نقش مذاکره در کاهش التهابات

در مورد پيامدهاي عدم احياي برجام در جامعه بايد توجه داشت که اساسا دو نگاه به برجام وجود دارد. يک رويکرد که دولت و برخي همراهان و حاميان آن دارند، بر اين اساس است که مي‌گويند ما اصل را بر استفاده از ظرفيت‌هاي داخلي گذاشته‌ايم و هرازگاهي آمار و اعداد و ارقامي از فروش نفت و گرفتن پول آن ارائه مي‌دهند. نگاه دوم که برخي اصلاح‌طلبان و منتقدان دولت بر آن تاکيد دارند هم بر اين مبناست که مي‌گويند، وضعيت ما همين الان هم خوب نيست. اين گروه بر هزينه‌هايي که براي دور زدن تحريم متحمل مي‌شويم، انگشت گذاشته اند. اين گروه حتي وضعيت موجود را نيز تا حدي ناشي از تحريم‌ها مي‌دانند. در يک سال و نيم اخير که با آمدن بايدن اميد مي‌رفت برجام احيا شود، بازارها آنطور که برخي نگران بودند، ملتهب نشد و اين وضعيت را داريم يعني اگر برجام احيا نشود، ممکن است اين التهابات افزايش پيداکند. به خصوص اعلام اينکه برجام به نتيجه نمي‌رسد تاثير منفي در بازارهاي مختلف دارد، قدرت خريد مردم را کمتر مي‌کند و هزينه‌هاي داد و ستد با ايران را افزايش مي‌دهد. ما شاهد بوديم که احتمال احياي برجام سبب شد که برخي کشورهاي خارجي ارتباط پرهزينه خود را با ايران ادامه دهند اما اگر معلوم شود که برجام احيا نمي‌شود، شايد قيد تجارت پرهزينه و پرريسک با ما را مي‌زنند و اين مساله شرايط ما را سخت‌تر خواهد کرد. برخلاف عده‌اي که از فروش نفت و بازگشت درآمدهاي ارزي صحبت مي‌کنند، خوش‌بين نيستم. وقتي پول خود را از کشور همسايه يعني عراق به سختي مي‌گيريم، چطور مي‌توانيم پول فروش نفت را بگيريم لذا تصور مي‌کنم که عدم احياي برجام کار ما را سخت خواهد کرد. حتي مذاکره بدون نتيجه تا زمان انتخابات کنگره بهتر از توقف مذاکرات و شکست آن است. به نظر مي‌رسد ادامه مذاکره حتي اگر نتيجه‌اي نداشته باشد، براي ما ضرري ندارد و مي‌تواند از افزايش التهابات و بالا رفتن ريسک تجارت با ايران جلوگيري کند.