3 موضوعي که مانع توافق با آمريکا شد
رئيس کميسيون امنيت ملي مجلس تشريح کرد
3 موضوعي که مانع توافق با آمريکا شد
بيشتر و کمتر از برجام نميخواهيم
آرمان ملي: چند ماهـــي بود که از مذاکرات وين خبري نبود، مذاکراتي که در پي کشمکشهاي تهران- واشنگتن بر سر برخي مسائل باقي مانده در مذاکرات، متوقف شده بود با سفر «انريکه مورا» معاون مسؤول سياست خارجي اتحاديه اروپا با هدف شکست بنبست مذاکرات ايران و 1+4 به ايران رنگ و بوي تازهاي به خود گرفت. پيرو اين سفر «جوزپ بورل» مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا نيز هفته گذشته به تهران آمد و نويد يک راهحل ميانه را داد. در هر حال اين دور از مذاکرات غيرمستقيم آمريکا و ايران از طريق اتحاديه اروپا، سهشنبه گذشته در دوحه(پايتخت قطر) آغاز و چهارشنبه پايان يافت. وحيد جلالزاده رئيس کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس يازدهم به بررسي علتهاي به نتيجه نرسيدن اين نشست پرداخته است که در پي ميخوانيد:
چهار ماه پس از توقف مذاکرات وين، هفته گذشته نشستي در دوحه برگزار شد که به نتيجه نرسيد، چرا اين نشست بينتيجه ماند؟ آنها چه ميگفتند و ما چه ميخواستيم؟
مذاکرات در اسفندماه سال گذشته تقريبا به يک نقطه مطلوب دو طرف رسيده بود و طرفين آماده توافق بودند. متأسفانه در جلسات آخر، آمريکاييها زير ميز زدند و از پذيرش دو سه مورد از توافقات قبلي، امتناع کردند و خواستار تغييراتي تازه شدند.
همان بحث بازگشت ليست اسامي تحريميها و تضمينهاي مورد نظر ما؟
بله، توافق شده بود تعدادي از نهادها و افراد حقيقي و حقوقي از ليست قرمز تحريم خارج شوند، اما تغيير موضع دادند و گفتند ممکن است آنها را دوباره به فهرست تحريميها بازگردانيم. در بحث تضمينها نيز آمريکاييها، پذيرفته بودند يک بازه زماني براي تضمين انتفاع اقتصادي در توافق قيد شود اما در جلسات آخر مذاکرات وين (اسفندماه) دراين مورد هم تغيير موضع دادند.
چه تحولي رخ داد که باوجود اين چالشها، مذاکرات پس از چهار ماه وقفه، دوباره از سر گرفته شد؟
بعداز سفرهاي آقايان مورا و بورل به تهران و پايتخت برخي از کشورها و انجام مکاتبات، مذاکرات به شکل ديگري و نصفه نيمه ادامه داشت. جمهوري اسلامي هيجوقت از مذاکرات فرار نکرده، بنابراين، آمادگي براي مذاکرات مجدد را البته نه در وين و نه در آن قالب قبلي بلکه در دوحه قطر و در شکل جديد اعلام کرد.
ايران در چه موضوعاتي نتوانست با آمريکاييها به تفاهم برسد؟
با آمريکاييها در سه موضوع به تفاهم و توافق نرسيديم يکي بحث تضمينها بود که عرض کردم، در اين بخش، آمريکاييها، بايد، تضمين ميدادند حداقل تا پايان دوره بايدن انتفاع اقتصادي جمهوري اسلامي برقرار خواهد بود، اما متأسفانه توانايي اينکار را ندارند. نکته دوم بحث پادمان بود، ما در مذاکرات اسفندماه با غربيها به اين تفاهم رسيده بوديم که با آژانس در رد و بدل متون و سوال و پرسش و پاسخ جمهوري اسلامي به توافق برسيم تا در خردادماه و در اجلاس شوراي حکام بحث پادماني ما حل و فصل شود و پرونده مختومه شود که ديديم، نه فقط اين اتفاق نيفتاد بلکه آژانس و شوراي حکام عليه جمهوري اسلامي قطعنامه صادر کرد، البته محتواي قطعنامه ملايم بود، اما جمهوري اسلامي همين را هم برنتابيد و ما در دوحه تاکيد کرديم، بحث پادمان بايد پايان يابد. بحث سوم هم همين ليست قرمز تحريمهاست که جمهوري اسلامي تاکيد دارد، افراد حقيقي و حقوقي که تفاهم شده از ليست حذف شوند، ديگر نبايد به بهانههاي ديگري، مجددا به ليست قرمز بازگردانده شوند. آمريکاييها مدعي هستند جمهوري اسلامي حرف جديدي نزده و حرفهاي قبلي را تکرار کرده، در حاليکه ما همين موضوعات را با آقاي مورا و آقاي بورل و 1+4 مطرح کرده بوديم و گفته بوديم اگر جمهوري اسلامي از اين مذاکرات انتفاع اقتصادي بهدست نياورد، اصلا نقض غرض است و رفتن ما به مذاکرات اصلا هيچ سودي به حال جمهوري اسلامي ندارد. ما نه بيشتر از برجام ميخواهيم و نه به کمتر از برجام راضي ميشويم.
خاموشکردن دوربينهاي پادماني در ناکامي مذاکرات دوحه تاثيرگذار بود؟
نه، اين دوربينها در مذاکرات دوحه تاثير منفي در تصميمات دو طرف نداشت. طبق قانون راهبردي لغو تحريمهاي مجلس ما يک بازه زماني را براي دولت مشخص کرده بوديم که اگر تحريمها در آن بازه زماني لغو نشود به اقدامات يکجانبه و داوطلبانه ايران در پروتکل الحاقي پايان دهد. جمهوري اسلامي، حُسننيت نشان داد و با اين پيش فرض که ممکن است مذاکرات به نتيجه برسد، دوربينها را در مدت زمان مشخص شده، جدا نکرد و تصويربرداري ادامه يافت و البته تصاوير را در اختيار آژانس قرار نداديم.
