با بالا رفتن سن، هر فردي در برابر عارضهها و بيماريهاي مختلف آسيبپذيرتر ميشود. بنابراين براي مراقبت از سالمندان بايد به اين گروه سني کمک کنيم تا سبک زندگي سالمي را دنبال کنند.به ياد داشته باشيم که سه جزء تحرک، تغذيه مناسب و حمايت اجتماعي براي برخورداري از سالمندي سالم را بايد درنظر داشته باشيم. علاوه بر آن، ثابت شده که سه عامل کاهش شنوايي، کاهش بينايي و تعادل جسمي فرد را به سالمندي ميرساند. اين در حالي است که در سيستم بهداشت ميتوانيم با تستهايي که روي افراد انجام ميدهيم، از بروز اين مشکلات جلوگيري کنيم. پيشگيري از بيماريها، تشخيص بهموقع و مقابله صحيح و موثر با آنها در تمام سنين از جمله دوران ميانسالي و کهنسالي ضروري است.زندگي بيتحرک براي هيچ گروه سني مناسب نيست. اما اين خطر براي افرادي که در سنين بالا هستند، آزاردهندهتر است. همچنين برخي از افراد مسن تمايلي به تحرک داشتن از خود نشان نميدهند. از جمله فعاليتهاي سبک براي اين گروه سني، شنا کردن است. شنا به کاهش خطر ابتلا به پوکي استخوان، حفظ سلامت قلب و تقويت ماهيچهها بدون فشار آمدن بر مفاصل کمک ميکند.بنابراين گزارش، روي آوردن به عادات غذايي نامناسب کار آساني است. بسياري از افراد در دورهاي از عمر خود، آن را تجربه ميکنند. در افراد مسن عدم مصرف مواد خوراکي سالم اغلب نتيجه وقت نگذاشتن براي تهيه يک وعده غذايي سالم است. اين امر قطعا سلامت آنها را به طور جدي به خطر مياندازد. فرزندان ميتوانند با کنترل رژيم غذايي و تهيه غذاهاي سالم و ارگانيک براي والدين سالمند خود، به بهبود کيفيت زندگي آنان کمک کنند.
دوران سالمندي؛ 60 سال به بالا
گرچه دوران سالمندي به 60 سال و بالاتر اطلاق ميشود اما تغييرات سالمندي از سال ها قبل آغاز مي شود. توجه به تغذيه در اين دوران به دليل تغيير نيازهاي تغذيهاي بدن از اهميت بهسزايي برخوردار است. نياز سالمندان به موادمغذي متاثر از داروها، بيماريها و پديدههاي بيولوژيکي دوران ميانسالي و سالمندي بوده و در افراد مختلف با يکديگر متفاوت است. مهمترين توصيه تغذيه اي براي اين سنين، تهيه غذاهاي ساده و کم حجم است. اين در حالي است که همه نيازهاي فرد به مواد مغذي تامين شود و در عين حال متناسب با فرهنگ مصرف او باشد.مهمترين توصيه تغذيهاي براي اين سنين، تهيه غذاهاي ساده و کمحجم است به شکلي که تمامي نيازهاي فرد به مواد مغذي تامين گردد و در عين حال متناسب با فرهنگ مصرف او باشد. مسئول دپارتمان ترجمان دانش انستيتو تحقيقات تغذيهاي و صنايع غذايي کشور اعلام کرد: دوران سالمندي با تغييرات فيزيولوژيک بسيار همراه است و توجه به نيازهاي تغذيهاي در اين دوران اهميت ويژهاي دارد. افزايش سن سالمندان با از دست دادن ماهيچه هاي اسکلتي، کاهش متابوليسم پايه و کاهش نياز به انرژي همراه است. نياز به برخي ريزمغذيها افزايش پيدا کرده و در عين حال نياز به برخي ديگر کاهش پيدا ميکند.وي افزود: مجموعه سلامت سالمندان و تغييراتي که در آن ها رخ مي دهد، وضعيت سلامت بدن را مي تواند تعيين کند و اين تغييرات مي تواند موجب کاهش اشتها و سوء تغذيه در دوران سالمندي شود. از طرف ديگر وجود بيماري هاي مزمن و تحليل برنده در اين دوران مثل بيماري هاي قلبي-عروقي، ديابت، فشارخون، اختلالات چربي خون، پوکي استخوان و سرطان، نقش يک الگوي صحيح غذايي و تامين ريزمغذيهاي موردنياز را مهمتر ميکند.
سوءتغذيه در افراد سالمند
عجمي بيان داشت: سوءتغذيه در افراد سالمند رايج است زيرا نه تنها ميزان و تنوع دريافت غذا در اين دوران احتمالا کاهش پيدا مي کند، بلکه استفاده از داروهاي متعدد احتمال تداخل دارو و غذا را افزايش مي دهد و همين امر باعث کمبود ريزمغذيهاي خاص در اين دوران ميشود.مسئول دپارتمان ترجمان دانش انستيتو تحقيقات تغذيهاي و صنايع غذايي کشور به احتمال افزايش بيماريهايي همچون آلزايمر و پارکينسون در دوران سالمندي اشاره کرد و ادامه داد: اين بيماريها به همراه تغييرات فيزيولوژيک بدن، کاهش بافت عضلاني بدن، کاهش حس بويايي، شنوايي و چشايي مي تواند بر الگوي دريافت غذاي سالمندان اثرگذار باشد و باعث تضعيف سيستم ايمني و کاهش طول عمر اين افراد شود. خبر خوب آنکه توجه به سبک زندگي سالم و الگوي صحيح غذايي ميتواند کيفيت زندگي و طول عمر را در دوران سالمندي افزايش دهد. براساس گزارش سازمان بهداشت جهاني برخي مطالعات نشان دادهاند که کاهش 10 درصدي در کلسترول خون ميتواند احتمال بيماريهاي قلبي- عروقي را تا 30 درصد کاهش دهد. کاهش منابع حاوي اسيدهاي چرب اشباع مثل چربيهاي حيواني، انواع گوشت و لبنيات پرچرب و کاهش دريافت نمک و غذاهاي پرنمک ميتواند به کاهش فشارخون و کاهش غلظت کلسترول خون کمک کند و احتمال سکته مغزي و حمله قلبي را کاهش ميدهد و اثرات بسيار خوبي در بهبود سلامت و کيفيت زندگي دارد.عجمي با بيان اينکه با توجه به کاهش بافت عضلاني متابوليسم بدن يک مرد و خانم سالمند روزانه به ترتيب نياز به 2000 کالري و 1600 کالري دارد، گفت: محاسبه ميزان انرژي روزانه با توجه به وضعيت سلامت بدن، سن، جنس، وزن و ساير عوامل ديگر تحت نظر متخصصان تغذيه صورت ميگيرد.وي ادامه داد: از جايي که دوران سالمندي ميتواند با کاهش ترشح لاکتوز همراه باشد، عدمتحمل لاکتوز يا قند شير يکي از مشکلاتي است که در اين دوران وجود دارد و ميشود اين افراد مصرف فرآوردههاي لبني را محدود کنند؛ چرا که احتمال نفخ و اسهال با مصرف اين فرآوردهها در بين سالمندان وجود دارد. بنابراين نياز به جايگزيني ساير مواد غذايي است.
کمبود کلسيم استخواني در سالمندان
مسئول دپارتمان ترجمان دانش انستيتو تحقيقات تغذيهاي و صنايع غذايي کشور با اشاره به اينکه کمبود کلسيم استخواني، سالمندان را ميتوانند مستعد پوکي استخوان کنند، بيان داشت: سالمندان در طول روز به حدود 1200 ميلي گرم کلسيم نياز دارند که بايد از طريق منابع غذايي حاوي کلسيم دريافت شود.عجمي مصرف لبنيات همچون ماست، شير و پنير، ماهي سالمون، اسفناج، بادام و کلم بروکلي را منابع خوبي براي رژيم غذايي سالمندان دانست و گفت: يک ليوان ماست کمچرب حدود 345 ميلي گرم کلسيم و يک ليوان شير بدون چربي حدود 302 ميليگرم، 4/1 فنجان بادام حدود 92 ميلي گرم کلسيم و يک عدد پرتقال متوسط حدود 52 ميليگرم کلسيم براي بدن فراهم ميکند. عجمي با بيان اينکه امکان دارد افراد سالمند با اختلالات قلبي و عروق و خون مواجه شوند، اظهارداشت: دريافت سديم بين سالمندان بايد محدود باشد. بهطوري که دريافت نمک روزانه به کمتر از يک قاشق چايخوري و همچنين مصرف قند و شکر و کربوهيدرات تصفيه شده نيز در رژيم غذايي اين افراد در روز محدود شود. يعني دريافت اين مواد غذايي در مردان کمتر از 9 قاشق چايخوري و در زنان کمتر از 6 قاشق چايخوري باشد تا شاهد بهبودي سلامت اين افراد باشيم.
ارتقاي سلامت و پيشگيري از بروز سرطان
وي همچنين اشاره کرد: غذاهايي را انتخاب کنيد که موادمغذي موردنياز بدن را بدون تحميل کالري اضافه براي شما فراهم کند، مثل انواع ميوه و سبزي. تنوع در دريافت رنگدانههاي مختلف از اين گروه حائز اهميت است.مسئول دپارتمان ترجمان دانش انستيتو تحقيقات تغذيهاي و صنايع غذايي کشور بيان داشت: اين گروه از موادغذايي حاوي اثرات آنتياکسيداني و ضدالتهابي است و ميتواند باعث تقويت سيستم ايمني، ارتقاي سلامت و پيشگيري يا به تعويق انداختن بروز سرطان، بيماريهاي قلبي و ساير بيماريهاي مزمن شود.عجمي تصريح کرد: دريافت ويتامين Cاز طريق مرکبات و انواع ميوههاي سبز و نارنجي اهميت دارد. علاوه بر مرکبات، کلم بروکلي، کاهو، گوجه فرنگي، طالبي و توت فرنگي از منابع خوب ويتامين Cاست.وي گفت: نياز به ويتامين Dدر افراد سالمند حتما بايد پايش شود.