کانون خانواده؛ مهمترین فضا برای قصهگویی است
يک نويسنده بيان داشت: اولين و مهمترين فضايي که قصهگويي را براي کودکان و نوجوانان ارزشمند و جذاب ميکند، کانون گرم خانواده است. رضا فياضي، بازيگر، نويسنده، صداپيشه و کارگردان تئاتر، تلويزيون و سينما، متولد 15 مرداد 1332 و فارغالتحصيل دانشکده هنرهاي زيباي تهران است. اين هنرمند در توليد آثار تصويري و نمايشي زيادي با محوريت کودکان و نوجوانان، نقش داشته است. نگارش آثاري، چون «هادي و هدي»، «لولوي آوازخوان»، «زاغچه کنجکاو» و «عصاي کارگشا» بخشي از اين فعاليتها به شمار ميآيد. رضا فياضي با اشاره به اينکه قصهگويي پيشينه بسيار طولاني دارد، گفت: هنر قصهگويي از زمانهاي دور، سينهبهسينه از نسلي به نسل ديگر منتقل شده تا اکنون که به ما رسيده است، امروزه با توجه به افزايش رسانههاي جمعي و ارتباط تنگاتنگ کودکان و نوجوانان با فضاي مجازي، قصهگويي و نشاندن بچهها پاي قصهها کار دشواري است و قطعا برگزاري جشنواره قصهگويي کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان در چنين شرايطي نتيجه همت بالا و تلاش زياد عزيزان بسياري است. اين هنرمند با يادي از زندهياد مهين ديهيم، بازيگر و صداپيشه پيشکسوت بهعنوان قصهگويي که با قصههايش کودکان را مجذوب ميکرد، تاکيد کرد: قصهگويي نيازمند بيان قصه با نوعي بازي است تا بچهها جذب قصه و قصهگو شوند. فياضي با اشاره به علاقهاش به هنر قصهگويي، توضيح داد: قصهگويي با ادبيات و هنرهاي نمايشي پيوند دارد و قطعا با قصهخواني متفاوت است اين هنر بيشتر شبيه به نقالي و روايتگري است، قصهگوي توانمند به گونهاي کودکان و نوجوانان را با خود همراه ميکند که آنها خودشان را در موقعيت شخصيتها و قهرمانان داستان قرار ميدهند. من به شخصه شاهد اين موضوع بودهام که کودکان و نوجوانان با شنيدن قصهاي خوب از سوي قصهگويي ماهر چگونه مبهوت ميشوند. اين بازيگر شناخته شده ادامه داد: اگر قصهگوها در بيان قصه و روايت آن تعليق بگذارند؛ تعليقي که باعث شود کودک بهدنبال ادامه داستان و اتفاقاتي که براي شخصيتهاي آن رخ ميدهد، باشد؛ يعني قصهگو موفق عمل کرده است، قصهگويي نيازمند حرکات عجيب و غريب نيست، در اين هنر تنها کلمات و گفتار قصهگوست که اهميت دارد. مهارت بياني و شيوه گفتاري قصهگو به جذابيت قصه ميافزايد و باعث ميشود تا مخاطب پاي قصه بنشيند.
هر قصهاي شايسته بيان نيست
اين کارگردان تئاتر با تاکيد بر اين موضوع که هر قصهاي شايسته بيان نيست، اظهارکرد: قصههايي جذاب هستند که مخاطب را با خود همراه کنند؛ قصههايي که در آنها روايت درست، تعليق و هيجان وجود داشته باشد. آثاري، چون «قصههاي هزار و يک شب» از ساليان دور يا ماجراهاي «هري پاتر» از زمان حال، دو نمونه موفق هستند، قصههاي خوب و داراي ساختار ادبي و روايي مناسب باعث ترغيب کودکان و نوجوانان براي خواندن کتاب در بزرگسالي و پيوند آنها با ادبيات ميشود. فياضي ضمن ابراز تاسف از اينکه در دوران حاضر بسياري از والدين و بزرگترها، با لالاييها و قصهها آشنايي ندارند، افزود: در گذشته بزرگترها انواع لالاييها، متنها و قصههاي عاميانه يا قصههاي کهن مثل شاهنامه را در ذهن داشتند و براي کودکان و نوجوانان تعريف ميکردند. امروزه نيز پدربزرگها و مادربزرگها، مادران و پدران بايد با ادبيات داستاني بيش از پيش آشنا شوند؛ چراکه قصهگويي و خواندن قصه از سوي بزرگترها براي بچهها باعث ميشود تا ذهن آنها براي شنيدن قصههاي بيشتر آماده شود. به همين دليل من معتقد هستم که اولين و مهمترين جايي که قصهگويي را براي کودکان و نوجوانان ارزشمند و جذاب ميکند، کانون گرم خانواده است. اين نويسنده، قصهگويي را باعث صميميت اعضاي خانواده و ارتباط بيشتر آنها دانست و افزود: قصهها در روند رشد و تربيت کودکان و نوجوانان تاثير بسزايي دارند. بسياري اوقات پدران و مادران خطاي کودک را در قالب قصه و با نسبت دادن آن به شخصيتهاي اصلي داستان بهصورت غيرمستقيم به کودک گوشزد ميکنند و از اين طريق او را از تکرار اشتباهاتش بازميدارند. رضا فياضي با بيان اينکه کانون پرورش فکري کودکان و نوجوان خانه اوست که بخش زيادي از عمر هنري خود را در آنجا گذرانده، گفت: من از نزديک شاهد زحمتهاي تمامي دستاندرکاران جشنواره قصهگويي در کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان بودهام. آنها براي حفظ هنر قصهگويي آن هم در شرايطي که رسانههاي ارتباط جمعي و فضاي مجازي تاثير زيادي روي کودکان دارند، تلاش ميکنند. اميدوارم که هر سال شاهد رونق و برگزاري شکوهمند اين رويداد باشيم.
