نظام پارلمانی، آری یا نه؟!
آرمان ملي: بحث نظام پارلماني يا رياستي موضوعي است که محافل قانوني و سياسي را چند سالي است مشغول به خود کرده است و فعالان سياسي و حقوقدانها در مواضعي متفاوت، مخالفت يا موافقت خود را بيان کردهاند. برخي از شخصيتهاي سياسي همچنان بر تغيير نظام رياستي به پارلماني تاکيد ميکنند؛ براي مثال اخيرا اميرحسين قاضيزاده هاشمي، نايبرئيس مجلس گفته است: «به نظر ميرسد لازم است که در کشور مدتي طولاني نظام پارلماني حاکم شود. کابينه را ميتوان بارها ساقط کرد. بعد از جنگ جهاني دوم يک حزب 50سال بر ژاپن حکومت کرد اما ميانگين عمر کابينههايش کمتر از دو سال بود. ما نياز داريم در موقع لزوم سريعا افراد را عوض کنيم اما با شرايط کنوني اگر سراغ هرکسي برويم بحران سياسي ايجاد ميشود». علي مطهري و احمد توکلي از منتقدان تشکيل نظام پارلماني هستند؛ البته مطهري بر آمادهسازي پيشزمينهها تاکيد دارد.
نظام پارلماني مفيد است اگر ...
نايبرئيس مجلس دهم گفت: «نظام پارلماني در جايي ميتواند مفيد باشد که احزاب قوي وجود داشته باشند و احزاب در تشکيل پارلمان نقش مهمي داشته باشند؛ از سوي ديگر انتخابات هم به معناي واقعي آزاد باشد و مجلس نمايندگي کل جامعه را برعهده داشته باشد. در کشور ما با توجه به روشي که شوراي نگهبان در پيش گرفته است، مجلس نماينده بخشي از جامعه است. در چنين شرايطي اگر نظام رياستي فعلي -که در واقع بهطور کامل هم رياستي نيست زيرا رئيسجمهور اختيارات کافي ندارد- به نظام پارلماني تغيير يابد، در عمل، نخستوزير از سوي شوراي نگهبان تعيين خواهد شد و نقش مردم کمرنگتر از وضع موجود ميشود». علي مطهري ادامه داد: «اکنون کورسويي از اميد وجود دارد که مردم بتوانند در انتخابات رياستجمهوري اظهار وجود کنند. شوراي نگهبان بهسختي ميتواند افرادي را که داراي پايگاه اجتماعي قوي هستند ردصلاحيت کند؛ به همين دليل اميدي در عرصه سياسي وجود دارد اما اگر نظام پارلماني جاي نظام رياستي را بگيرد، اين ميزان اميد هم از بين ميرود. ادامه صفحه 11
