سفر گروسی؛ امیدواری به مذاکرات

مديرکل آژانس بين‏‌المللي انرژي اتمي به تهران خواهد آمد و در خصوص سفر وي شبهاتي وارد مي‏‌شود. اما آنچه که مسلم است آقاي رافائل گروسي هم با آمريکا کار مي‏‌کند و هم با اروپا که اروپا و آمريکا نيز باهم هماهنگ هستند. اما واقعيت اين است که اگر آمريکايي‏‌ها بخواهند که سفر آقاي گروسي نتايجي داشته باشد که اين نتايج طرفين را به سمت مذاکرات ببرد اروپايي‏‌ها را هم راضي مي‏‌کنند. در واقع اين اروپا نيست که تاثير اساسي روي تفکرات آقاي کروسي دارد. درست است که اروپا و آمريکا باهم هماهنگ‌اند اما بالاخره اين هماهنگي را آمريکا به‌وجود مي‏‌آورد. بنابراين به‌نظر مي‏‌رسد که بايد ديد آن شروطي که آمريکايي‏‌ها براي گفت‌وگو و آغاز مذاکرات گذاشته بودند و احتمالا چند هفته پيش وزير خارجه قطر به ايران آورد و مصاحبه‏‌اي هم در اين رابطه کرد و گفت که دوطرف خواسته‏‌هايي دارند که ما منتقل و کمک مي‏‌کنيم، بايد ببينيم که آيا اکنون به مرحله‏‌اي رسيد‌ه‌ايم که در اين مرحله بتوان به مذاکرات اميدوار بود يا نه؟ البته علائم کوچکي در اين خصوص مي‏‌بينيم. مثلا اينکه اروپايي‏‌ها به‌ويژه آلمان که در اين چندماه بسيار مواضع تندي داشتند وقتي از وزير خارجه اين کشور پرسيده مي‏‌شود مي‏‌گويد که نمي‏‌خواهيم تنش هسته‏‌اي با ايران به‏‌وجود بياوريم. از طرف ديگر خبرگزاري‏‌هاي غربي خبر مي‏‌دهند که انبار پهبادهاي روسيه که اغلب ايراني است خالي شده است. اينها علائمي است که زمينه‏‌اي را فراهم مي‏‌آورد براي سفر آقاي گروسي تا وي بتواند در سفر به تهران نتيجه‏‌اي بگيرد. البته هنوز اين اطمينان وجود ندارد که غربي‏‌ها به توافقي رسيده باشند. برخي از خواسته‏‌هاي آنها که آقاي جوزپ بورل نيز چندين بار اعلام کرد تا حدودي برآورده شده است. مثلا مي‏‌گويند که زندانيان سياسي در ايران آزاد شوند يا اعدام‏‌ها متوقف شوند که مي‏‌توان گفت تا حدودي در يکماه اخير قدم‏‌هاي مثبتي در اين زمينه برداشته شده هر چند که آنها به اين مقدار راضي نمي‏‌شوند اما به هر حال قدم‏‌هاي مثبتي است. لذا اکنون نسبت به گذشته شرايط اميدوارکننده‏‌تر شده است. هر چند که اين گفته بدين معنا نيست که شرايط به‌طور کامل اميدوارکننده است نه؛ اما نسبت به سه يا چهار هفته پيش بخواهيم ارزيابي داشته باشيم؛ با کنارهم گذاشتن خبر‏‌ها در آمريکا، روسيه و صحبت‏‌هاي اخير آقاي بلينکن وزيرخارجه آمريکا که گفته بود درهاي ديپلماسي باز است و اين تعامل به ايران بستگي دارد جملگي نشان مي‏‌دهد که گشايش‏‌هايي هر چند بطئي و کند در حال انجام است. گرچه برخي معتقدند در نوع موضع‌گيري‏‌هاي اروپا و آمريکا تضاد و تناقض‏‌هايي وجود دارد اما به‌نظر نمي‏‌رسد که چنين باشد. چرا که مخالفان ايران در کنفرانس امنيتي مونيخ بسيار تلاش کردند تا خانم آنالنا بربوک، وزير خارجه آلمان را ببينند و حتي يک عکس بگيرند، اما وي حاضر به اين کار نشد و روز بعد هم گفت که نبايد به سمت تنش هسته‏‌اي با ايران حرکت کنيم. حال شايد اين سوال مطرح شود که چرا آقاي مکرون اين کار را انجام داد که بايد گفت مکرون مسائلي غير از پرونده هسته‏‌اي هم دارد. تعداد زندانيان فرانسوي در ايران مقداري زياد است و آقاي مکرون از اين جهت يک عصبانيت دوجانبه دارد. حتي بعد هم که با مخالفان عکس گرفت در نشست با خبرنگاران گفت که کاملا با براندازي براي تغيير در ايران مخالفم. اين گفته هم در نوع خود پيام مي‏‌دهد. لذا در نوع سياست اروپا و آمريکا تفاوت چنداني نيست. گرچه اروپا از منظر افکارعمومي بيشتر از آمريکا تحت فشار است که باعث مي‏‌شود بعدا اقداماتي کنند که افکارعمومي خود را آرام کنند. اما آنچه مسلم است غرب هنوز دنبال توافق هسته‏‌اي است.