قناتهای خشک، تهران را میبلعد
مساله فرونشستها با کم شدن آب در سفرههاي آب زيرزميني ارتباط مستقيم دارد چراکه در داخل زمين آبخوانهايي بهصورت بيضي و کروي وجود دارند که در اين محلها آب جمع ميشود و تعداد آنها در داخل زمين بسيار است. وقتي که مديران شهري بدون برنامه و توجه به طرحهاي تفصيلي و يا حتي نظر برنامهريزان جامعه مرتب به توصيه به ساخت و ساز ميکنند و با زياد شدن جمعيت مصرف آب بالا ميروند، اين مساله منجر به فرونشست ميشود. بسياري از آبخوانها توسط چاههاي عميق و نيمه عميق که در نقاط مختلف زده ميشوند، از منابع آبي آنان کاسته ميشود و با بيرويه انجام شدن اين مساله شاهد فرونشست در نقاط مختلف ميشويم. در اين شرايط مردم مقصر نيستند و برنامهريزان کشوري و شهري بايد به اين مساله توجه کنند که بدون توجه به ظرفيتهاي محيطزيست و مقدار آب موجود در زيرزمينها و داخل زمين اجازه ساخت بلندمرتبهها را ميدهند که اين مساله آسيب جدي را به محيطزيست ميزند. از سوي حفاريهاي متعددي که در دل زمين صورت ميگيرد که اين مساله آبخوانها را با مشکل اساسي روبهرو ميکند در نتيجه وقتي آبخواني از منابع آبي خالي شود، با فرونشست روبهرو ميشويم. اين مساله يک هشدار جدي است و بايد بدانيم که تهران بعد از پايتخت کشور مکزيک بيشترين فرونشست در طول سال دارد و ما هرساله شاهد فرونشست 36 سانتيمتري زمين هستيم که عمده اين مساله به برداشت بيرويه آب و خراب کردن قناتها برميگردد. آبهايي که مردم از چاههاي سطحي مورد استفاده قرار ميدهند و تعداد آن خيلي نيست تاثير چنداني در بروز فرونشست ندارد بلکه اين چاههاي عميق و نيمه عميق هستند که براي تامين آب آشاميدني و خارج از ظرفيت زيست محيطي شهر تهران باعث فرونشستها ميشوند. يکي از راهکارهاي اين مساله اين است که از مصرف بيرويه آب از اين چاهها جلوگيري شده و سازمان حفاظت از محيط زيست نبايد اجازه چنين کاري را بدهند چراکه منابع آب زيرزميني تهران محدود است و اگر به فکر آن نباشيم تهران دچار تبعات جبران ناپذيري ميشود. همه بايد در مصرف صرفه جويي انجام دهيم، اما مهمترين مساله در بروز فرونشستها برداشت بيرويه آب از سفرههاي آب زيرزميني است که بايد براي آن فکري اساسي شود. چرا که 21درصد از جمعيت کشور و 30درصد از فعاليتهاي اقتصادي، صنعتي، کشاورزي و خدماتي در استانهاي تهران و البرز متمرکز شدهاند و از بيش از 110درصد از منابع آبهاي قابل برداشت در تهران استفاده ميشود. فرونشست زمين در تهران از مرحله هشدار گذشته و به مرحله بحران رسيده است، آگاهيبخشي و آموزش مردم درباره چگونگي استفاده بهينه از منابع ميتواند تا حد زيادي پديدهها و مخاطرات محيط زيستي را کاهش دهد.
