چرایی سکوت اروپا در مقابل تحولات قفقاز؟

اتحادیه اروپا چند هفته پیش عنوان کرد که در نظر دارد دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون یورو به ارمنستان کمک کند. این منابع مالی در زمینه ‌هایی نظیر زیرساخت‌‌ها، محیط زیست، حمل و نقل و اجرای اصلاحات دموکراتیک استفاده می شوند. اتحادیه اروپا درباره تنش بین آذربایجان و ارمنستان بر این باور است که عقب‌ نشینی یگان‌های نظامی از مرزها در راستای آغاز روند صلح بین دو کشور بسیار حائز اهمیت است. رئیس شورای اروپا نیز از دو کشور خواسته بود که سخنرانی‌های خصمانه علیه یکدیگر را به منظور حل و فصل مشکلات پیچیده بین دو کشور کنار گذارند. میشل بر آمادگی اتحادیه اروپا بر حمایت از گروه مینسک وابسته به سازمان امنیت و همکاری اروپا در راستای تلاشش برای حل نزاع بین ارمنستان و آذربایجان درباره قره باغ تاکید کرد و افزود که دست برداشتن از اظهارات خصمانه بین دو کشور یکی از چهار شرط برای حل مشکلات منطقه است. دو کشور باید زبان سیاسی میانه‌‌ای را در پیش گیرند تا به هر دو طرف اجازه دهد مسائل مربوط به اسیران و مین زدایی‌ها را با طرف‌‌های دیگر مطرح کنند. در این میان این نگاه مشخصا اشتباه است که بر این باور بود که تعامل اروپا با ارمنستان صرفا بر پایه مشترکات دینی است. اروپا همواره به گونه‌ای سیاست خود را پیش می برد که بتواند اثرگذاری لازم را داشته باشد. مهم ترین ابزار آنها گروه مینسک است که کاربردی نیز تا این لحظه نداشته است. باید توجه داشت که بازیگران اصلی قفقاز امروز ترکیه و روسیه هستند. در مقابل نیز ایران و اسرائیل حضور داشتند و عملا یک گردهمایی قدرت در این مناقشه به‌وجود آمد و همین امر سبب شد تا اروپا نتواند نقش آفرینی لازم را داشته باشد زیرا قدرت‌های زیادی در این منطقه حضور دارند. از سوی دیگر اروپا نگاهی ویژه به منافع اسرائیل نیز دارد. امروزه اسرائیل به یک شریک برای جمهوری آذربایجان تبدیل شده است و مشخصا اروپا در مسیری که کاملا مخالف منافع اسرائیل است گام برنخواهد داشت. امروز به نظر می‌رسد که یک طرف برآیند تحولات قفقاز منجر به فشار بر ایران می‌شود و این نیز شاید به میل اروپا باشد تا ایران را بیشتر تحت فشار قرار دهند و ایران را به پای میز مذاکره کشانند. بنابراین اروپا شاید صرفا به همین کمک‌های مالی اکتفا کند و اقدام دیگری انجام ندهد زیرا آنها برای ورود به هر چالشی به ابعاد مختلف آن توجه می‌کنند و پس از سنجش وضعیت سیاسی و میدانی در این خصوص تصمیم گیری می‌کنند. همین امر سبب شده تا اروپا که در گذشته حامی ارمنستان بوده، امروز به حمایت معنوی از ارمنستان اکتفا کند و حتی آنها را مجبور کند که کمک‌های مالی را صرفا در حوزه‌های خاص خرج کنند.