تبديل «گفتوگو» به «مشاجره» در خانواده ها در ايام کرونا
مشاور معاون رئيسجمهور در امور زنان و خانواده درباره ضرورت مداخلات خانوادهمحور در خشونت خانگي عليه زنان اظهار کرد: معمولا مداخلات اجتماعمحور بايد پيش از مداخلات خانوادهمحور انجام شوند اما متاسفانه در کشور ما توجه کافي به مداخلات خانواده محور نميشود و ميتوان گفت اين مداخلات ضعيف واقع شدهاند که ميتواند دلايل قانوني و آموزشي داشته باشد.طيبه سياوشي در وبينار تخصصي مداخلات تخصصي با رويکرد خانواده محور در کار با زنان تحتخشونت خانگي که در جهاد دانشگاهي واحد الزهرا برگزار شد، گفت: مداخلات خانواده فرصت حل شدن اختلافات درون خانه را ايجاد ميکند، ريشه بسياري از خشونتها عليه زنان از بستر خانواده بلند ميشود بنابراين بايد اولويتها نيز از خانواده آغاز شود. گاهي مديريت مساله در خانوادههايي که محدود به زن و شوهر هستند به دست فرد خشونت ديده سپرده ميشود تا خشونتگر وارد مداخلات خانواده محور شود و نتيجه بهتري بهدست آيد.
دلايل افزايش ميزان خشونت
مشاور معاون رئيسجمهوري در امور زنان و خانواده رئيسجمهوري افزود: معمولا در پروسه خشونت تمام افراد به حمايت از زن روي ميآورند و اينگونه در مرد احساس تنهايي ايجاد ميشود که تصور ميکند تنها ابزار موجود برايش خشونت است و اينگونه ميزان خشونت نيز افزايش مييابد. از اين رو در مداخلات خانواده محور ابزارهاي مناسبي در اختيار زوج قرار داده ميشود تا احساس تنهايي مرد رفع شود و مرد به سمت همکاري روي آورد.به گفته سياوشي، بهرغم استقبال کم جامعه ايران از مداخلات خانواده محور، اين مداخلات داراي ويژگيهاي مثبتي همچون پررنگ بودن نقش خانواده، ايجاد فرصتي براي خانواده در جهت تصميمگيري و سپردن فرآيند تصميمگيري به خانوادهها است که ميتواند با ايجاد احساس رضايت در مرد به دليل مشارکت او در پروسه مداخلات همکاري او جلب کند.وي ادامه داد: مداخلات خانواده محور معمولا به صورت آموزشهاي ترکيبي نظير آموزش همسران درکنار هم، آموزش زوجين به طور جداگانه و آموزش خانوادگي براي خانوادههاي داراي فرزند انجام ميشود.
انجام مشاوره مداخلات خانواده
مشاور معاون رئيسجمهور در امور زنان و خانواده گفت: انجام مشاوره مداخلات خانواده محور توسط روانشناسان شکل ميگيرد که پيشينه آن از مبحث مراجعه محوري راجرز نشات ميگيرد. راجرز معتقد بود مشاور نبايد تمام جلسات درمان را به تنهايي مديريت کند بلکه مراجعان نيز در اين جلسات بايد نقشي ايفا کنند. همچنين ميتوان گفت مداخلات خانوادهمحور از آسيبديدگي کودکان آغاز شد به اين صورت که آنها ابتدا جلسات آموزشي ميگذراندند و سپس بخشي از پروسه درمان در محيط خانه شکل ميگرفت. از سوي ديگر گاهي خشونت بر کودکان در بستر خانواده به علت تعدد آزارگران نظير مادر، پدر، خواهر و برادر بسيار پيچيده ميشود.
رويکرد زنان در مقابله با خشونت
وي درباره رويکر زنان در مقابله با خشونت عليه خود تصريح کرد: زنان در جهان براي مقابله با خشونت عليه خود از گذشت و مدارا، مقابله به مثل، شکايت، مقابله رواني، پناه بردن به مکانهاي زيارتي ـ در کشورهاي اسلامي ـ ، قهر کردن و پناه بردن به خانه پدري و اقوام و در نهايت رويکرد طلاق استفاده ميکنند.مشاور معاون رئيس جمهوري در امور زنان و خانواده درباره مداخلات اجتماعمحور افزود: مداخلات اجتماع محور در دو سطح قانوني و روانشناختي اجتماعي انجام ميشود، در سطح قانوني داراي رويکردهاي حمايت از قرباني، آشتي دادن همسران، دستور توقيف مرتکب خشونت و... است، همچنين در سطح روانشناختي و اجتماعي داراي رويکردهاي بررسي عوامل تقويت کننده همسرآزاري، بررسي پناهگاه قربانيان خشونت و... است.
طرح گفتوگوي ملي خانواده
به گفته سياوشي، معاونت امور زنان و خانواده رئيسجمهوري در راستاي ماده 102 قانون برنامه ششم توسعه و در جهت تحکيم خانواده در سال 97 طرح گفتوگوي ملي خانواده را در دستور کار خود قرار داد. اين طرح داراي شوراي راهبردي طرح ملي گفتوگوي خانواده است که در راس آن معاونت زنان قرار دارد و با همکاري ساير نهادها نظير شهرداري، وزارت علوم ... انجام ميشود. همچنين مجري اين طرح انجمن جامعه شناسي و از سوي وزارت علوم است که با هدف گفتوگوي نظاممند در مسائل خانواده در درون و بيرون خانواده و در بستر ظرفيت اجتماعات محلي اکنون در 58 شهر در سطح کشور انجام ميشود.وي ادامه داد: اين طرح با تمرکز بر آموزش تسهيل گران نظير فعاليت اجتماعي و فرهنگي انجام ميشود. با توجه به گفتار مردانه غالب بر جامعه اين طرح کمککننده ايجاد گفتوگوي دوسويه در خانوادهها است و اصول گفتوگوي موثر در اين طرح آموزش داده ميشود. همچنين در ايام کرونا به شکل پيمايشي محور خشونت درون خانوادهها بررسي شد که در آن به فرد اعمال کننده خشونت برچسبي زده نميشود و مسائل در بستر اجتماعي، آسيبشناسانه و بيننسلي بررسي ميشوند.
