اخلاص به پيشاني نيست

يكي از فضيلت‌هاي اخلاقي كه نقش بسزايي در سازندگي انسان دارد، صداقت در گفتار، رفتار و پندار است. پيشرفت و تعالي بشر، در گرو پاي‌بندي آنان، به راستي در كردار و گفتارشان است. از آنجا كه انسان‌ها بر اثر نيازمندي‌هاي فراوان روحي و جسمي ناگزيرند، به صورت اجتماعي زندگي كنند، آنچه بقاي چنين حياتي را تضمين مي‌كند، درستكاري و راستي ميان افراد جامعه است. بنابراين، اگر همه كارهاي انسان بر صدق و راستي بنا نهاده شود و از هرگونه ناراستي پيراسته باشد، زمينه‌هاي نيكبختي و گرانقدري او فراهم مي‌آيد، چنان كه گشوده شدن دريچه‌هاي كمال و بهروزي به روي جامعه بشري، تنها با استوار كردن پايه صداقت فراهم مي‌شود. به همين جهت، حق تعالي مومنان را در كنار فراخواني به تقوا، به همراهي با صادقان فرمان مي‌دهد و مي‌فرمايد:

يا أيها الّذِين آمنُوا اتّقُوا‌ا... وكونُوا مع الصّادِقِين. (توبه: 119) اي مومنان، از خدا بترسيد و همگام با راستان باشيد. در به دست آوردن و حفظ هميشگي آن همواره بكوشيم.

امام علي (ع) از راستي، به عنوان پايه دين و ستون ايمان ياد مي‌كند و مي‌فرمايد: «راستي، ستون مسلمان و پايه ايمان است». همچنين از حضرت رسول اكرم (ص) نقل مي‌كنند: همواره ملازم راستي و هميشه راستگو باش، زيرا راستگويي به سوي راه نيك و درست راهنمايي مي‌كند و راه نيك، به بهشت مي‌رساند. چون آدمي هميشه راستگو باشد و راستي را پيشه كند، نزد خدا از زمره صديقان شمرده مي‌شود و از دروغ نيز هميشه دوري كن، زيرا عادت دروغ، آدمي را به سوي راه بد راهنمايي مي‌كند و راه بد به دوزخ مي‌رساند و هنگامي كه آدمي به دروغگويي عادت كند و دروغ را برگزيند، در نتيجه، نزد خداوند در گروه دروغگويان نوشته مي‌شود.

طاعت آن نيست كه بر خاك نهي چهره خويش

صدق پيش آر كه اخلاص به پيشاني نيست

سعدي