ترامپ حقیقت را نخواهد گفت
آرمان ملي - عــليرضا پورحسين: دستيار وزير خارجه آمريکا در امور خليج فارس بر اين باور است که مقابله با ايران بايد چندجانبه باشد و بايد تمام ابزارهاي موجود براي تغيير رفتارهاي ايران را به کار گرفته شوند. او مدعي است که هدف آمريکا تنش نظامي نيست بلکه هدف آوردن ايران به ميز مذاکره و اجراي گفتوگوهاي حقيقي در رابطه با چگونگي تغيير رفتارهاي ايران است؛ ادعاهايي که عملا با رفتار 4 ساله آمريکا در تناقض بوده است، به گونهاي که با روي کارآمدن ترامپ تنها ميز مذاکره موجود ميان ايران و ايالاتمتحده بهوسيله خارج شدن اين کشور از برجام از بين رفت. از سوي ديگر، طبق شنيدهها، رئيسجمهوري آمريکا قصد دارد با امضاي يک فرمان اجرائي، طرفهايي را که وارد مبادلات تسليحاتي با ايران ميشوند تحريم کند. اين فرمان اجرائي به رئيسجمهوري آمريکا اختيار خواهد داد عليه طرفهايي که ممنوعيتهاي مربوط به مبادلات تسليحات با ايران را نقض ميکنند تحريمهاي ثانويه اعمال کند. اين فرمان اجرائي که احتمالا طي روزهاي آينده صادر خواهد شد طرفهاي ناقض اين ممنوعيتها را به قطع دسترسي به بازار آمريکا تهديد ميکند؛ اقدامي نيز که باز هم برخلاف قطعنامه شوراي امنيت است و گواهي ديگر بر عدم پايبندي دونالد ترامپ به تمامي قوانين موجود در عرصه بينالمللي است. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با دياکو حسيني، تحليلگر ارشد مرکز بررسيهاي استراتژيک رياستجمهوري داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ايالاتمتحده درصورتيکه در گذشته تحريمهاي کاملي عليه ايران وضع کرده است به چه علت به دنبال بازگرداندن تحريمهاي بينالمللي با مقياس کوچکتر است؟
آمريکا هيچ زمينه حقوقي براي اعمال تحريمهاي بينالمللي عليه ايران نتوانست ايجاد کند و عملا در اين عرصه از رسيدن به اهداف خود بازماند. در عمل وضع تحريمهاي بينالمللي بهصورت يکطرفه عليه ايران هيچ تغييري ايجاد نميکند و موردي فراتر از تحريمهايي که در گذشته عليه ايران وضع کرده است وجود ندارد. دونالد ترامپ فقط به دنبال پيروزي در انتخابات رياستجمهوري است و هر اقدامي امروز انجام ميدهد با همين هدف است و فشار بر ايران با وضع تحريمهاي بينالمللي نيز ممکن است به دو صورت در اين عرصه به کمک ترامپ آيد. نخست اينکه ترامپ فارغ از حقيقت و بدون اينکه حقيقت را بيان کند قطعا عنوان خواهد کرد که توانسته است تحريمها را عليه ايران فعال کند. در وهله دوم به دنبال ايجاد يک تنش جزئي است تا بتواند در عرصه انتخابات به او کمک کند. تنشي که به نحوي مردم آمريکا را در پشت او قرار دهد و بتواند از آن استفاده تبليغاتي به نفع خود کند. دولت ترامپ فارغ از اين دو مورد نميتواند هيچ بهرهبرداري ديگري از وضع يکطرفه تحريمهاي بينالمللي عليه ايران داشته باشد.
آيا ايالاتمتحده ميتواند با وضع تحريمهاي ثانويه، کشورهايي همچون روسيه و چين را از مبادله نظامي با ايران بازدارد؟
قطعا در بلندمدت روسيه و چين از همکاري نظامي با ايران و مبادلات در اين حوزه دست نخواهند کشيد اما در کوتاهمدت اين اتفاق خواهد افتاد و اين کشورها منتظر خواهند ماند تا نتيجه انتخابات رياستجمهوري ايالاتمتحده مشخص شود و برطبق آن، سياستهاي خود را پيش خواهند برد. در ميانمدت و بلندمدت قطعا چين و روسيه تن به تحريمهاي ثانويه نخواهند داد. اگر روسيه و چين زير بار اين تحريمهاي ثانويه روند به آن معناست که تن به خواستههاي آمريکا دادهاند و در ساير موارد اختلافي نيز آمريکا ميتواند با چنين تهديدهايي به خواسته خود برسد. اين امر ميتواند تنشها ميان روسيه، چين و آمريکا را در تمامي موارد اختلافي بيشتر کند. پس از اين اتفاقات ممکن است حتي ايالاتمتحده در مقوله اختلافات تجاري و تايوان نيز بخواهد با چنين تهديدهايي به چين فشار وارد کنند. بنابراين چين زير بار اين بدعت نخواهد رفت. از سوي ديگر روسيه نيز با آمريکا در بحران اوکراين و بلاروس با ايالاتمتحده اختلافاتي دارد که بهخوبي ميداند که اگر تسليم تهديد آمريکا شود مجبور است در مواضع ديگر نيز کوتاه بيايد. به همين علت شايد آمريکا بتواند يک زمينه چانهزني با اين کشورها براي خود فراهم کند و يک اهرم فشار ديگر نيز براي خود خلق کند اما به نتيجه رسيدن آن در ميانمدت و بلندمدت قطعا نميتواند متصور باشد.
دستيار وزارت خارجه آمريکا در امورخليج فارس در صحبتهايي روند موضعگيريهاي بسيار متناقض مقامات دولت ترامپ را تکميل کرد و پس از طرح ادعاهاي واهي عليه ايران عنوان کرد که بهدنبال تنش با ايران نيستند و مذاکره ميخواهند اين تناقضگوييها از چه مواردي نشات ميگيرد؟
سياست خارجي هر کشوري بر پايه ديپلماسي موردنظر براي رسيدن به منافع اين کشورها تنظيم ميشود و ايالاتمتحده نيز از اين موضوع مستثنا نيست. صحبتهاي دستيار وزارت خارجه آمريکا نيز در همين راستاست اما آنچه مشخص است اين است که صحبتهاي آنها با عمل آنها در صحنه بينالمللي بسيار متناقض است. عملا برخلاف اينکه عنوان ميکنند به دنبال صلح و مذاکره هستند شاهد هستيم هر روز بر فشارها و تنشها اضافه ميکنند و اين سياست آنها صرفا در قبال ايران نيست و هر کشوري که بخواهد مستقل باشد نيز چنين ضربهاي از آنها خواهد خورد. پيشبرد ديپلماسي بههيچوجه در دستورکار سياست خارجي آمريکا نيست و به همين علت در اين هفتهها سطح تماس با آمريکا به کمترين ميزان رسيده است؛ زيرا اين سياست آنها مورد قبول هيچ کشوري نيست و کشورها منتظر هستند تا مشاهده کنند در هفتههاي آينده در اين کشور چه اتفاقي رخ خواهد داد تا طبق آن سياست خود را مدون کنند؛ امري که ميتواند بسياري از معادلات جهاني را شفافتر کند.
