجر به از دستدادن بخش قابلتوجهی از منابع و داراییهای ملی و اختلال جدی در ساختارهای اقتصادی خواهد شد. در مورد مفهوم تمامیت ارضی باید اضافه کنیم که پایههای اصلی امنیت ملی و ثبات سیاسی را تشکیل میدهد. کشوری که از انسجام و یکپارچگی سرزمینی خود دفاع میکند، از اقتدار لازم برای پاسداری از منافع ملی در برابر تهدیدات خارجی برخوردار خواهد بود و کمتر در معرض تنشها و درگیریهای منطقهای و بینالمللی قرار میگیرد. در چنین بستری، حفظ انسجام و وحدت ملی، امری حیاتی است که باید از اختلافات داخلی که ممکن است به تضعیف این انسجام و به خطرافتادن تمامیت ارضی منجر شود، اجتناب کرده و اختلافات را از مسیر گفتمان سازنده و احترام متقابل حل و فصل نمود. در این مورد با یکی از نمایندههای ادوار مصاحبهای انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
بهانههایی برای انسجام
هدایتا... خادمی، تحلیلگر سیاسی- اقتصادی در مورد لزوم تاکید بر تمامیت ارضی و اینکه چرا جامعه ایران مرزهای ایران را خط قرمز خود میدانند، به خبرنگار «آرمان ملی» میگوید: «ابتدا باید به این مورد اشاره کنم که تمامیت ارضی، سنگ بنای هویت و بقای هر ملتی است و برای جامعه ایرانی، اهمیت حیاتی دارد. این مفهوم فراتر از صرف داشتن مرزهای جغرافیایی مشخص است؛ بلکه به معنای حفظ یکپارچگی، استقلال و تمامیت وجودی یک ملت در برابر هرگونه تهدید خارجی و مداخله بیگانه است. حفظ هویت ملی و فرهنگی در پازل تمامیت ارضی، بستر اصلی شکلگیری، رشد و انتقال هویت ملی، زبان، فرهنگ، تاریخ و ارزشهای مشترک یک ملت است. در مورد جامعه ایرانی با پیشینهای چند هزار ساله است که میراث آن در تمامیت ارضی کشور تجلی یافته است. جامعه ایران در دهههای اخیر نشان دادهاند تضعیف تمامیت ارضی، به معنای خدشهدارشدن این میراث گرانبها و از هم گسیختگی فرهنگی است. توجه داشته باشید که یکپارچگی سرزمینی، لازمهی برقراری انسجام و همبستگی اجتماعی در میان ملت است. زمانیکه شهروندان احساس کنند در سرزمینی واحد و متعلق به همه زیست میکنند، حس تعلق خاطر و وفاداری آنان به وطن افزایش مییابد. این حس مشترک، زمینهساز همکاری، اعتماد متقابل و همبستگی برای پیشبرد اهداف جمعی میشود.» او در همین مورد و با اشاره به حفظ ساختارهای اقتصادی اضافه میکند: «برکسی پوشیده نیست که تمامیت ارضی، تضمینکننده حاکمیت ملی بر منابع طبیعی، اقتصادی و راههای ارتباطی کشور است. این یکپارچگی، امکان برنامهریزی منسجم برای توسعه اقتصادی، بهرهبرداری بهینه از ثروتهای ملی، ایجاد زیرساختهای لازم و برقراری روابط اقتصادی پایدار با جهان را فراهم میکند. از بین رفتن همدلی در جامعه، منجر به از دست دادن بخش قابلتوجهی از منابع و داراییهای ملی و اختلال جدی در ساختارهای اقتصادی خواهد شد. استقلال و تمامیت ارضی، پایههای اصلی امنیت ملی و ثبات سیاسی یک کشور را تشکیل میدهند. کشوری که تمامیت ارضی خود را حفظ کرده است، از اقتدار لازم برای دفاع از منافع خود در برابر تهدیدات خارجی برخوردار بوده و از گزند تنشها و درگیریهای منطقهای و بینالمللی در امان میماند. حفظ انسجام اجتماعی، امری حیاتی برای پاسداری از تمامیت ارض است. انسجام به معنای همبستگی فکری، فرهنگی و اجتماعی آحاد ملت است که در آن، منافع جمعی بر منافع فردی و گروهی اولویت یابد. این همبستگی، نیروی محرکهای است که جامعه را قادر میسازد در برابر فشارهای خارجی مقاومت کرده و منافع ملی را حفظ نماید.» نماینده ادوار مجلس در پاسخ به اینکه چرا نباید در این شرایط اختلافهای سیاسی تشدید نشود، ادامه میدهد: «اختلافات داخلی، امری طبیعی در هر جامعهای است، اما نباید به عاملی برای تضعیف انسجام و به خطر انداختن تمامیت ارضی تبدیل شود. تاریخ ایران نشان داده است که در بزنگاههای تاریخی، اتحاد ملی توانسته است کشور را از بحرانهای سخت عبور دهد. در شرایط کنونی نیز، ضرورت حفظ انسجام و همدلی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. اختلافات سیاسی یا اجتماعی، نباید موجب شکاف در بدنه جامعه و ایجاد فرصت برای بدخواهان خارجی شود. باید تلاش کرد تا این اختلافات از مسیر گفتمان سازنده و احترام متقابل حل و فصل شوند، نه آنکه به ابزاری برای تضعیف وحدت ملی بدل گردند.»
