تجارت خارجی نباید به چند کشور همسایه محدود شود

آرما‌ن‌ملی: کاهش میزان صادرات کشور و عدم توجه به بازارهای منطقه‌ای موضوعی بود که در زمان مناظرات انتخاباتی بارها از سوی برخی از کاندیداها به‌عنوان یکی از نقاط ضعف دولت به آن اشاره شد که می‌توانست با تغییر رویکرد صادراتی به کشورهای همسایه بخش قابل ملاحظه‌ای از درآمدهای ارزی را جبران کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد در دو ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۰، عراق، امارات‌متحده عربی، ترکیه و افغانستان اصلی‌ترین شرکای تجاری ایران در صادرات و واردات در کنار چین به‌شمار می‌روند. آلمان و سوئیس تنها کشورهای اروپایی حاضر در فهرست شرکای اصلی تجاری ایران هستند که بخش محدودی از واردات از طریق آنها انجام شده است. در این رابطه کارشناسان معتقدند اگرچه افزایش جدی همکاری‌ها با کشورهای منطقه می‌تواند به‌عنوان یک اولویت دنبال شود اما در عین حال نباید حضور در سایر بازارها را فراموش کرد. چرا که بازارهای منطقه‌ای از ظرفیت لازم برای صادرات تمامی محصولات کشور برخودار نبوده و باید به‌فکر دیگر بازارها نیز بود. محمد لاهوتی؛ رئیس کنفدراسیون صادرات اتاق ایران در این‌باره می‌گوید: آمارها نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته بخش قابل‌توجهی از کل حجم تجارت ایران تنها به پنج کشور همسایه یا حاضر در منطقه محدود شده است. از سوی دیگر در برنامه‌ها نیز عنوان می‌شود که ما قصد داریم بخش مهمی از تمرکز تجاری خود را بر ۱۵ کشور همسایه بنا کنیم. این دیدگاه در ذات خود هیچ مشکلی ندارد اما در صورت نگاه یکجانبه به تجارت، می‌تواند به اقتصاد ایران آسیب برساند. وی با بیان اینکه در دوره تحریم‌ها، عملا چاره چندانی جز تلاش برای همکاری با کشورهای همسایه وجود نداشت، توضیح داد: ما در طول این سال‌ها با مشکلات نقل‌وانتقال ارز و جابه‌جایی پول مواجه بودیم و در این شرایط، مشکلات موجود در کشورهای همسایه، کمتر از کشورهای دورتر بود و در واقع با همین سیستم امکان حفط تجارت در این سال‌های سخت فراهم شد. رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با بیان اینکه در صورت نبود محدودیت‌ها منطقی نیست که بازار کشور به چند کشور محدود شود، گفت: همانطور که به‌عنوان یک تولیدکننده، منطقی نیست که تمام محصول را به یک فروشنده یا فروشگاه بفروشیم، در حوزه صادرات نیز نباید تمام تمرکز بر چند کشور استوار شود. ما در صورتی‌که تولید کالا را باکیفیت بالاتر و قیمت رقابتی‌تر نهایی کنیم، قطعا شانس حضور در بازارهای بین المللی را نیز خواهیم داشت. لاهوتی با تاکید بر اینکه باید برنامه اقتصادی کشور رینگ‌بندی شود، ادامه داد: برای مثال رینگ نخست به کشورهای منطقه یا همان ۱۵ کشور اختصاص یابد، رینگ دوم به کشورهای اروپایی یا شرق آسیا اختصاص یابد و رینگ سوم به سایر قاره‌ها و صادرات به نقاط دورتر جهان مربوط شود. وی ادامه داد: در چنین شرایطی می‌توان برای هریک از این سه ناحیه برنامه‌ریزی کرد؛ کالاهایی که ایران در آنها شانس رقابت دارد را شناسایی کرد و برای گسترش بازارهای صادراتی، اقدامات لازم را در دستور کار قرار داد. در غیر این‌صورت، اصرار به حضور تنها در چند بازار خاص در میان کشورهای همسایه، برای اقتصاد ایران جنبه مثبت نخواهد داشت.