هنوز با یاد پدر، سیل غم مرا با خودش می‌برد

نمایشگاه «نغمه مانا» نکوداشت محمدرضا شجریان به همت انجمن طراحان گرافیک با همکاری خانه‌ موسیقی و خانه‌ هنرمندان ایران در این مکان برگزار شد. این نمایشگاه شامل ۷۹ پوستر، ۲۷ نشانه و نشانه‌نوشته و ۲۱ تابلوست. در مراسم افتتاحیه، غلامحسین امیرخانی چهره ماندگار خوشنویسی ایران، حسین علیزاده، نوازنده و آهنگساز و همایون شجریان، فرزند محمدرضا شجریان حضور داشتند. امیرخانی در این مراسم گفت: سعادت و برکتی است که به بهانه نکوداشت استادی عزیز دورهم جمع شده‌ایم. شاید خانه هنرمندان ایران بتواند تمهیدی بیندیشد که جلسات فصلی یا مستمر برگزار کنیم و هنرمندان عزیز دست‌کم از دیدار یکدیگر بی‌نصیب نمانند. پیشنهاد می‌کنم که به‌طور جدی خانه هنرمندان ایران بر این امر برنامه‌ریزی و اقدام کند. وی افزود: دو نوع نگاه را باید به‌عنوان ملت ایران مدنظر داشته باشیم. به یکی از اشعار عبدالمجید طالقانی استاد خط شکسته استناد می‌کنم: «تو ای متاع محبّت چگونه کالایی / که قیمت تو نه بایع، نه مشتری داند / نه من به بندگی خواجه دگر راضی / نه خواجه‌ام روش بنده‌پروری داند.» وی افزود: اما نگاه دوم این است که ما به‌عنوان نماینده ملت پرفرهنگ ایران و میلیون‌ها هموطن عزیز دیگر و همه کسانی‌که با فرهنگ ایران در هر جای دنیا آشنا هستند و قدر و قیمت هنر ایران را می‌دانند و باید به این نگاه دوم اعتبار بدهیم و این بیت مصداق اعلای همان نگاه دوم است که در قلب عاطفه ما همواره جاری بوده است: «غیر از هنر که تاج سر آفرینش است/ دوران هیچ منزلتی جاودانه نیست.» امیرخانی ادامه داد: ما خوشنویسان زانوی ادب زده‌ایم و نسبت به آثار گرانبهای موسیقی و ادبیات شاگردی دائمی داریم و همه عمرمان اینطور می‌گذرد. اساسا جنس هنر خوشنویسی با ادبیات همراه و همقدم است. من تنها به‌عنوان ستایشگر استاد شجریان می‌توانم نکته‌ای را درباره ایشان بر زبان بیاورم اما معرفت‌شان را باید از زبان بزرگان این هنر بشنویم. اگر به نقطه‌ای رسیده باشیم که شاگرد شایسته‌ای برای فرهنگ و ادب کشور باشیم، باید به خودمان افتخار کنیم و با صدای نازنین استاد شجریان دوباره با این فرهنگ آشنا می‌شویم. از این بابت مدیون استاد شجریان هستیم.

نقش هنرمند امیدآفرینی است

حسین علیزاده در این مراسم گفت: امروز هوای تهران آبی است و امید خودبه‌خود دیده می‌شود. نقش هنرمند امیدآفرینی است، به همین دلیل خیلی‌ها دوستش ندارند، چون با عشق و امید مخالفند. وی افزود: پاییز زیبایی در پارک هنرمندان است و وقتی داشتم به خانه هنرمندان نزدیک می‌شدم، احساس می‌کردم دارم به یک جزیره نزدیک می‌شوم. خرامان خرامان خودم را به جزیره‌ای رساندم که می‌شود نام شجریان را بلند فریاد زد. شجریان در قلب مردم است. علیزاده گفت: این یکسالی که بدون شجریان گذشت، تلخ و شیرین زیاد داشت. او خواننده، خطاط و سازنده ساز بود، اما ویژگی‌های غیرهنری هم داشت. شجریان خواننده توانایی بود، ولی پشت همه این هنرها، چیز دیگری باید باشد؛ شور و شجاعت. کسی نمی‌توانست به او زور بگوید، به‌خاطر دارم می‌خواستیم سوار هواپیما شویم و سازهایمان زیاد بود، قبول نکردند. شجریان گفت سوار نشویم و یک نیمروز در فرودگاه بودیم تا بالاخره یک هواپیما قبول کرد. این موسیقی‌دان بیان داشت: شجریان شخصیتی است که اتحاد به‌وجود می‌آورد و اکنون نام شجریان است که ما را در این سالن کنار هم گرد آورده. زمانی‌که او را از دست دادیم، تلویزیون درباره او صحبت نمی‌کرد. برایم جالب بود پس از درگذشت شجریان، خیلی از آد‌م‌ها اصلا نمی‌دانستند درباره چه کسی صحبت می‌کنند. همایون شجریان، فرزند محمدرضا شجریان هم در افتتاحیه اظهارداشت: اگر بخواهم چیزی کلی درباره پدر بگویم باید اذعان کنم شخصیت تک‌بعدی نبود. راجع به هر مساله‌ای که به آن علاقه‌مند شد، تا تهش را در نیاورد، از پا ننشست. مثلاً در کودکی خاطرم است که چند روز فقط ناهار و شام ایشان را می‌دیدیم، چون در زیرزمین خانه مشغول تعمیر ماشین رختشویی بود. می‌گفتیم مگر تعمیرکارش نیست؟ می‌گفت نه باید خودم پیله کنم و بتوانم درستش کنم. وی درباره عموی بزرگش علیرضا شجریان گفت که خاطرات جذابی از پدرش دارد و از او تقاضا کرده است در صورت امکان آنها را مکتوب کند. همایون شجریان درباره یکسال و اندی که از درگذشت پدرش می‌گذرد، اظهارداشت: سعی کردم در حضور از جمع‌ها پرهیز کنم تا سیل غم مرا با خودش نبرد، اما از طرف دیگر حضور عزیزانی که شخصیت پدر را پاس می‌دارند، آنقدر غنیمت است که دلم نیامد نباشم. امیدواریم همیشه سلامت و شاید باشید و غم نبینید.