سالهای متمادی است که با ادبیات مذاکره آشنا هستیم و 18 سال مذاکره برای نرسیدن به توافق بوده است. 18 سال مذاکره در یک نوبت بعد از یک هیجان عمومی و انتظار عامه مردم به این موضوع خاتمه داده شده و تحریم، جدایی از عرصه بینالمللی منجر به برجام شد که عمر کوتاهی داشت و با لنگه کفش از آن استقبال شد و در مقابل این توافق جبهه گرفته شد و به آتش کشیده شد. حال امروز برخی از افرادی که بعضا همان رویکرد را نمایندگی میکردند میگویند که میخواهیم با مذاکرات تحریمها را برداریم. البته اینکه ایران برای رسیدن به توافق آمادگی دارد، طبیعی است و همه تمایل دارند که تحریمها برداشته شود و آزادی عمل اقتصادی و مالی پیدا کنیم و در واقع استقلال اقتصادی خود را پس بگیریم. حال این سوال پیش میآید که همه این امور با چه شرایطی پدید خواهد آمد؟ این شرایط است که اتفاقاتی را رقم زده تا ایجاد توافق بین طرفین مقداری مشکل شود. به عبارت دیگر در این شرایط باید تعاملی دیپلماتیک صورت بگیرد و ریشههای مذاکرات و تحریمهای اولیه که منجر به تشدید آنها شد، شناسایی شود و به درمان آن بپردازند. به نظر میرسد تا مسائل منطقهای ایران حل و فصل نشود و یک نوع ترک مخاصمه در منطقه انجام نشود، هیچ نوع توافق موثری در مورد برجام امکانپذیر نخواهد بود. برای اینکه همین اتفاقات در منطقه بود که موجب شد ایران تحریم شود و به برجام تن دهد و سپس طرفین برجام را نادیده بگیرند و مسائل حفظ صلح و امنیت بینالملل که در مقدمه برجام آمده نادیده انگاشته شود. اکنون اگر چنانچه راجع به آن بحث تفاهمی صورت بگیرد در آن زمان ایران میتواند همچنان در راستای روابط صلح آمیز بینالمللی عمل کند. البته اینکه امروز همه طرفهای برجام برای احیای این توافق پیشقدم شدهاند و از عزم خود برای به نتیجه رساندن مذاکرات میگویند خود بسیار تاثیر گذار است. چرا برخی که تا دیروز مخالف برجام و مذاکره بودند اکنون خود دولت را در اختیار دارند و از مذاکره و توافق میگویند که این خود قدم بزرگی است. وقتی اینها خودشان دولت را در اختیار دارند متوجه میشوند که دولتها در برابر ملت خودشان متعهد و مسئولند و وظایفی بر عهده دارند و این وظایف هزینه دارد و این هزینهها نیز از محل بودجه کشور تامین میشود، اگر بخواهند بودجه را نیز بیاعتبار کنند ایجاد تورم میکند و تورم موجبات نارضایتی را فراهم میکند. در نتیجه اکنون بایستی با موضع جدید توام با منطق بیشتری روبهرو شوند و به دنبال حل مسائلی باشند که هم وضعیت دولت را مستحکم کند و هم ملت ایران را از این شرایط نجات دهد.