دولت باید اتاق فکر قوی داشته باشد

با وجـود گذشت یک سال و اندی از روی کارآمدن مجلس و حدود صد روز از روی کارآمـدن دولت جامعه هنوز نتیجه عملکردی مثبت و محسوسی در راستای بهبود وضعیت خود از این قوا ندیده؛ تحلیل شما از این موضوع چگونه است؟

تقریبا دو سوم مجلس یازدهم افراد جدید و تازه‌ای هستند و سابقه نمایندگی ندارند. لذا تا زمانی که نمایندگان به نیازها، امکانات، ظرفیت‌ها و وضعیت خارجی اشراف لازم را پیدا نکنند به نظرم زمان زیادی می‌برد تا بتوانند در جهت تحقق وعده‌های داده شده عمل کنند. یعنی اگر یک دوره بگذرد تازه به دست نمایندگان خواهد آمد که الفبای مجلس، دولت، داخل و خارج چگونه است و در این راستا خیلی نباید عجله کنیم که مجلس و نمایندگان در طی یک سال و اندی که در مجلس بودند و چه اقداماتی انجام داده‌اند. نماینده باید تجربه چند دوره نمایندگی مجلس را داشته باشند تا بتوانند اثرگذار ظاهر شود و تصمیمات مهم بگیرد. متاسفانه در دولت گذشته که هم به دلیل کرونا و شرایطی که دولت دوازدهم به جهت قرنطینه برای خودش درست کرده بود با مجلس یک رابطه گرم و گیرایی وجود نداشت آن ارتباط صمیمی و جدی وجود به وجود نیامد. اما اکنون مجلس پس از مدت‌ها با دولت رابطه صمیمی دارد و امیدواریم که بیشتر بتوانند به مسائل دولت وقوف پیدا کنند و در جریان مسائل داخل و خارج قرار گیرند. نکته مهم دیگر اینکه طی 43 سال پیروزی انقلاب فهمیدیم که دولت نمی‌تواند یک کاسب و بازرگان قوی و نیرومند باشد. دولت باید ناظر، حامی و هدایت کننده باشد و تصدی‌گری را عمدتا بر عهده خود مردم بگذارد. چنانکه مردم تولید، توزیع و نظارت را عهده‌دار شوند و دولت هم آنها را کمک کرده و بالای سرشان بایستد. مگر در مسائل امنیتی، دفاعی و اطلاعاتی که وظیفه دولت است که نظارت و حمایت کند، البته این کار مشکلی است و در این 43 سال متاسفانه ما نتوانستیم آن‌طور که باید و شاید بخش خصوصی را به بازی بگیریم و بخش تعاونی را حمایت کنیم. گفتیم بخش تعاونی 25 درصد اما به 5 درصد هم نرسید. گفتیم دولت باید سبک شود اما هنوز 80 درصد اقتصاد کشور دست دولت است. این مشکل تا حل نشود بالای 400 شرکت دولتی که داریم همه با زیان مواجه‌اند و با حقوق‌های نجومی بالا هستند. ما هنوز قصه خودرو را آنطور که باید و شاید حل نکردیم و با اینکه خودرو با قیمت بسیار کلان و بی کیفیت تحویل داده می‌شود تازه باز هم می‌گویند ما زیان می‌کنیم. البته یکی از علل این مساله انباشت نیروی اضافی است که کارآمدی چندان ندارند. هم کالا کم کیفیت است و هم هزینه آن بسیار سنگین تمام می‌شود. به نظرم جای 3 مقوله خالی است. نخست؛ میز اندیشه است که رهبری نیز نسبت به آن اهتمام دارد. ما باید در دانشگاه‌ها، حوزه‌ها و بازرگانی و تجارت میز اندیشه داشته باشیم و هر کسی متناسب وجدان و تجربه‌ای که دارد بگوید گیر کار کجاست؟ چرا پیش نمی‌رویم و تمام ظرفیت‌هایی که داریم مشکلاتمان افزون می‌شود و کاهش پیدا نمی‌کند؟ دیگر اینکه به تصمیمات عمل کنیم. همه خوب حرف می‌زنیم اما از قدیم گفته‌اند که به سخنرانی نیست. باید آستین همت را بالا بزنیم. مثلا داستان اموال تملیکی را ببیند که برخی گزارش‌های آن منتشر می‌شود و جزئیاتی که از آن مطرح می‌شود بسیار جای تامل دارد. لذا باید با کار جهادی کار دولت سبک شود. مجلس اگر می‌خواهد که قوی عمل کند باید در راستای سبک شدن دولت اقدام کند تا دولت صرفا به نظارت و هدایت بیفزاید. غیر از اینها همه ما املا و انشای خوبی داریم و حرف‌های خوبی می‌زنیم و خوب هم حرف می‌زنیم اما در مقام عمل مشکل داریم.

علل و عوامل این کوتاهی‌ها را در چه می‌بینید؟

علت این موضــع این است که همه ما از بخش خصوصی گرفتــه تا تعــاونی و دولتی همه اهل حرف هستیم. باید حرف را کنار بگذاریم و عمل کنیم. آقای محسن رضایی که به بندر شهید رجایی رفته باید همان‌جا بایستد و با اختیارات تام کالاها را ترخیص کند و مشکل حل شود. اگر نه؛ اینکه باز گزارش به تهران بیاید و در جلسه اختصاصی مطرح شود اینگونه نمی‌شود. باید به افراد مسئولیت دهیم، تفویض اختیار کنیم، از افراد حساب بخواهیم و در نهایت کار را شروع کرده و انجام دهیم.

این مسالــه چـه میزان بر اعتماد عمومی تاثیرگذار است و راه‌حل بازیابی این اعتماد چیست؟

مردم نسبت به آنچه که در جامعه رخ می‌دهد اشراف دارند و شرایط معیشتی خود را هم می‌سنجند و مسلما هر چقدر این عملکردها ضعیف‌تر باشد اعتماد مردم نیز به دستگاه‌ها کاهش خواهد یافت. همه ایران مقتدر، مستقل، آزاد، آباد و توانا می‌خواهیم و راه حل این مساله این است که همه تفکرات و اندیشه‌ها دور یک میز بنشینند و در راستای اعتلای ایران صحبت کنند و پیشنهاد و راهکار دهند. جریانات مختلف سیاسی و حتی برخی مطبوعات و رسانه‌ها به جای تخریب یکدیگر و نیش زدن باید به هم افزایی و هم فکری به فکر پیشرفت کشور باشند. امروز کشور به خودی خود تحریم است و دیگر نباید از داخل نیز شرایط بر کشور و مردم سخت شود. هرچند که تحریم‌ها نیز دو علت دارد. نخست اینکه دشمن نامرد و بدعهد است که قانون و انصاف نمی‌فهمد و تا زمانی که بخواهیم مستقل، آزاد و مقتدر زندگی کنیم و بازار را برای آنها نخواهیم زمان می‌برد و از این رو ما را رها نخواهند کرد. امروز قدرت اقتصادی آمریکا به دلیل این است که به دنیا بدهکاری دارد و آنها را نمی‌پردازد. اگر آمریکا بدهکاری‌های خود را به کشورهای دیگر بدهد دیگر ابرقدرت نخواهد بود. آنها ما را ول نمی‌کنند و ما هم باید روی اقتدار و استقلال خودمان کار کنیم. باید در هر دستگاهی یک اتاق فکر قرار دهیم و به مردم بگوییم راهکار بدهند که چه کنیم. باید یک تابلو قرار داده شود که هرچه در داخل می‌توان تولید کرد از سنگ پا گرفته تا پاروی برف و چوب بستنی از خارج وارد نکنیم و اینهمه واردات نداشته باشیم. ما باید در داخل از ظرفیت‌ها استفاده کنیم. البته نه اینکه همه تقصیرها متوجه دولت، مجلس و دیگر نهادها باشد بلکه خود جامعه نیز در برخی موارد مقصر است. مردم باید در مصرف مواد مختلف غذایی، خوراکی و... صرفه جویی داشته باشند. ما سالی 26 تا 36 میلیون تن مواد غذایی دور می‌ریزیم برای آنکه درست و به اندازه مصرف نمی‌کنیم. پس برای اینکه کشور رو به توسعه و پیشرفت حرکت کند جامعه و حاکمیت باید دست در دست هم دهند و با اتحاد و همدلی شرایط را برای رشد و پیشرفت مهیا کنند.