عدم رعایت قانون با چاشنی انصاف رسانه‌ها؟!

موضوعی که به‌رغم اهمیـــت آن همچون روال همیشگی سعی شده تا به جای افزایش نظارت و تدوین نقشه راه تولید و در حالی‌که کارشناسان و فعالان این حوزه بر نبود استاندارد در حوزه سموم و کودها تاکید دارند با پاک کردن صورت مسأله و آمارسازی انتقادات رسانه‌ها را بی‌انصافی دانسته و برای عدم ایجاد حساسیت در سایر کشورها رسانه‌ها فقط دستاوردهای مثبت را منعکس کنند.

بی‌دقتی نسبت به رعایت استانداردها

همزمان با بازگشت خوردن محصولات کشاورزی صادراتی ایران بررسی‌ها از انجام مذاکرات گسترده برای رفع مشکلات این حوزه خبر می‌دهند که دراین راستا با توجه به سهم بالای روسیه در صادرات محصولات کشاورزی ایران هیاتی برای بررسی وتوافق به این کشور اعزام شده است. در این رابطه محمدجواد عسکری رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی درباره برگشت خوردن برخی اقلام صادراتی کشاورزی ایران می‌گوید: در دنیا صادرات محصولات کشاورزی قاعده و قانون دارد؛ باید دو موضوع را رعایت کرد یکی ارگانیک بودن محصولات و دیگری دوره کارنس. وی توضیح داد: دوره کارنس محصولات کشاورزی بدان معناست که از زمانی که محصولات سم زده یا کود داده می‌شوند تا زمان برداشت آن، باید فاصله زمانی گذاشته شود که سم از چرخه فیزیولوژی گیاه خارج شود؛ این همان قاعده و قانون است. رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: متاسفانه در بحث صادرات محصولات کشاورزی به این نکته بی‌دقتی شده است همچنین بحثی هم درباره صادرات محصولات کشاورزی به روسیه است از چهارماه پیش که رئیس فدراسیون حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان محصولات کشاورزی اعلام کرد که چهار سم مصرفی کنه‌کش، حشره‌کش و قارچ‌کش در برخی محصولات وجود دارد که ناشناخته است که در این راستا هیاتی به روسیه اعزام شده. مشکلات در حال رفع شدن است.

عدم رعایت قانون با گذشت نیم قرن

در واقع رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس در حالی از بی‌دقتی در صادرات محصولات کشاورزی خبر داده و اعلام می‌کند که فدراسیون حمایت از تولید کنندگان و مصرف کنندگان محصولات کشاورزی به مصرف 4 سم کنه‌کش، حشره‌کش و قارچ‌کش در برخی محصولات اشاره کرده که اعلام این موضوع از آن هم از سوی یک کشور خارجی نشان می‌دهد تاکنون هیچگونه نظارتی بر نحوه اجرای قانون مصرف آفت کش‌ها و سموم نبوده است به گونه‌ای‌که نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تهران نیز بر ان صحه گذاشته و معتقد است: با وجود گذشت نیم قرن از تصویب قانون استفاده از سموم کشاورزی و دستورالعمل‌های سخت آن، اما متأسفانه سال‌های بسیاری است که به قانون عمل نمی‌شود. علی تقوی‌فر می‌گوید: ماجرای باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی فقط مربوط به ایران نیست و در تمام دنیا وجود دارد اما برای آنها به اندازه استاندارد است و اگر استانداردها رعایت شود مشکل چندانی ایجاد نمی‌کند ولی مهم این است که در ایران این استانداردها رعایت نمی‌شود آن هم در شرایطی که قانون آن سال ۱۳۴۸ (۵۲ سال پیش) تصویب شده است. وی با اشاره به اینکه باید نظارت دقیقی بر اجرای قانون وجود داشته باشد، ادامه داد: بخشی از کار نظارت بر تولید محصولات کشاورزی برعهده وزارت جهاد کشاورزی است که باید بر تولید محصولات در مزرعه، استفاده از سموم، واردات سموم و توزیع سموم نظارت داشته باشد و بخش دیگری از کار هم برعهده مسئولان اجرایی مناطق مختلف کشور است، در قانون هم مورد تاکید قرار گرفته که فرماندار، بخشدار، استاندار باید بر تولید محصولات کشاورزی و استفاده از سموم نظارت داشته باشند و اگر تشخیص دادن محصولی از نظر کیفیت و سلامت استانداردها را رعایت نکرده است، اقدام به معدوم سازی کنند. علاوه بر اینها بخشی از کار هم به وزارت بهداشت واگذار شده که باید بر عملکرد مراکز توزیع محصولات کشاورزی مانند مغازه‌ها، میادین و... نظارت داشته باشد. تقوی فر در پاسخ به اینکه چقدر مشکل استفاده از این سموم جدی است یادآور شد: این موضوع سال‌ها پیش از آن هم وجود داشته است و حتما باید کنترل شود. البته متأسفانه آمارها و بررسی‌های دقیقی هم از این ماجرا وجود ندارد و ضعف همین آمارها در استفاده از سموم هم باعث شده که هر زمانی این موضوع مطرح می‌شود عده‌ای آن را رد کنند و گروهی هم روی آن تاکید داشته باشند. وی با اشاره به اینکه اتاق تهران پیش از این درباره استفاده از سموم با ماندگاری بالا هشدارهای بسیاری داده است، اظهار کرد: دو سال پیش در این باره در چند جلسه با حضور کارشناسان و مسئولان وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلف جلساتی برگزار و تصمیمات گرفته شد اما متأسفانه فکر اساسی برای حل این مشکل نشد که دلیل آن مشخص نیست.

بی‌انصافی یا کم‌کاری

در حالی‌که اعضای کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی از هشدار به وزارت جهاد برای استفاده از سموم غیر استاندارد خبر می‌دهند و رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس نیز بر افزایش نظارت‌ها تاکید دارد اما وزارت صمت در تشریح دلایل بازگشت محصولات کشاورزی صادراتی ایران معتقد است این انتقادات بی‌انصافی است و کمتر از 5 درصد محصولات صادراتی ایران عودت داده می‌شوند که در تمام دنیا مرسوم است موضوعی که به نظر می‌رسد توجیه قابل استناد نبوده و احتمالا منظور معاون وزیر صمت از تکرار این روال در تمامی کشورها احتمالا کشورهایی با شرایطی بسیار پایین‌تر از ایران است البته پیمان پاک معتقد است تفاوت استاندارد روسیه با ایران از دلایل بروز این مشکل بوده که در صورت وجود این تفاوت چرا در خلال این همه سال که محصولات کشاورزی ایران به روسیه صادر می‌شده شاهد چنین مشکلی نبوده‌ایم ضمن آنکه به نظر می‌رسد این معاون وزیر تمایل دارند رسانه‌ها نسبت به موضوعی با این درجه از اهمیت که سلامت جامعه را تحت الشعاع قرار می‌دهد سکوت اختیار کنند تا سایر کشورها حساس نشوند در حالیکه به نظر می‌رسد به‌جای درخواست سکوت باید نسبت به افزایش نظارت‌ها و اجرای قانون مصرف سم‌ها و کودهای استاندارد که وظیفه مسئولان دولتی اقدام شود. در این رابطه علیرضا پیمان پاک می‌گوید : اخباری که طی روزهای گذشته در مورد عودت محصولات کشاورزی صادراتی منتشر شد بی‌انصافی بود؛ حجم قابل توجهی محصول کشاورزی صادر می‌شود و کمتر از ۵ درصد از این صادرات به کشور عودت می‌خورد. وی در ادامه افزود: قرنطینه باید جلوی این اتفاق را بگیرد. شاید از ۱۰۰ کانتینری که صادر می‌شود ۲ کانتینر از دست قرنطینه در برود؛ به عنوان مثال می‌توان به صادرات فلفل دلمه‌ای اشاره کرد. باید وضعیت فلفل دلمه‌ای را از مقصد تولید مدیریت کرد. در این فرایند هیچ ایرادی در مورد سموم و کود وارد نشده بود، بلکه استانداردهای روسیه با ایران متفاوت است. استانداردهای روسیه بر پایه گوست است. این استاندارد باید ترجمه و تطبیق داده می‌شد؛ مثلاً این سموم مواد افزودنی را نمی‌پذیریم و این فاکتورها را داریم. پیمان پاک در مورد اظهارات نادرست مسئولان کشاورزی در مورد عودت خوردن محصولات کشاورزی صادراتی، اظهار کرد: در کل دنیا این اتفاق می‌افتد؛ عودت خوردن برنج‌های هندی، عودت خوردن ذرت‌های برزیلی از این دست است. وی با بیان اینکه فرهنگ کشور باید صادراتی شود، اظهار کرد: یکی از عمده مشکلات در حوزه تجارت نداشتن فرهنگ صادراتی است. وقتی یک کانتینر عودت می‌خورد در بوق و کرنا می‌کنند و محصول ایرانی را بی‌کیفیت نشان می‌دهند. این در حالیست در این زمان نیز بقیه کشورها رسانه‌ها را بررسی می‌کنند و سخت‌گیری نسبت به محصولات ایرانی افزایش می‌یابد. در واقع موج رسانه‌ای موجب سخت گیری کشورها می‌شود. وی در مورد عملکرد وزارت بهداشت در این حوزه نیز گفت: در حوزه فلفل دلمه‌ای کم‌کاری از سوی وزارت بهداشت روی داد، زیرا سفیر ایران در روسیه طی ۹ ماه گذشته ۴۸ بار به مسئولان کشور نامه فرستاده اما هیچ جوابی دریافت نکرده است. پیمان پاک افزود: بنابراین کم‌کاری قطعا بوده اما ایجاد موج رسانه‌ای درست نیست. در این ۴۸ مکاتبه‌ای که سفیر ما انجام داده اصلاً عنوان نشده که محصول ایرانی سم دارد بلکه گفته اطلاعات بدهید محصولات را رجیستر کنیم. وی در مورد بازگشت بار سیب زمینی از کشور ازبکستان گفت: بر اساس قانون انتزاع وزارت جهاد کشاورزی مسئول حوزه محصولات کشاورزی است اما چون هنوز بین‌المللی نشده‌اند سازمان توسعه تجارت به این وزارتخانه کمک می‌کند. چندی پیش مسئولان وزارت کشاورزی ازبکستان به ایران آمدند و پس ازبرنامه ریزی حجم قابل توجهی بار سیب زمینی به ازبکستان صادر شد و تعدادی کانتینر بازگشت خورد. علت بازگشت سیب زمینی نیز این بود که برای بازار ازبکستان تولید نشده بود؛ به این معنا که تولیدکننده همان باری را که برای عراق تولید کرده بود برای ازبکستان فرستاده بود در حالی که استانداردهای این دو کشور کاملا با هم متفاوت است.