رقابت حداکثری مساوی مشارکت حداکثری
آرمــان مـــلي- محمدهادي عليمرداني: عوامل بسياري در ميزان مشارکت مردم در انتخابات رياستجمهوري نقش دارند و رقابتي شدن انتخابات يکي از آن عوامل به حساب ميآيد. با اين وجود عباسعلي کدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان در اظهاراتي نقش رقابتي شدن انتخابات در مشارکت مردم را خيلي بالا ارزيابي نکرد.
معناي رقابت انتخاباتي
بيشترين ميزان مشارکت انتخاباتي در 43 سال گذشته به انتخابات رياستجمهوري سال 88 بازميگردد. دلسوزان کشور همواره بهدنبال افزايش مشارکت مردم بوده و تلاش ميکنند تا صندوقهاي انتخاباتي با استقبال حداکثري روبهرو شوند. يکي از عواملي که پيوسته عامل افزايش مشارکت در انتخابات شمرده ميشود، رقابتي بودن انتخابات است. انتخابات رقابتي بدان معناست که همه شهروندان از اقشار و طيفهاي گوناگون جامعه، بدون هيچ استثنائي در ميان نامزدها نمايندهاي داشته باشند. به همين قرينه، رقابتي شدن انتخابات ميتواند کمک شاياني به حضور همه آحاد ملت در عرصه انتخابات داشته باشد. با اين وجود اخيرا عباسعلي کدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان، ادعا کرده است که رقابتي شدن انتخابات، هيچ ارتباط وسيعي با رقابتي بودن آن ندارد.
مطالبات همه اقشار جامعه
مشارکت سياسي جداي از وجوه نمادين و آرمانخواهانه براي افراد گوناگون دلايل متعددي دارد که از جمله آنها ميتوان به سرفصلهايي مانند بهبود وضعيت معيشتي و اقتصادي، کسب انواع آزاديهاي مصرح در قانون اساسي و افزايش ثبات سياسي اشاره کرد. به بيان سادهتر، مردم براي زندگي بهتر در انتخابات مشارکت ميکنند. با اين وجود، افراد و اقشار جامعه تصورات گوناگوني از ثبات اقتصادي، آزادي و ثبات سياسي دارند. به همين سبب سلايق موجود در جامعه يکسان نبوده و تنها فرد يا سليقه خاصي نميتواند ديدگاه و نظر همه افراد جامعه را تامين کند. به همين علت براي حضور همه مردم در انتخابات، بايد حداکثر آزادي ممکن براي نامزدي افراد مختلف در انتخابات وجود داشته باشد. در همين خصوص چندي پيش داريوش قنبري فعال سياسي اصلاحطلب، در يادداشتي در «آرمان ملي» نوشت: «در حقيقت مشارکت مردمي در انتخابات 1400 به تحقق احياي برجام، بهبود وضعيت اقتصادي از ناحيه احياي برجام، اقناع افکار عمومي در مورد دلايل عدم تحقق وعدهها و همينطور وجود رقابت جدي در ميدان انتخابات است.»
شوراي نگهبان اقدام کند
اصليترين مرجع براي رقابتي کردن انتخابات شوراي نگهبان است. اين شورا در مواردي مورد انتقاد اصلاحطلبان قرار گرفته است. فعالان سياسي کاهش مقطعي مشارکت مردم در انتخابات را در عملکردهاي مختلف مي بينند. پس از کاهش مشارکت در انتخابات اسفند سال گذشته، اين نوع انتقاد شدت بيشتري گرفت تا با صدور اجازه رقابتي شدن، ميزان حضور مردم در عرصه سياسي افزايش يابد. امري که در سالهاي اخير به ندرت شاهد آن بودهايم.
رسانهها به غلط مطرح ميکنند
با تمامي اين احوال، متوليان بررسي صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي ديدگاههاي متفاوتي دارند. روز گذشته عباسعلي کدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان در گفتوگويي اظهار کرد: بارها اين را عرض کردم که رابطه گسترده و وسيعي بين تاييدصلاحيتها و مشارکت وجود ندارد و برخيها به غلط اين را در رسانهها مطرح ميکنند. بارها به رويهها و نظرسنجيهايي استناد کردم که وجود دارد، مثلا در انتخابات گذشته سهم بهبود معيشت مردم و وضعيت اقتصادي در مشارکت بالاي 50 درصد، سهم کارآمدي و ناکارآمدي مسئولان بالاي 30 درصد و سهم وعدههايي که مسئولان در برنامههايشان ميدهند و آنها را انجام نميدهند بالاي 20 درصد است درحاليکه اگر سهم شوراي نگهبان را هم در بحث تاييد صلاحيتها و رابطه آن را با ميزان مشارکت ببينيد اين سهم اصلا به درصد نميرسد و چند دهم درصد است. پس رابطهاي که به غلط برخيها در افکار عمومي مطرح ميکنند که اگر شوراي نگهبان افراد بيشتري را تاييد کند، مشارکت هم افزايش مييابد امر غلطي است و آمارها نشان ميدهد که اينطور نيست. در همين انتخابات مجلس حدود 75 نفر از نمايندگان صلاحيتشان تاييد نشد، اما به 117 نفر مردم راي ندادند، آيا آنجا هم مشکل شوراي نگهبان بود؟!، عرض بنده اين است که مشارکت هيچ ارتباطي به نظراتي که شوراي نگهبان در مقام احراز صلاحيت اعلام ميکند ندارد بلکه عوامل، مولفهها و متغيرهاي ديگري هستند که در مشارکت سهم بالايي دارند.
