سوم خرداد یادآور حماسه آزادسازی خرمشهر است و «خرمشهر» حس نوستالژی زیادی را در میان ما ایرانیان زنده میکند که همواره با یاد و خاطره آزادسازیاش احساس غرور ملی میکنیم. در بعدازظهر پاییزی ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ خرمشهر زیر آتش سنگین ارتش عراق قرار گرفت، انبوهی از آتش خمپاره و توپهای دشمن روی شهر سنگینی میکرد. همه غافلگیر شده بودند و حیران. شهر در آتش میسوخت و صدای انفجار لحظهای قطع نمیشد. طولی نکشید که بیمارستان پر شد از انبوه مجروحان و شهدا. زنان و کودکان و سالخوردگان، آواره بیابانها و جادهها شدند. مردم، بهخصوص جوانان، روی به مسجد جامع و دیگر پایگاهها آوردند تا برای مقاومت سازماندهی شوند. گروههای مقاومت به سرعت شکل گرفت و در محورهای هجوم جنگ و گریز شروع شد. آن طرف توپخانه، تانک، خمپاره انداز، مسلسلهای سنگین و قوای زرهی، این طرف تفنگ نیمه اتوماتیک ام - ۱ ، ژ - ۳، بطری های آتشزا و چند آرپی جی ۷. سی و چهار روز مقاومت و تلاش در این وضعیت اگرچه بسیاری از مدافعان خرمشهر را به کام شهادت کشاند، ولی دشمن را در دستیابی سریع به اهدافش و اشغال سه روزه خوزستان ناکام گذاشت. هرچند که خرمشهر، خونین شهر شد و به دست دشمن افتاد، اما تاریخ این سرزمین رشادتهای آن مردان و زنان مدافع خونین شهر را منقوش لوح شجاعت ایرانیان نمود که چگونه ارتش تا دندان مسلح صدام حسین را ۳۴ روز زمین گیر کردند. نوزده ماه بعد در حالی که شیوه جنگ انقلابی در میدان های نبرد جاری شد و نتایج درخشانی در آزادسازی آبادان، بستان و غرب، شوش و دزفول از آن حاصل شده بود، سرانجام در مهمترین و بزرگ ترین منطقه اشغالی نیز این حماسه تاریخی به اجرا در آمد و در سوم خرداد ۱۳۶۱ رزمندگان اسلام پس از 587 روز با آزاد سازی خرمشهر، به زیارت مزار حماسه سازان مقاومت خرمشهر نایل شدند. بیشک این سخن حضرت امام خمینی (ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران که «خرمشهر را خدا آزاد کرد» فصلالخطاب آن روزها بود و هربار که به سوم خرداد میرسیم، حسی از غرور سراسر وجود ایرانیان را میگیرد، حتی فرزندان این سرزمین که در سال 1361 هنوز به دنیا نیامده بودند و حالا با شنیدن وصف این روز تصاویر رشادتهای هزاران محمد جهانآرا در عملیات بیتالمقدس در ذهن آنها تداعی میشود. پس به جمله آغازین این سطور دوباره رجوع و نگارنده تاکید میکند که خرمشهر نوستالژیک ما ایرانیان است و هر ساله در سوم خرداد این حس حماسی برای ما تداعی و بهصورت غروری ملی تبلوری نوستالژیک دارد.