ضمن اینکه استارتاپها نهتنها برخلاف مقررات بیمهمرکزی فعالیت میکنند بلکه بهدلیل نوع قراردادهایی که با شرکتهای بیمهای منعقد میکنند نسبت به انباشت پول با فاصله زمانی 3 ماه تا یکسال در حساب خود اقدام کرده که با یک حساب سرانگشتی و در صورتیکه حتی مشمول سود 8 درصدی روزانه در سیستم بانکی شوند، سودی بالغ بر 160 میلیارد تومان بدون کوچکترین فعالیتی به جیب خواهند زد که بهنوعی از مصادیق پولشویی محسوب میشود و همین موضوع میتواند به بروز آسیب و بیاعتمادی مردم به صنعت بیمه منجر شود.
سیدآرمین حسینی، قائممقام مدیرعامل کارگزاری رسمی بیمه مستقیم سامان مهر آرامش در اینباره به «آرمانملی» گفت: «در گذشته با توجه به نیازی که در بازار دیده شد افرادی که با صنعت بیمه آشنایی کمتر ولی در حوزه فروش از طریق اینترنت تبهر داشتند وارد این بازار شدند. طبعا وقتی افراد از سیستم بهدور هستند یکسری از قوانین و قواعد را نمیدانند. هر نماینده و کارگزاری که بخواهد در صنعت بیمه چه حقیقی و چه حقوقی فعالیت داشته باشد مستلزم این است که مجوزهایی را از مجموعه ذیصلاح خودش دریافت کند، در اینجا بیمهمرکزی بهعنوان مجموعه مادر وظیفه نظارت بر فروش بیمه در بازار را دارد.» او ادامه داد: «طبعا بقیه شرکتهای بیمهگر و نمایندهها و کارگزار زیرنظر بیمهمرکزی بوده و ملزم به اجرای قوانینی هستند که در بیمهمرکزی تصویب میشود. استارتاپهایی که وارد این حوزه شدند در بخش صدور براساس قوانین بیمهمرکزی عمل میکنند چون این بخش توسط نماینده انجام میشود، ولی در بخش اصلی کار و بازاریابی فروش است که تخلفاتی صورت میگیرد. بازاریابی و فروش قواعد و قوانینی دارد که بیمهمرکزی ابلاغ کرده است.» حسینی ادامه داد: «ما اجازه انجام خیلی از
فعالیتها را نداریم که شامل تبلیغات غیرواقع و دروغ هم میشود. بهعنوان مثال گفته شده که بهصورت آنلاین خسارت پرداخت میکنند که این اتفاق غیرقابل اجراست! دلیل آن هم این است که وقتی حادثهای برای خودروی مردم رخ میدهد باید کارشناس بازدید و مبلغ خسارت را تعیین کند؛ بعضا تا زمانیکه خودرو به تعمیرگاه ارجاع و بازدید نشود نمیتوان میزان خسارت را تعیین کرد و ... قاعدتا کاربر میتواند ثبت درخواست آنلاین انجام دهد ولی کارشناس باید بازدید را انجام دهد. پس این یعنی تبلیغات خلاف واقع.»
بیمهمرکزی نمیتواند جلوی تخلفات را بگیرد
قائممقام مدیرعامل کارگزاری رسمی بیمه مستقیم سامان مهرآرامش با بیان اینکه برگشت مبلغ حق بیمه بههر عنوان نیز از موضوعات غیرواقعی در بازاریابی استارتاپهای فروش بیمه است؛ افزود: «این برگشت پول میتواند به عناوین مختلف از جمله جایزه، پولی که در کیف الکترونیک افزاد ذخیره یا بن خرید داده شود، صورت بگیرد؛ در واقع تبلیغ دروغ است. بنابراین از نظر بیمهمرکزی این نوع رفتارها غیرکارشناسی و بیمهای است. بهدلیل اینکه اینها از خصایص بیمهمرکزی استفاده نکردند پس بنابراین بیمهمرکزی هم نمیتواند بر تخلفات اینها نظارت داشته باشد و جلوی آنها را بگیرد.» او ادامه داد: «اتفاقی که افتاده هم همین است یعنی بیمهمرکزی گفته استارتاپها باید مجوز بگیرند و براساس آییننامهها عمل کند در غیراینصورت دسترسی آنها را خواهد بست و مجوز صدور مجموعه بیمهگری که با این استارتاپها کار کنند را میبندد.» حسینی در تایید اینکه چون استارتاپها تحت نظارت بیمه مرکزی نیست پس اگر تخلفی هم انجام دهد دست کاربر بهجایی بند نیست، گفت: «مگر اینکه از مجموعهای که مجوز را برای فعالیت استارتاپ داده شکایت و پیگیری کنند. معمولا بخشی از مجوز این
استارتاپها از سوی وزارت ارشاد صادر میشود. قاعدتا اگر تخلفی هم صورت بگیرد مرجع ذیصلاح رسیدگی بیمهمرکزی است به این دلیل که اطلاعات بیمهای دارد.»
بیمهها حق دخل و تصرف ندارند!
حسینی در ادامه توضیح داد: «بهنظرم زمانیکه استارتاپها شروع بهکار کردند یک ایراد بین سازمانی وجود داشته که به اینها نگفته که مقام ذیصلاح در این حوزه بیمهمرکزی است و باید از آن مجوز بگیرند و این اتفاق نیفتاده و مجوز را بهعنوان یک مجموعه استارتاپی دادهاند و حالا به مشکل خوردهاند. کمااینکه استارتاپها هم حق دارند به این دلیل که سرمایهگذاری و فکر پشت این موضوع بوده و شاید اصلا بحث بهوجودآمدن کارگزاریهای برخط در بیمهمرکزی به همین دلیل مطرح و فعالیت این استارتاپها دیده شده است. اصل مشکل کارکردن این استارتاپها نیست موضوع این است که آنها باید در قالب قانون کار کنند.» قائممقام مدیرعامل کارگزاری رسمی بیمه مستقیم سامان مهر آرامش اضافه کرد: «نمایندهها باید صدور را انجام بدهند، استارتاپها با یکسری از نمایندهها قرارداد میبندند یا خودشان افرادی را بهعنوان نماینده دارند؛ پس دریافتکننده کارمزد نماینده است؛ در واقع استارتاپ بهنوعی بازاریابی میکند و به همان نحو از بخشی از درصد صدور و کارمزد معرف را از نماینده دریافت میکند. بهدلیل اینکه یکسری از نمایندهها که از طرف استارتاپها تعیین میشوند تمام
کارمزد در جیب استارتاپ میماند در عین حال با شرکتهای بیمه توافق میکنند. در قانون بیمهمرکزی به شرکتهای بیمهگر ابلاغ شده نمایندگان و کارگزاران به هیچعنوان اجازه دخل و تصرف مالی در مبالغ حق بیمه و خسارات ندارند.» او ادامه داد: «یعنی هیچ شرکتی حق ندارد مبلغی از حق بیمه را خودش دریافت و دوباره از حساب خودش به شرکت بیمهگر پرداخت کند. حتی نباید چکی در وجه کارگزار و شرکت صادر شود که بعدا بخواهد آن چک را به شرکت بیمهگر اصلی بدهد. قاعدتا اپلیکیشنها درگاه پرداخت دارند و دریافت وجوه از طریق سایت انجام میشود و حساب در دسترس نیز در اختیار اپلیکیشن است و در واقع این اپلیکیشن حق بیمه را دریافت و در حساب خودش نگه میدارد و طبق توافقی که با شرکت بیمهگر دارد در مدت زمانهای مشخص به آن شرکت پرداخت میکند و این زمان میتواند شناور باشد.» حسینی تاکید کرد: «در واقع این مبالغ تا زمانیکه به حساب شرکت بیمهگر اصلی واریز شود؛ در حساب استارتاپ باقی میماند و سود روزشمار آن هم به جیب استارتاپ میرود. بیمهمرکزی تاکید کرده که هیچیک از بیمهها چه در بخش صدور و چه بخش خسارت اجازه تصرف مالی ندارند.»
بیحساب و کتاب!
قائممقام مدیرعامل کارگزاری رسمی بیمه مستقیم سامان مهر آرامش تاکید کرد: «با توجه به اینکه این استارتاپها هیچ عنوانی در صنعت بیمه ندارند نمیتوانند بهعنوان معرف هم در بیمهنامه قید شوند. بهعنوان مثال اگر بیمهنامهای با همکاری کارگزار و نماینده یا دو نماینده صادر شود یکی از آنها معرف بیمهنامه و یکی واحد صدور ندارند طبعا معرف و صدور، نماینده آن شرکت بیمهگر میشود و در بیمهمرکزی هم قابل پیگیری است که با کدکارگزار چند بیمهنامه و با چه مبالغی صادر شده است ولی زمانیکه هیچ عملکردی از اینها مشخص نیست نمیتوان آمار مشخص داد که چند درصد از ظرفیت بازار بیمهای کشور را به خودشان اختصاص دادهاند.» او ادامه داد: «به همین دلیل است که همیشه این علامت سوال وجود دارد که درآمد این استارتاپها چقدر است که میتوانند از محل کارمزد برای تامین درصد سود قرار دهند! بهعنوان مثال چند ماه پیش اگر میخواستید از این استارتاپها قیمت بیمه شخص ثالث را بگیرید میشد یکمیلیون و 500 هزار تومان درحالیکه خود کارگزاری همین بیمه را یک میلیون و 700 هزار تومان میفروخت! استارتاپها از محل کارمزد بهدلیل تعدد بیمهنامهها در این بخش
تخفیفهایی را اعمال میکنند.» براساس آماری که بیمهمرکزی ارائه کرده در سال 1398 حق بیمه تولیدی شخص ثالث و مازاد چیزی حدود 20 هزار میلیارد تومان بوده است که 10 درصد این مبلغ یعنی دو هزار میلیارد تومان سهم کارگزاریها که در حساب استارتاپها مینشیند و سود روزشمار هشت درصد میگیرد! که چیزی در حدود 160 میلیارد تومان را شامل میشود. این بدین معناست که سود اصلی بیمه به جیب استارتاپها میرود و همین موضوع هم دلیل تخفیفهای غیرمتعارف یا جوایز و سایر مواردی است که از سوی این استارتاپها میبینیم.