حوزه انرژی ایران در بلاتکلیفی
آرمانملی- محمدسیاح: تامین، تولید و صادرات انرژی و نیرو در کشور با مشکلات مختلفی روبهرو است؛ این مشکلات در همه بخشها وجود دارد و برای مردم و صنعتگران هم مملوس است. از قطعی برق و آب در تابستان گرفته تا احتمال قطعی گاز در زمستان که به افت تولید برق در نیروگاههای حرارتی منجر خواهد شد و همچنین ابهامات در تامین سوخت جایگزین همین نیروگاهها و مشکلاتی که اخیرا با هک پمپبنزینها ایجاد شد و دهها مشکل دیگر نشان از این واقعیت دارد که حال حوزه انرژی ایران خوب نیست. هرچند که مسئولان در تلاش برای خوب جلوهدادن وضعیت هستند، اما نمیتوان کاستیها را کتمان کرد. از طرفی با نگاه به حوزه صادرات انرژی یعنی نفت، گاز، برق که سابقا ایران در این حوزه فعال بوده میتوان دریافت که وضعیت در این حوزه هم چندان تعریفی ندارد. ضمن اینکه بارها از سوی فعالان و مسئولان حوزه انرژی این موضوع مطرح شده که این صنعت برای توسعه نیاز به سرمایهگذاری خارجی دارد درحالیکه در سالهای اخیر بهواسطه افزایش فشار تحریمها و تنشزایی ایران در جهان و کاهش اعتماد کشورها به وضعیت و رفتار ایران؛ ریسک سرمایهگذاری را در کشور بالا برده و همین امر موجب شده تا
حوزه انرژی با مشکلات زیادی مواجه باشد. در همین رابطه با «آرمانملی» با سیروس تالاری، رئیس هیاتمدیره انجمن انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران گفتوگویی داشته که در ادامه میخوانید.
براساس آخرین آمارها صادرات نفت ایران در هفت ماه گذشته 20 میلیارد دلار و صادرات گاز با مشکلات و کارشکنی همراه بوده و صادرات برق هم متوقف شده است، از طرفی تامین انرژی و نیروی مورد نیاز داخلی هم دچار اختلال است ضمن اینکه سرمایهگذاری برای توسعه هم کاهش چشمگیری داشته است؛ چرا حوزه انرژی به این روز افتاده است؟
در رابطه با این موضوع که در ماه در ۷ ماه گذشته ۲۰ میلیارد دلار نفت صادر شده یا چقدر گاز صادر شده، من در جریان اعداد و ارقام حقیقی آن نیستم و مثل همه از شبکههای اطلاعرسانی، اطلاعاتی را کسب کردم. ولی در پاسخ به این سوال باید بگویم مشکلات در حوزه انرژی شامل نفت و گاز و نیرو میشود. این مشکلات را در حوزه انرژی میتوان در سه سرفصل پیگیری کرد و دید که ما با چه چالشهایی مواجه هستیم. سرفصل اول سرمایهگذاری توسعهای است، یعنی نفت و گاز و نیرو نیاز به سرمایهگذاری دارند تا بتوانند در مسیر توسعه قرار گیرند چراکه جمعیت کشور بهسرعت در حال افزایش است، وضعیت ما در حوزه نفت و گاز خوب است و منابع زیادی هم در زیرزمین داریم و باید آنها را استخراج و تبدیل به سرمایه برای توسعه زیرساختهای اقتصادی کرد. الان بهدلیل محدودیتهایی که برای کشور ایجاد کردهاند از نظر توسعه صنعت بالادستی نفت و گاز و حتی برق دچار مشکل هستیم. بنابراین سرمایهگذاری جدی و جدیدی در حوزه توسعه انرژی در کشور انجام نمیشود. ضمن اینکه انجام این کار نیاز به جذب حداقل سرمایهگذاری خارجی دارد. حتی اگر در حوزه اجرایی خیلی وابسته به خارج نباشیم ولی در حوزه
تامین سرمایه با مشکل جدی مواجه است. ضمن اینکه نمیتوانیم از ظرفیتهای بینالمللی هم استفاده کنیم نه الزاما غربیها؛ از شرقیها مانند چین. حتی نمیتوانیم از آنها استفاده کنیم. پس هم در حوزه جذب سرمایه و هم در حوزه فنی و دانش فنی حوزههای بالادستی انرژی دچار مشکل هستیم. به همین دلیل از توسعه حوزه نفت و گاز و هم نیرو بازماندهایم. فصل دوم مشکلات ما به نگهداشت وضعیت موجود برمیگردد. در حال حاضر چاههای فعال نفت و گاز در کشور وجود دارد و از آنها بهرهبرداری میشود، این مختصات این چاهها مرتب تغییر میکند، چاه میفتد یا ناخالصیهایی مانند انواع نمک و املاح در چاه افزایش پیدا میکند، این چاهها نیازمند نگهداشت هستند برای اینکه افت ظرفیت تولید پیدا نکنند؛ این موضوع در حوزه نیرو هم صدق میکند.
در رابطه با حفظ و نگهداری تاسیسات و تجهیزات چقدر هزینه نیاز است؟ ضمن اینکه بارها در این حوزه از فرآوری پایین گفته شده که به افزایش هزینههای تولید منجر میشود، وضعیت ایران در این چطور است؟
در حال حاضر اعداد و ارقامی که برای نگهداشت حوزههای انرژی در بالادست نفت و گاز و نیرو برآورد میشود چیزی حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار است تا بتوانیم در وضعیت موجود، چاههای نفت و گاز را حفظ کنم، اگر میشنویم که ممکن است ایران با وجود اینکه دومین کشور گازی دنیاست گاز وارد کند چون گاز تامین گاز مورد نیاز مردم در فصل سرما دچار مشکل میشود از همین ناحیه اتفاق میافتد. سرفصل سوم مشکلات فرسودگی تجهیزات و بازبینی پایینی فرآیندهاست. الان چه در حوزه انتقال و دیسپاچینگ نیرو، چه نفت و گاز، چه فرآوردههای نفتی، چه تجهیزات و تاسیسات فرآورش و انتقال و توزیع همگی فرسودهاند که نیاز به بازسازی دارند و هم بازدهی فرآیندی ما پایین است. در پالایشگاههای نفتی دنیا نرخ بهرهوری حتی در کشورهای کمتر توسعه یافته مانند ترکیه از ما خیلی جلوتر است، حتی بازدهی نیروگاههای ما نسبت به استانداردهای جهانی بسیار پایینتر است! یعنی تکنولوژی مورد استفاده ما در حوزه فرایندی چه نفت، چه گاز و چه نیرو دچار اشکال است. یعنی خروجی صنعت انرژی ایران در این حوزهها بازدهی براساس استانداردهای جهانی ندارد و از آنها خیلی پایینتر است که این هم نیاز به
تکنولوژیهای مدرن و نوین و جدید و پیشرفته دارد، نه اینکه در این در حوزه کار نشده چراکه الان هم در حوزه پالایشگاهها در نظیر آبادان و شازند اراک و تهران سرمایهگذاری شده و کار هم میکنند تا بازدهی تولید را افزایش بدهند، ولی بههرحال با چنین مشکلاتی مواجه هستیم. وقتی در این سه سرفصل مشکلات بررسی کنیم آنچه رسانهای میشود و مردم میشنوند ناشی از مشکلاتی است که در این سه سرفصل با آن روبهرو هستیم.
در شرایطی که حوزه انرژری با این مشکلات قابل لمس مواجه است، نمیبینیم که مسئولان با بیان مشکلات نسبت به رفع آنها اقدام کنند و دائما سعی در ایجاد تصویری خوب از وضعیتی بد هستند، این رفتار ناشی از چیست؟
واقعیت این است من نه میزدولتی داشتهام که از آن دفاع کنم نه یک فرد سیاسیام که از موضع گروهها و جناحها بخواهم صحبت کنم؛ من بهعنوان صنعتگر براساس یافتههای کارشناسی و درگیریهایی که به لحاظ این کارشناسیها داشتم میگویم ۷۰ درصد مشکلات کشور که الان با آن روبهرو هستیم در وضعیت خیلی محتاطانه به عدم وجود ساختار سیستمی در دستگاه حکمرانی و دولتی کشور برمیگردد. تمام رئیسجمهورها به یک ترفندی رای مردم را جمع کنند و هفت سال هم بر کرسی ریاستجمهوری تکیه میزنند و وقتی وارد سال هشتم میشوند تمام مشکلات را یا به دولت قبل نسبت میدهند یا به اتفاقات دیگر! اینکه گفته میشود مقصر همه مشکلات کشور تحریم است درست نیست، حداکثر اثری که تحریم میتواند در ظرفیت نسبی ما بگذارد از نظر من و سایر کارشناسان حداکثر ۳۰ درصد است! پس ۷۰ درصد مشکلات ما به ساختار پیشبینی دستگاه کارگزاری یا دستگاه حکمرانی کشور برمیگردد. نمونه آن ساختار قوانین داخلی؛ وقتی قرار است قانونی نوشته میشود چون ساختار بالا به پایین افقی نداریم و بالا به پایین حکمرانی میکند همه دستگاههای ذیربط را در یک شبکه منسجم کارای هدفمند کنار هم میگذارد تا یک قانون
اجرا، پیگیری یا درست اجرا شود! افق ۱۴۰۴ که ترسیم شده چهوقتی اجرا شده است؟ متاسفانه دیدیم هر زمانی دولت تغییر میکند هیچ اقدام مثبتی صورت نگرفته و تقصیر آن هم یا برگردن آمریکاست یا ملت ایران یا دیگر ارگانهای حاکمیتی!
انتشار :
پسندها:
0
هشتگهای داغ
آخرین اخبار
پربازدیدترین اخبار