برای غرب بهتر است برجام به سر و سامان برسد

رویکرد وزیر امور خارجه کشورمان در خصوص احیای برجام بسیار امیدوارانه است؛ اما اینکه آنچه که بر روی زمین است و اتفاقاتی که می‌افتد منجر به نتیجه مثبت بشود یا نشود مستلزم بررسی چند عامل در این خصوص است. نخست؛ اینکه شرایط موجود به چه سمت و سویی حرکت می‌کند. دوم اینکه؛ غربی‌ها به دنبال یک منطقه تنش جدید در اینجا نیستند. یعنی برخلاف آن چیزی که نتانیاهو تلاش می‌کند تا پای غرب را به جنگ با ایران بکشاند آنها مایل نیستند. به خصوص اروپایی‌ها با درگیری که الان در مساله اوکراین دارند و آمریکا با دغدغه‌ای که نسبت به شرق دور با چین دارد و آنچه که درگیری آنها با مساله اوکراین با روسیه است مایل نیستند که جای سومی به تنش کشیده شود و بخواهد درگیری و تنش جدیدی شکل بگیرد. لذا بهترین گزینه بر‌ای غربی‌ها این است که مساله برجام به یک سرو سامانی برسد. اما پرسش اینجاست که به چه قیمتی و چگونه؟ به نظر می‌آید که مساله چگونگی رسیدن به این توافق است. آنها کماکان امید به این دارند که راهی پیدا شود و انعطاف‌هایی نشان داده شود که این کار به سرانجام برسد. برخی تحلیل می‌کنند که این درگیری‌های داخلی و اعتراضاتی که صورت می‌گیرد بسیار مورد سوءاستفاده یا استفاده غربی‌ها قرار گرفته و آن را به عنوان یک فشار علیه ایران تلقی می‌کنند که شاید ایران را به انعطاف بیشتر وادار کنند. خیلی مشخص نیست که آیا واقعا این ارتباط به این مقدار مستقیم وجود دارد یا خیر. طبیعی است که غرب، شرق یا هر گروه، جناح و دسته‌ای که با جمهوری اسلامی دشمن باشد بدش نمی‌آید که از این شرایط بهره خود را ببرد. هرچند که طبق گفته مسئولان چیزی حدود 10 درصد از افرادی که در اعتراضات خیابانی شرکت می‌کنند عواملی خارجی هستند که از این مساله بهره‌برداری می‌کنند. در نتیجه به نظر می‌آید که غربی‌ها می‌خواهند از این شرایط سوء‌استفاده کنند تا فشار بیشتری را بر ایران وارد کنند که ایران را نسبت به قضیه منعطف‌تر کنند، البته نباید از این مساله نیز به سادگی عبور کرد که ما زمان را از دست دادیم. یعنی آن زمانی که اروپایی‌ها میان ایران و آمریکا میانجیگری کردند هدفشان این بود که برجام تا قبل از فصل سرمای اروپا به نتیجه برسد تا هم خود توافق احیا شود‌، هم ایران را که در آستانه گریز هسته‌ای است مهار کنند و از انرژی ایران استفاده کنند و فاصله بیشتری میان ایران و روسیه ایجاد کنند. حال به نظر می‌رسد با اتفاقات اخیر که طی چند ماه گذشته رخ داده اگر کماکان موضع تقابل داشته باشیم طبیعی است که آنها نیز این تقابل را به ابزاری برای فشار بیشتر تبدیل کنند. لذا بسته به نوع واکنش‌ها و عملکردها اگر ایران واکنش معقولانه‌ای از خود نشان دهد و آنها هم انعطاف بیشتری داشته باشند، کار به سرانجام برسد.