آنگونه که خود ادعا کرده کشتیها و ناوهای جنگی ایالاتمتحده را به منطقه اعزام کرده است و البته به گونهای در مورد ایران سخن میگوید که گویا این لشکرکشی برای درگیری با تهران است! براساس اخباری که در رسانهها منتشر شده او چند پیششرط تعیین کرده، خروج اورانیوم ۶۰ درصدی، پایان غنیسازی اورانیوم، مذاکرات موشکی و عدم حمایت از گروههای مقاومت در منطقه. فارغ از این مساله، اما باید با نگاهی دیگر نیز به تحرکات آمریکا در منطقه غرب آسیا و خصوصا در گلوگاه نفتی خلیجفارس و دریای عمان نگریست.
* محاصره پکن؟
فارغ از اینکه ترامپ از لشکرکشی در منطقه غرب آسیا دنبال چه چیز و چه سطح از لطمه به ایران و حتی محاصره اقتصادی تهران است، باید این اقدامات را از منظر دیگری هم مورد بررسی قرار داد و آن اینکه ترامپ با هرگونه تنش در منطقه غرب آسیا و گلوگاه نفتی خلیجفارس و تنگه هرمز بهدنبال آن است که در نهایت بر تردد نفتکشها در منطقه به منظور کنترل میزان نفت خریداری شده توسط چین تسط پیدا کند تا هم حلقه محاصره چین را از مهمترین گلوگاه آن یعنی گلوگاه اقتصادی بفشارد و هم عملا اجازه ندهد چین بدون هماهنگی با آمریکا در منطقه غرب آسیا جولان اقتصادی بدهد.
* فشار دوگانه
یک کارشناس روابط بینالمللی در ارتباط با تحرکات نظامی آمریکا در منطقه غرب آسیا به «آرمان ملی» گفت: هر پدیده سیاسی صرفا تک عاملی نیست. تعدادی از عوامل در بروز و ظهور آن تاثیرگذار است. برخی از این عوامل شدیدتر و با وزن بیشتر و برخی هم کمتر و با وزن کمتر، اکنون در منطقه ما نیز ترامپ به نام فشار بر ایران درحال لشکرکشی است، اما او از این اقدام نیتهای دیگری هم در سر دارد او همه جهان را تهدید میکند. تهدیدات ترامپ ابزاری است که برای آمریکا هزینه نداشته باشد. ترامپ بهدنبال رعب و وحشت است تا به نتایجی برسد. او در نهایت با حضور در منطقه ما قصد دارد برگلوگاه نفتی منطقه تاثیر بگذارد و بیشترین نفت از منطقه ما را هم چین میخرد لذا ترامپ بهدنبال تسلط بر انرژی منطقه برای تسلط بر رشد اقتصاد چین است. لشکرکشی آمریکا به منطقه هزینه دارد، اما این هزینه برای آمریکا بسیارکمتر از جنگ است.
*فشار برگلوی چین
سیدجلال ساداتیان در ارتباط با اثرگذاری این فشار و لشکرکشی بر منطقه غرب آسیا توضیح داد: ترامپ بهدنبال آن است که گلوگاه انرژی جهان را در دست داشته باشد و گلوی چین را که بیشترین نفت خود را از این منطقه میخرد بفشارد. او با دست گذاشتن بر نفت ونزوئلا و احتمالا به پروسهای که در مورد نفت ایران و منطقه در نظر دارد، بیشترین فشار را بر رشد اقتصادی چین خواهد آورد.
* نگاه ترامپ به ایران
سفیر سابق ایران در لندن افزود: آمریکا در این مسیر یعنی کنترل خرید نفت چین، ایران را مانعی در برابر خود میبیند. بهطوریکه ایران حتی با تحریمهای شدید هم توانسته راهی برای انتقال نفت خود به چین پیدا کند و با این کار تحریمهای آمریکا را بیاثر یا بسیار کماثر کند. اینکه ترامپ تحت عنوان حقوق بشر به ایران فشار میآورد هم تنها یک بهانه است چرا که او حامی نتانیاهوست که در دادگاههای بینالمللی محکوم شده است. فردی که ۷۰ هزار نفر را در غزه کشته، اما مورد حمایت ترامپ قرار دارد؛ لذا با فشار بر ایران بهدنبال آن است که در نهایت نفت ایران که حدود یک تا یک و نیم میلیون بشکه در روز است به چین نرسد و یا اینکه تحت کنترل آمریکا این نفت در اختیار پکن قرارگیرد.
* پیشنهاد نفتی ترکیه
ساداتیان در ارتباط با سفر وزیر امور خارجه ایران به ترکیه و بحث میانجیگری ترکیه بین ایران و آمریکا و پیشنهادی که رسانهها در این ارتباط دادهاند که آمریکا دست از خصم علیه ایران بردارد و خود به سرمایهگذاری در بخش نفت ایران تبدیل شود، گفت: در زمانیکه برجام اتفاق افتاد و تحریمهای ایران برداشته شد، آمریکاییها و شرکتهای نفتی آنها تمایل نشان دادند که در بخش نفت و گاز و پتروشیمی ایران حاضر شوند، اما این اجازه داده نشد و اتفاقا ترامپ نیز، چون از بازار اقتصادی ایران سهمی را بعد از رفع تحریمها برای آمریکا مشاهده نکرد از برجام خارج شد. اکنون، اما مشخص نیست که ترامپ بهدنبال چه خواستهای در ارتباط با ایران است و هرگونه پیشنهاد اقتصادی از سوی ترکیه در ارتباط با ایران و آمریکا میتواند مورد بررسی قرار گیرد، اما آنچه را که او درخواست کرده است فراتر از این مورد است، اما اگر چنین مواردی مورد بررسی قرار گیرد و بحران بین ایران و آمریکا کاهش یابد، مطلوب است، اما به نظر میرسد ترامپ بهنظر پیچیدهتر به مساله ایران نگاه میکند. در شرایط کنونی وضعیت نفت و گاز ایران خوب نیست. قطر در حال مکیدن سهم گاز ایران است چرا که ایران به علت تحریم نمیتواند بیش از این از میدان گازی پارسجنوبی گاز برداشت کند و دیگر میادین مشترک نفتی ایران نیز همین وضع را دارند. اگر آمریکاییها در بخش نفت ایران سرمایهگذاری کنند، اشکالی نیست چرا که زمانی فرانسه و ایتالیا در ایران در این بخش سرمایهگذاری میکردند. اگر زمان نگذشته باشد، پیشنهاد نفتی ترکها اثرگذار است.