راهی جز مذاکره نیست

ایران دو متن پیشنهادی را درخصوص موضوع تحریم‌ها و هسته‌ای در اختیار 1+4 قرارداده است. روز اول انتشار خبر ارائه پیشنهادی ایران رسانه‌های غربی به گونه‌ای خبررسانی کردند که گویا این متن، متن نهایی ایران است و ایران اصرار دارد که حتما به تصویب برسد. در حالی‌که بعدا توسط تیم مذاکره‌کننده ایران توضیح داده شد که این متن‌ها پیشنهاد هستند. ایران پیشنهاد داده و در مقابل هم پیشنهادهایی را دریافت کرده و طرفین می‌توانند بنشینند بحث بکنند و به یک متن نهایی برسند. همانطور که در مورد مذاکرات برجام هم به این نحو عمل شد و ایران پیشنهادی مطرح می‌کرد و طرف مقابل هم پیشنهادی را و سر یک کلمه ساعت‌ها بحث می‌کردند و بعد به یک تفاهم و توافقی می‌رسیدند. به دنبال مشخص شدن این نکته که متن‌های پیشنهادی، متن نهایی نیستند و ایران و طرف مقابل به دنبال رسیدن به توافق هستند، فضا بهتر و امیدوارکننده شد. اما این‌که این روند همچنان رو به جلو و همراه با امیدواری خواهد بود یا دوباره روند، معکوس می‌شود و فضای ناامیدانه و ابهام به‌وجود خواهد آمد؟ معلوم نیست و فعلا در حال مذاکره هستند. مذاکرات هم طولانی و پیچیده است و انتظار این را نداشته باشیم که در مدت کوتاه به نتیجه برسد. برای همین نباید شتاب‌زده با آن برخورد کرد؛ نه این که با یک خبر، ناامیدی حاکم شود و یا با یک خبر امیدواری، به هر حال مذاکره است و دارند جلو می‌روند و کار سخت است و کلمه به کلمه آن جای بحث و بررسی دارد و زمان‌بر است. نمی‌توان پیش‌بینی کرد که آیا مذاکرات به نتیجه می‌رسد یا نه؟ راه حل دیگری به جز دیپلماسی وجود ندارد، هم ایران و هم آمریکا بر دیپلماسی تاکید دارند و دیپلماسی هم یعنی مذاکره، گفت‌وگو و صبر وحوصله و بده ‌وبستان، یعنی طرفین از بعضی از خواسته‌های‌خودشان عدول کنند برای مصلحت‌های بزرگ‌تر و در نهایت طرفین باید ابراز رضایت بکنند. خود آمریکائی‌ها هم به کرات گفته‌اند که فقط از راه دیپلماسی می‌شود این قضیه را حل کرد. دیپلماسی ممکن است شش ماه، یک سال و یا ده سال طول بکشد ولی راه دیگری نیست. درست است که آمریکا تهدید می‌کند و خط و نشان می‌کشد و یا فضاسازی روانی برای اثرگذاری بر مذاکرات انجام می‌دهد ولی به جز مذاکره راه دیگری نیست. در مذاکره هم برای چند روز طرفین به حالت نیمه‌قهر در می‌آیند و به همدیگر حرف‌های تند می‌زنند ولی دوباره فضا تلطیف می‌شود و به میز مذاکره بر می‌گردند. حتی اگر مذاکرات کنونی در وین شکست بخورد و تیم‌ها بازگردند، دوباره مذاکرات از سر گرفته می‌شود چرا که راه حل دیگری نیست. درست است که آمریکایی‌ها می گویند همه گزینه‌ها روی میز است ولی به جز دیپلماسی گزینه دیگری نیست و اگر بود حتما آن مسیر را طی می‌کردند. این که در نهایت دولت آمریکا با فرستادن نمایندگانش به مذاکرات بر می‌گردد، نشان می‌دهد که هیچ راه دیگری وجود ندارد و مذاکره هم الزامات خودش را دارد.