رئيس بخش اپيدميولوژي و آمار زيستي انستيتو پاستور ايران با اشاره به ابهامات واکسن کرونا در دنيا، تاکيد کرد که همچنان بايد به زندگي با کرونا عادت کنيم. احسان مصطفوي با اشاره به بيماري کرونا و با بيان اينکه چارچوب روند اين بيماري از قاره و منطقهاي به قاره و منطقه ديگر متفاوت است، گفت: پاندمي کرونا ويروس تقريبا 9 ماه است که جامعه جهاني را درگير کرده است و اگر بخواهيم روند کلي بيماري را در جهان دنبال کنيم، واقعيت اين است که روند موارد ابتلا همچنان روند صعودي است و روند موارد مرگ بعد از کاهش مختصري که اتفاق افتاد، همچنان روند صعودي را داراست. وي با بيان اينکه به نظر ميرسد همچنان بايد عادت کنيم که با کرونا زندگي کنيم؛ اظهار کرد: با پيشرفتهاي پزشکي و تغيير و تحولاتي که اتفاق ميافتد بايد اميدوار بود که ابتلا به بيماري انقدر برايمان جدي نباشد و اگر هم مبتلا به اين بيماري شديم فرمهاي شديد بيماري را نگيريم؛ اين به معناي آن است که خوشبين باشيم که در آينده هم درمان موثر و هم واکسن موثر براي ويروس کرونا کشف شود. وي که در يک برنامهي تلويزيوني سخن مي گفت، درباره جهش در ويروس کرونا گفت: ذات هر ويروس و عامل عفوني اين است که زماني که از فردي به فرد ديگر منتقل ميشود، بستري براي اتفاق جهشهايي در آن ايجاد ميشود؛ بنابراين نفس جهش غير طبيعي نيست و مهم اين است اين جهش در کجا اتفاق بيفتد و چقدر تاثير گذار باشد.
افزايش سطح واگيري کرونا
اين متخصص اپيدميولوژي افزود: با توجه به مستندات علمي منتشر شده، ويروسي که امروزه در جامعه جهاني در حال گردش است با ويروسي که 9 ماه قبل از چين به طور رسمي گزارش شده بود، تغييراتي را داشته است و اين تغييرات بيشتر به سوي افزايش سطح واگيري ويروس است؛ به طوري که حدود 3 تا 9 برابر نسبت به قبل است و افزايش درگيري گروههايي مانند جوانان است که البته فرمهاي خفيف بيماري و حتي فرمهاي بيعلامت را ميگيرند و ميتوانند به افراد بزرگسال و در معرض خطر، بيماري را منتقل کنند.به گفته مصطفوي، اتفاقي که در جهشهاي ويروس رخ داده است موجب افزايش گسترش ويروس شده است.
چالش مبتلايان بدونعلامت کرونا
وي ادامه داد: با يک ويروس به تعبيري خيلي موذي طرف هستيم و هرچقدر مراقبتهاي لازم بهداشتي انجام شود، بالاخره ويروس راههاي مختلف انتقال را دارد و بحث افراد بيعلامت بحثي جدي است که پايش آنها را سخت ميکند و اگر کشوري تصور کند که ميتواند بعد از رسيدن به مرحله پاکي، همچنان پاک بماند بايد خيلي از مناسبات بينالمللي خود را کنار بگذارد. اين متخصص اپيدميولوژي افزود: بحثي که از روزهاي اول شيوع بيماري کوويد19 مطرح بوده اين است که تمامي کشورها و سازمانها و دستگاهها بايد دست به دست هم دهند و بدانند که تهديد در هر نقطه جهان تهديدي براي آنها نيز محسوب ميشود. رئيس بخش اپيدميولوژي و آمار زيستي انستيتو پاستور ايران، اظهار کرد: زماني که با چالشي جدي مثل کرونا ويروس مواجه هستيم، نه تنها ما در ايران بلکه دنيا دنبال وسيلهاي است که معجزهوار بيماري را از بين ببرد و وسيلهاي که فکر ميکنيم بتواند اين نقش را ايفا کند، واکسن است.
ابهامات واکسن کرونا در دنيا
وي درباره صحبتهاي رئيس انستيتو پاستور ايران درباره توليد واکسن، گفت: از روزهاي اول تمام شرکتها و کشورهايي که ادعاي توليد واکسن را دارند به طور جدي اولويت اول خود را توليد واکسن کرونا قرار دادند، ولي مسلم است که نميتوان با جديت درباره اينکه اين واکسن توليد ميشود يا خير، اگر توليد شود چقدر کارايي دارد و چه زماني در دسترس ما قرار گيرد، صحبت کرد. وي درباره وضعيت تحقيقات توليد واکسن کرونا در کشور اظهار کرد: در حوزه توليد واکسن در دنيا مجموعههاي مختلف شروع به تحقيقات کردند و توليد واکسن سه فاز مختلف دارد؛ فاز آزمايشگاهي، فاز مطالعات حيواني و فاز مطالعات انساني است که در کشور ما مجموعههاي مختلف سابقه توليد واکسن را دارند و نفس توليد واکسن چيز عجيبي براي مجموعه نيست، ولي بحث تحريمها سرعت آن را تحت الشعاع قرار مي دهد. چندين مجموعه داخل کشور اين کار را شروع کردهاند، فازهاي آزمايشگاهي را بعضا با موفقيت طي کردهاند و يکي دوتا از مجموعهها به فاز مطالعات حيواني رسيدهاند و مراحل آخر آن را طي ميکنند. وي افزود: فاز بعدي فاز مطالعات انساني است که خودش فاز يک و دو و سه دارد و بايد توجه داشت که عبور از فاز آزمايشگاهي به حيواني و از فاز حيواني به انساني باعث کاهش شانس موفقيت نيز ميشود و اين تصور غلط است که رسيدن به فاز انساني داشتن واکسن را دستيافتني ميکند. اين متخصص اپيدميولوژي افزود: مهم اين است که کشور ما از راههاي مختلف توليد واکسن کرونا را طي کرده است و اگر کشوري موفق به توليد واکسن شود انتظار است که در بازه زماني کوتاه انتقال تکنولوژي انجام شود و در صورت عدم موفقيت توليد واکسن در داخل کشور، به توليد تکنولوژي که ساير کشورها به آن دست يافتهاند بپردازيم. مصطفوي درباره اخبار ساخت واکسن در ساير کشورها اظهار کرد: هرجايي که ادعاي ساخت واکسن را دارد تا زماني که مستندات خود را در معرض ديد سازمانهاي رسمي بينالمللي قرار ندهد و در راستي آزمايي قرار ندهد بايد به ديد ترديد به آن نگاه کرد؛ يک بحث، بحث ساخت واکسن است، اما مهمتر از آن اين است که اين واکسن ما چندين مولفهاش در چه سطحي هستند که از جمله اين مولفهها ميزان کارايي و اثربخشي واکسن، مدت زمان ايجاد ايمني و عوارض جانبي واکسن است که بايد رسما اعلام و بررسي شوند. به گفته مصطفوي، اگر فکر کنيم که ادعاي ساخت واکسن به اين معناست که فردا جامعه جهاني از آن واکسن استفاده ميکند، خيلي خوشبينانه است و حتما بايد سطح چندين مولفه واکسن مورد تاييد و صحه گذاري قرار گيرند. وي افزود: در بحث تکنولوژي پيشگيري و کنترل کرونا ويروس واقعيت اين است که بيشتر از آنچه که به توليد کوتاه مدت موثر خوشبين باشيم، بايد به توليد يک داروي موثر در کوتاه مدت براي آن خوشبين باشيم؛ چراکه شايد در کوتاه مدت دارو بتواند براي ما شفا بخشتر باشد تا اينکه به دنبال واکسن باشيم. اگرچه فاز قبل تر از درمان، فاز پيشگيري است که قطعا اولويت بالاتري دارد. به گفته اين متخصص اپيدميولوژي، همچنان رعايت شيوه نامههاي بهداشتي بايد ادامه پيدا کند مگر اينکه با گذر زمان و شناخت بهتر از ويروس، تغييراتي در آن ايجاد شود و لازم باشد تغييراتي در رعايت پروتکلها اتفاق افتد. وي گفت: واقعيت اين است که هيچ بيماري حدالقل در 100 سال اخير انقدر توجه جامعه جهاني را به خود جلب نکرده بود و نه تنها جامعه پزشکي بلکه مجموعههاي مهندسي نيز همگي دست به دست هم دادند و يک همگرايي خوبي اتفاق افتاده است که نتيجه آن را ميتوان پيشبيني کرد که ان شاءالله چه در مقوله واکسن و چه در مقوله درمان خيلي زودتر از پيشبينيهايي که براي بيماريهاي مشابه شده بود، محقق شود و بتوانيم با موفقيتهايي که حاصل ميشود، حالت موجود که به تعبيري خسته کننده براي مردم است را نجات دهيم.