تحریم به بهانه پهپاد!

شوراي اتحاديه اروپا اخيرا تحريم‌هايي را عليه چند مقام و نهاد ايراني به بهانه جنگ اوکراين و ارسال پهپاد‌هاي تهران به روسيه به منظور استفاده از آن در جنگ اوکراين وضع کرده است. چند نکته در اين ارتباط قابل ذکر است 1) همکاري‌هاي ايران و روسيه دو طرفه است و هيچ تعارضي با قوانين بين‌المللي ندارد اما اتحاديه اروپا قصد دارد در اين ارتباط قطعنامه 2231 را بهانه قرار دهد. در حالي که آن بخش از قطعنامه 2231 که ايران را به مدت 5 سال تحريم تسليحاتي کرده بود. ترامپ تلاش‌هايي براي بازگرداندن اين بخش از قطعنامه کرده و کوشش کرد قطعنامه جديدي در اين ارتباط تصويب کند اما در اقليت قرار گرفت و تمامي کشور‌هاي اروپايي به آن قطعنامه رأي ممتنع و روسيه و چين نيز رأي منفي دادند. از اين رو آن دوره تحريم تسليحاتي در سال 1399 تمام شده است. اروپايي‌ها در اين زمينه بخش مربوط به موشک‌ها را بحث کرده‌اند. اين بخش نيز 8 سال زمان دارد و زمان آن تمام نشده اما در آن تحريم‌ها ايران از داشتن موشک‌هاي داراي کلاهک هسته‌اي منع شده است و هيچ اشاره‌اي به پهپاد در اين زمينه نشده است. اين در حالي است که ادعاي اوکراين و غربي‌ها در ارتباط با پهپاد است و پهپاد نيز مشمول آن بند از قطعنامه 2231 نمي‌شود. از اين جهت ادعا‌هاي آن‌ها هيچ جايگاه حقوقي ندارد و روابط ايران و روسيه روابطي متقابل است و هيچ منعي نيز در اين ارتباط در حقوق بين‌الملل و مطابق مصوبه شوراي امنيت وجود ندارد. آن‌ها قصد دارند قطعنامه 2231 را به پهپاد تعميم دهند که شدني نيست. 2) با يک رويکرد اخلاقي اگر ارسال سلاح از سوي ايران به روسيه را غير اخلاقي بدانيم آن هم به اين علت که روسيه از آن سلاح‌ها در اوکراين استفاده کرده است، آنگاه بايد سلاح‌هايي که آمريکا، انگلستان و فرانسه در اختيار عربستان قرار مي‌دهند که بر سر مردم يمن بريزد را نيز غير اخلاقي دانست. آن چيزي که در دنياي امروز مطرح نيست، اخلاق است و آنچه در دنياي امروز حاکم است قدرت بوده و کشور‌ها در معاملات نظامي خود به يکديگر تعهد نمي‌دهند که سلاح خريداري شده را در فلان عمليات استفاده نکنند. 3) واقعيت آن است که ايران نبايد در جنگ بين روسيه و اوکراين وارد شود و هر نوع ورود تهران به اين جنگ به زيان منافع ملي کشور است. البته نه به‌خاطر بحث ارسال سلاح بلکه به اين علت که روسيه به کشوري در همسايگي خود حمله نظامي کرده و ايران خود قرباني تجاوز جنگي عراق بوده است و ايراني‌ها درد جنگ را چشيده‌اند. بنابراين بهترين سياست ايران سياست بي‌طرفي فعال و کمک به حل معضل جنگ است؛ چون اين جنگ نه به نفع روسيه نه به نفع اوکراين و نه به نفع اروپايي‌هاست و تنها آمريکا از اين جنگ در جهت منافع خود استفاده مي‌کند. در نتيجه اينکه قصد دارند ايران را به بهانه بحث تسليحاتي به معادله جنگ بکشند و ايران را يک طرف جنگ قلمداد کنند، به نظر نگارنده به عنوان کسي که سال‌ها در حوزه اوراسيا قلم‌زده، به نفع ايران نيست. از همين جهت است که تهران همواره به صورت رسمي اعلام مي‌کند که هيچ سلاحي به روسيه در جهت جنگ اين کشور به اوکراين به مسکو صادر نکرده است. وزير خارجه ايران صراحتا اعلام کرده که تهران به دنبال آن نيست که بخواهد يک طرف جنگ ايران و روسيه قرار بگيرد و تهران به دنبال اين است که از طريق گفت‌وگو و مذاکره مسائل جنگ بين دو کشور را حل کند.