مذاکره با بازیگران فرعی اتلاف وقت است

یک تحلیلگر مسائــل بیــن‌الملل در ارتبــاط با سیاست دولت سیزدهم در قبال افغانستان اظهار داشت: دولت‌ها در ایران سیاست‌گذار نیستند، خصوصا درباره همسایگان. به نظرم درباره افغانستان هم مانند دیگر موضوعات سیاست خارجی با دو مشکل رو به رو هستیم. اول، همان رقابت یا اگر با خوش بینی برخورد کنیم عدم هماهنگی دیپلماسی و میدان که البته دولت سیزدهم ظاهرا کمترین مشکل را در این هماهنگی باید داشته باشد. دوم، سردرگمی کشور در سیاست خارجی که در دولت سیزدهم به شدت افزایش یافته است. غیر از بحران افغانستان و حاکمیت طالبان، موضوع آذربایجان هم نمونه دیگری بر این مدعاست. انتخابات عراق و آینده نامعلوم این کشور را هم در همین راستا می‌توان تفسیر کرد. سیاست رسمی و اعلام شده کشور دولت فراگیر است ولی عمل سیاسی ایران بیشتر سمت و سوی قبول وضعیت فعلی است. جاوید قربان اوغلی گفت: تشکیل دولت فراگیر نیازمند تصمیم جهانی است و ایران به تنهایی نمی‌تواند در این خصوص تاثیرگذار باشد. شاید به همین دلیل است که طالبان فعلا « کجدار و مریز» با دنیا صحبت می‌کند و در پی کسب شناسایی است. وی در خصوص پیشنهاد خود در این خصوص بیان کرد: اولا، عدم شناسایی طالبان و مشروط کردن آن به تشکیل دولت فراگیر یا حداقل شناسایی رسمی حقوق دیگر اقلیت‌ها قومیت و زبانی، دوم، رایزنی فشرده با کشورهای دیگر بخصوص با بازیگران تاثیرگذار، سوم، استفاده از شرایط کنونی برای حضور جدی و مستمر اقتصادی در این کشور که رافع مشکلات مردم این کشور است و طالبان نیز به دلیل تنگنای اقتصادی کنونی از این رویکرد استقبال خواهد کرد. وی در خصوص روابط تهران بغداد پس از قدرت گیری احتمالی مقتدی صدر افزود: ریزش چشمگیر تعداد نمایندگان طرفدار و هم پیمان ایران در مجلس در انتخابات اخیر تحول مهمی است که باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد. این امر به‌خصوص با نقش ایران و هزینه سنگینی که در مقابله با خطر داعش پرداخت بسیار مهم است. رویکرد دولت کنونی عراق توازن در روابط بین ایران و کشورهای عربی است. در چنین وضعیتی با توجه به نیاز عراق به سرمایه گذاری خارجی، نقش و تاثیر دولت‌های رقیب مانند عربستان و ترکیه برجسته تر خواهد شد. عراق تا سال‌های متمادی نیازمند آمریکا بخصوص در امر امنیت و سرمایه گذاری است. این کارشناس مسائل بین الملل در خصوص تحولات قفقاز جنوبی و سیاست ایران عنوان کرد: اشتباهات ایران در حوزه قفقاز جنوبی مربوط به این دولت و دولت قبل نیست، این از مواردی است که کل نظام باید درباره آن پاسخگو باشد. اینکه جمهوری آذربایجان را دو دستی تقدیم ترکیه و اسرائیل کردیم، خسارت کمی نیست. تردید دارم بتوان ارمنستان را متحد استراتژیک جایگزین جمهوری آذربایجان قلمداد کرد. به دلایل فراوان و از جمله جمعیت ۱۳ میلیونی این کشور با اکثریت قریب به اتفاق شیعه، مرزهای طولانی، علائق قومی، مسأله خزر و..‌.قس علی هذا. وی در خصوص مذاکرات هسته‌ای تصریح کرد: اگر مقصود احیای توافق ۲۰۱۵ است به نظر من این کار قابل دستیابی است. آمریکا با تمام ملاحظات و انتظارات به عنوان گام اول آن را می‌پذیرد. دلیل این امر هم کنترل فعالیت‌های هسته ایران است که از نظر آنها از دست خارج شد و آقای گروسی هم مرتب هشدار می‌دهد. ولی اگر احیای برجام را با شرایط جدید ایران و خصوصا شرایط مندرج در مصوبه به قانون تبدیل شده مجلس قرار دهیم، توافق بسیار سخت و شاید غیرممکن شود. قربان اوغلی تاکید کرد: به نفع ایران این است که گام اول را بازگشت به همان برجام ۲۰۱۵ بگذارد و بر این قضیه اصرار کند. برهان نیازمندی هم موید این مطالبه است. چون ترامپ از برجام خارج شده باید به آن توافق برگردیم. موضع آمریکا در حال حاضر شروع مذاکرات از نقطه قطع آن در شش دور آن در وین در دولت قبلی است. قضیه‌ای که قدری مساله را پیچیده می‌کند این است که مشخص نیست در شش دور مذاکرات وین چه توافقاتی شده است. آخرین موضع آمریکایی‌ها این بوده که مذاکرات از همانجا شروع شود که متوقف شده است. اگر قرار است ما با آمریکا توافق کنیم و تحریم‌ها هم باید از طرف آمریکا برداشته شود، چرا مستقیم با طرف اصلی مذاکره نمی‌کنیم. مذاکره با بازیگران فرعی اتلاف وقت است.