آرمان ملي- حميد شجاعي: «ائتلاف دوباره يا حضور مستقل مساله اين است» اصلاحطلبان اين روزها شرايط سخت و پرابهامي را ميگذرانند. چراکه از يکسو سرمايه اجتماعي را ازدسترفته ديده و از سوي ديگر رويکرد چندان قاطعي نسبت به نحوه حضور در انتخابات 1400 ندارند. برخي با درنظرگرفتن تجربه انتخابات 98 ميگويند بايد همچنان ائتلاف را ادامه داد و عدهاي معتقدند که به هر نحو ممکن بايد بر هويت اصلاحطلبانه تاکيد کرد. اين دو راهي است که که طي ماههاي آينده بارها از آن خواهيم شنيد. مرتضي مبلغ فعال سياسي اصلاحطلب معتقد است: «وقتي در شرايط کنوني يک دولت حداقلي شکل بگيرد، آن دولت مجبور است از سياستهاي تحميلي پيروي کند و چنين شرايطي نتيجه مثبتي نخواهد داشت و به نفع هيچکس نيست.»
ائتلاف يا استقلال؟
فرصت انتخابات 1400 دومين زماني است که اصلاحطلبان را در شرايط پيش از انتخابات در يک دوگانه قرار داده است. دوگانهاي که يک طرف آن حضور با کانديداي مستقل اصلاحطلب در انتخابات است و طرف ديگر آن ائتلاف با کانديدايي غيراصلاحطلب است. البته اين دوراهي را ميتوان ناشي از نوع نگاه آنها به نگرش شوراي نگهبان به انتخابات 1400 دانست. چراکه برخي اصلاحطلبان معتقدند رويهاي در انتخابات مجلس در اسفند 98 پيش گرفته شد در انتخابات پيش رو نيز تکرار شده و باز هم مهر ردصلاحيت بر پيشاني نامزدهاي اصلاحطلب خواهد خورد. از اين جهت معتقدند که از هماکنون با علم به اين موضوع بايد به سراغ ائتلاف با گزينههايي برويم که از طرفي بتوانند از فيلترهاي نظارتي عبور کنند و از طرف ديگر بتوانند راي ديگر جريانات را نيز داشته باشند تا موفقيت ديگري را تحت عنوان ائتلاف رقم زنند. اين در حالي است که مخالفان اين رويکرد بر اين باورند که اصلاحطلبان يکبار با روحاني و اعتداليون ائتلاف کردند و نتيجهاي جز شکست و ريزش سرمايه اجتماعي نديدند. لذا لزومي ندارد که يک اشتباه را دوبار تکرار کنند. در نتيجه حاضرند با کانديداي مستقل خود وارد انتخابات شوند و ردصلاحيت شوند تا اينکه بازهم هويت اصلاحطلبي خود را قرباني ائتلافهاي بينتيجه کنند. به همين جهت است که هنوز رويکرد مشخصي از سوي اصلاحطلبان بروز و ظهور پيدا نکرده و فعالان سياسي اين جريان هنوز روي اين مساله در حال بحث و بررسي هستند. آنچه مسلم است دولت حسن روحاني تجربه شيريني براي اصلاحطلبان نبوده که بخواهند به ادامه اين سياست ائتلافي همت گمارند. از اين رو به نظر ميرسد که اصلاحطلبان راهي جز ائتلاف اما با کانديداهاي مطمئن پيش بگيرند.
اصلاحطلبان در 92 دولت استثنايي تشکيل دادند
يک فعال سياسي اصلاحطلب درباره علت حمايت اصلاحطلبان از حسن روحاني در سال 92 اظهار داشت: اصلاحطلبان در سال92 با وضعيتي روبهرو بودند که عرصه سياسي مسدود شده بود. بعد از رخدادهاي سال88 عملا اصلاحطلبان کنار گذاشته شدند و آنها در سال92 براي برونرفت از اين بحران ميخواستند کنشي انجام دهند. وقتي در انتخابات رياستجمهوري سال92 آقاي هاشمي که اصلاحطلبان سراسر بر او اتفاقنظر داشتند، ردصلاحيت شد، نيروهاي اصلاحطلب به سمت آقاي روحاني رفتند و از او حمايت کردند. مرتضي مبلغ گفت: انصافا هم آقاي روحاني در دوره اول عملکرد خوبي داشت و با تکيه بر همان عملکرد توانست در دوره دومش راي بالايي اخذ کند اما او در دور دوم روند معکوسي را طي کرد و عملا به جاي تکيه بر سرمايه اجتماعي رايدهندهاش چيدمان دولت را تغيير داد و مسيرش را تغيير داد. وي افزود: «اصلاحطلبان در سال92 براساس منافع ملي و خواست مردم عمل کردند و به تعبيري دولت استثنايي تشکيل دادند؛ يعني گرچه آقاي روحاني اصلاحطلب نبود اما اصلاحطلبان براي جلوگيري از استمرار تندرويها سرمايه اجتماعي خود را به حمايت از روحاني دعوت کردند. اکنون هم بايد ديد شرايط به چه نحوي رقم ميخورد. عضو شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان بيان کرد: اگر به منوال انتخابات مجلس که بخش اعظم اصلاحطلبان ردصلاحيت شدند، در انتخابات رياستجمهوري عمل شود، عملا اصلاحطلبان نميتوانند تاثير ويژهاي در انتخابات بگذارند اما اگر نوع نگاه حاکم تغيير کند و فضا براي ورود نامزد يا نامزدهاي اصلاحطلبان باز شود، طبيعي است که شرايط فرق خواهد کرد. مبلغ تصريح کرد: اکنون جامعه با يک پرسش مهم روبهرو است که هنوز هم انتخاب بين بد و بدتر پاسخ ميدهد يا نه؟ و چنين سياستي منجر به گشايش ميشود يا خير؟ به تبع آن نيروهاي اصلاحطلب هم بايد تکليف خود را روشن کنند که آيا هنوز ميخواهند با نامزد اصولگرا وارد ميدان شوند يا آنکه بر هويت اصلاحطلبانه خود تاکيد ميکنند؟ من باور دارم که وقتي در شرايط کنوني يک دولت حداقلي شکل بگيرد، آن دولت مجبور است از سياستهاي تحميلي پيروي کند و چنين شرايطي نتيجه مثبتي نخواهد داشت و به نفع هيچکس نيست.
ديگر ائتلاف استثنايي نميکنيم
يک فعال سياسي اصلاح طلب درباره نگرش اصلاحطلبان به انتخابات 1400 اظهار داشت: اصلاحطلبان بايد خود را براي ورود قوي به صحنه انتخابات آماده کنند و مکانيسم تشکيلاتي خودشان را براي اجماعسازي و انسجامبخشي نيروهاي اصلاحطلب راه بيندازند؛ در نهايت شخصيتي را از اردوگاه اصلاحات تشويق به ثبتنام کنند. علي صوفي گفت: اگر او تاييدصلاحيت شد، با ارائه يک برنامه قوي و عملياتي بکوشند تا نظر مردم به سوي کانديداي اصلاحطلب جلب شود. اما اگر نامزد حداکثري اصلاحطلبان تاييدصلاحيت نشد، از بين چهرههاي اصلاحطلب تاييدشده يک نفر را برگزينند و مورد حمايت قرار دهند. دبيرکل حزب پيشرو اظهار کرد: اگر هيچ کانديداي اصلاحطلبي در ميدان نبود، اصلاحطلبان به استراتژي مشارکت بدون قيد و شرط سالهاي 92، 94 و 96 برنميگردند. البته برخي از اصلاحطلبان ميتوانند اين اشتباه را انجام دهند يعني از کانديداي غيراصلاحطلب حمايت کنند اما اين رويکرد در انتخابات مجلس 98 نشان داد که جواب نميدهد.