تاثیر توافق با چین بر روابط ایران و آمریکا

جو بایدن قبل از ورود به کاخ سفید با تندروی‌های دونالد ترامپ در برخی سطوح در قبال ایران مخالفت کرده بود و برخی رفتارهای نرم او در چند هفته اخیر نیز ریشه در همین امر دارد. بایدن به این نتیجه رسیده است که تحریم‌های فلج‌کننده علیه ایران به دو دلیل کارساز نیست. نخست به این علت که حاکمیت در ایران در اختیار کسانی است که تسلیم فشار نمی‌شود و در وهله بعد ایران برخلاف کره شمالی با کشورهای زیادی مرز زمینی دارد و منابع طبیعی به مراتب بیشتری نیز دارد. با این وجود اما مردم ایران فشار زیادی را متحمل شدند، هرچند که ایالات متحده نیز به اهداف خود نرسید. در همین راستا بعید نیست که در روزهای آینده آمریکا یک تحریم را برداشته و در مقابل بخواهد تا ایران غنی سازی 20 درصد را ملغی کند. ما با توافق جامع با آمریکا فاصله داریم زیرا منافع ایران با تحولات منطقه گره خورده است و آمریکا نیز دقیقا در مقابل ایران در منطقه قرار گرفته است اما توافق موردی و جزئی در این روزها ممکن است رقم بخورد. آنچه که تفاوت بایدن با ترامپ است در همین تقابل است و بایدن طرفدار وجود دو دولت برای مثال در اراضی اشغالی فلسطین است و یا همچون گذشته حامی نتانیاهو نیست. باید مشاهده کرد که این رفتار متعادل‌تر بایدن این تمایل را در ایران به‌وجود می‌آورد تا اختلافات را کنار بگذارند یا خیر. دولت ایران راهکار گام به گام را پذیرفته است اما مشخص نیست که تمام کشور موافق دولت باشند. باید توجه داشت که امروز فقط مردم ایران هستند که زیر بار مسائل اقتصادی ناشی از تحریم‌ها کمرشان خم شده است و باید هر چه سریع تر چاره‌ای برای حال مردم شود. در این میان، در روزهای گذشته یک توافق میان ایران و چین صورت گرفت که ممکن است آمریکا را به سمت توافق با ایران سوق دهد. در همین راستا بایدن نیز ابراز نگرانی کرد و تفاهم ایران و چین را نگران کننده دانست. نکته‌ای که در این میان حائز اهمیت است اینکه حجم تجارت چین با آمریکا، اروپا و کشورهای حاشیه خلیج فارس به مراتب بیشتر از مراوده ای است که با ایران دارد. از سوی دیگر آنها ممکن است در ایران یک برنامه دو وجهی داشته باشند، از یک سو از بازار خوب ایران استفاده تجاری کنند و از سوی دیگر ایران را به اهرم فشاری علیه آمریکا بدل کنند و از آمریکا امتیازات بیشتری بگیرند. ایران نیز می‌تواند از ارتباط با چین استفاده ابزاری در مقابله با غرب کند و این پیام را انتقال دهد که اگر آنها ایران را تحریم می‌کنند، قدرت‌های دیگری نیز برای همکاری وجود دارد. نکته بسیار مهم این است که منافع آمریکا اقتضا می‌کند که تمام تخم مرغ‌های خود را در سبد کشورهای عربی نچیند به این علت که مشخص نیست آینده کشورهای عربی چه می‌شود و به همین علت به نظر می‌رسد به نحوی به دنبال ایجاد تعادل از طریق سیاسی هستند تا تنش‌ها به عرصه نظامی کشیده نشود.