تنسي تاکسيدو، باگزباني، شيپورچي، يوگيودوستان، باربابيو، کاپيتان جيمبو، عموجغد شاخدار در بنر، عموي بلفي و... همه شخصيتهاي کارتوني بودند که جزو خاطرات جدانشدني کودکان دهه 60 است و خالق همه اين شخصيتهاي جذاب و البته ماندگار «تورج نصر» بود. دوبلوروگوينده و البته بازيگري که در هر بخشي از هنر موفق بوده است. اينکه تعداد دوبلههاي او به همين چند کارتون محدود شد، بهخاطر فعاليت او در ساير حوزههاي هنري است. «نصر» علاوهبر دوبله، گويندگي در راديو و بازيگري در تلويزيون را نيز انجام ميدهد و آخرين سريالي که از او پخش شد، «افسانه هزارپايان» بود. در ادامه «فارس» با نصر که اين روزها برنامه «کوينشاط» را در راديو اجرا ميکند، درباره فعاليتهايش در اين سالها گفتوگويي انجام داده که ميخوانيد.
با توجه به وضعيت موج دوم شيوع کرونا شرايط دوبله اين روزها به چه صورت است؟
مدتي است کار کمشده چون نميتوانيم دستهجمعي با بچههاي دوبله دورهم جمع شويم و به همين خاطر کارهايي که در سازمان صداوسيما دوبله ميشد به نسبت سابقه کم شده است. البته کارهاي خصوصي هم به همين صورت است. اگر هم انجام شود دستهجمعي نيست و بهصورت تکنفره يا دو نفره است.
يعني اين امکان وجود ندارد که هر دوبلوري بهصورت جداگانه بخش مربوط به خود را بگويد و بعد مونتاژ شود؟
الان به همين شکل دارد اجرا ميشود. منتهي حجم کار کم ميشود به اين دليل که بايد زمان بيشتري را به اين موضوع اختصاص داد. به عقيده من و بسياري از اهالي دوبله اين شکل دوبلهکردن اصلا دوبله نيست! و بيشتر شبيه به يک کار ماشيني است.
دليلش بيشتر بهخاطر تعاملهاي بين دوبلورهاست؟
بله، ما وقتي بهصورت جداگانه هرکدام بخش مربوط به خودمان را دوبله ميکنيم، ديگر بده و بستان نداريم.
بر همين اساس کارها از نظر کيفي مطلوب نيستند.
بله، مسلم است که کيفيت کارها بهصورت قبل نخواهند بود. چون وقتي من جدا به استوديو ميروم و همکارم هم جدا ميرود من و او نميدانيم که هرکدام با چه حسي دوبله کرديم و چه گفتيم و بعداز اينکه تدوين شد ميبينيم چه نتيجهاي دارد. اين شکل کارکردن زمانبر است و ما که يک فيلم را يکروزه دوبله ميکرديم، حالا بايد سه روزه يک فيلم را دوبله کنيم و اينطوري حجمکار کم ميشود. در قديم و قبل از کرونا همه دوبلورها در يک روز دور هم جمع ميشدند و کار ميکرديم و تمام ميشد و ميرفت و کيفيت مطلوبتري هم داشت.
شرايط کرونا علاوه بر سختشدن کار شما دوبلورها باعث شده تا عدهاي هم بيکار شوند.
از دوستان و همکاران ما مدتي است که بيکار شدند. حتي خود من دو ماه بود که از خانه بيرون نيامده بودم و از اسفند تا ارديبهشت من و خيلي از دوستان جرأت از خانه بيرون آمدن نداشتيم و در همين زمان هم کار نکرديم. همين الان هم با اينکه چند ماه گذشته اما خيليها سر کار نميآيند.
آخرين کاري که دوبله کرديد چه کاري بود؟
«فوتباليستها» آخرين کاري است که الان داريم دوبله ميکنيم که مهسا عرفاني دختر مرحوم عرفاني کار ميکند.
همان فوتباليستهايي که دهه 70 از تلويزيون پخش شد؟
نه، به نسبت نسخه سال 70 جديدتر است. علاوهبر اين «مردعنکبوتي» و سريالهايي که قبلا ديده شده را دوبله ميکنيم.
اين دوبلهها براي سازمان است؟
نه براي بيرون از سازمان و براي برخي سايتهاست.
اين روزها وضعيت دوبله در خارج از سازمان صداوسيما به چه صورت است؟
آنهم به همين صورت است و هيچ فرقي نميکند. در آنجا هم باز بايد بهصورت تکنفره يا دو نفره داخل استوديو نشسته و دوبله کنيم و باز دوبله يک فيلم دو يا سه روز طول ميکشد و زمانبر است.
منهاي شيوع کرونا، ما سال گذشته تعدادي از دوبلورهاي خوب و پيشکسوتان را از دست داديم.
بله درست است. ببينيد ما الان ديگر نميتوانيم فيلم خوب دوبله کنيم به اين دليل که کمبود گوينده خوب داريم. الان گويندههاي زيادي به واحد دوبلاژ آمدند اما تا اينکه بخواهند گوشهاي از کار را بگيرند زمان ميبرد و الان هم اصلا فرصت اين کارها نيست. نه فيلمهاي خوب هست و نه شرايط براي تازه واردها مهيا است. در گذشته که اين دوبلورهاي جديد ميآمدند تا مدتي کنار دست پيشکسوتها و قديميهاي دوبله مينشستند تا کسب تجربه کنند و بعد کار خود را آغاز ميکردند اما الان که ديگر آن عزيزان از ميان ما رفتند، شرايط مهيا نيست و از سويي هم فيلمهاي خوبي نيست که بخواهند بهجاي شخصيتهاي آنها دوبله کنند.
فيلمهاي خوب هم که خريداري نميشود.
بله، دولت بايد اين فيلمها را خريداري کرده و در اختيار واحد دوبلاژ قرار دهد که اين روزها با کمبود بودجه مواجه است. الان چند سالي است که نميتوانند فيلمهاي خوب خريداري کنند به اين دليل که گران است و از آن طرف فيلمهاي کرهاي و چيني که بهصورت رايگان در اختيارشان قرار ميگيرد را استفاده ميکنند. مدتي است که فيلمها فقط به زبانفارسي دوبله ميشود و کيفيت آنچناني ندارد.
با اين شرايط دوبلورهايي که بهتازگي به سمت اين حرفه آمدند نميتوانند پيشرفت خوبي داشته باشند.
نه ديگر بايد موقعيت باشد و گويندههاي قديمي هم حضور داشته باشند و دوبله حرفهاي نيست که يک هنرجو بهسادگي و بدونکمک و انتقال تجربه بتواند آموزش ببيند.
شما کلاس دوبله و گويندگي برگزار نميکنيد؟
اين اواخر داشتم در دانشگاه شاهد تدريس ميکردم که بهدليل کرونا تعطيل شد.
در آموزشگاههاي مختلف چطور؟
الان که زمان خوبي براي برگزاري اين کلاسها نيست چون اولا کسي ثبتنام نميکند و به کلاس نميآيد و اينکه بهخاطر مسائل مالي مردم نميتوانند به اين کلاسها بيايند.
امرارومعاش براي افرادي که صرفا کاردوبله را بهعنوان منبع درآمد دارند، کار سادهاي نيست.
البته در مورد من فرق ميکند چراکه علاوه بر دوبله، بازيگري در فيلم و سريال و گويندگي راديو را نيز انجام ميدهم. وگرنه با دوبلهکردن بهطور صرف نميتوان يک زندگي را اداره کرد.
افرادي که صرفا دوبلور و يا صرفا بازيگر هستند در اين حال و اوضاع کار سختي به عهده دارند.
بله، خيلي از بازيگرهاي ما الان بيکار شدند.
شما در مجموعه تلويزيوني «افسانه هزارپايان» نيز بازي کرديد که مدتي است از شبکه سه پخش ميشود. اين مجموعه چند سال گذشته از شبکه نسيم بروي آنتن رفت. چطور شد که از نسيم به شبکه 3 رفت؟
مدتي از شبکه نسيم پخش شد، فيلمبرداري بهدليل کمبود بودجه متوقف شد. بعد از آن دوباره فيلمبرداري شروع شد اما به مشکل مالي خورد و در اصل بايد گفت حضورم در اين سريال دردسر بزرگي بود و دو سال گرفتار بودم.
دو سال در اين سريال بازي ميکرديد؟
بله و مدت زماني طولاني بود. از ابتدا 50 قسمت بود اما الان 30 قسمت شده و کوتاهش کردند.
با توجه به اينکه ميفرماييد به مشکلات مالي خورديم، بازيگران دستمزدهايشان را دريافت کردند؟
برخي گرفتند و برخي هم دارند ميگيرند.
«افسانه هزارپايان» بستر قديمي و تاريخي دارد و مشخص است که با هزينه توليدي کمي هم ساخته نشده است.
اصلا کار بسيار زيبايي است اما کار بسيار سختي براي ما بود. لوکيشنهاي بيابان و کوير را نگاه کنيد فکر کنيد چند روز بايد در اين لوکيشنها آنهم در سرماي زمستان و گرماي تابستان ضبط ميکرديم اما در کل نتيجه کار خوب شده است و راضي هستم.
شما بازخوردهاي مخاطبان را پيگيري ميکنيد؟ مردم اين سريال را دوست داشتند؟
تا جايي که من اطلاع دارم هر بينندهاي که اين سريال را ديده راضي بوده و تا به حال ناراضي نديدم که بگويد چه سريال مزخرفي است! و همه از کار تعريف کردند.
بخشي از «افسانه هزارپايان» فلشبک به سريال و فيلمهايي است که در قديم ماندگار شده و مردم با آنها خاطره دارند.
بله، حتي برخي شخصيتها نيز يادآوري شخصيتهاي اصلي سريالها و فيلمهاي پرمخاطب و ماندگار تلويزيون و سينما هستند. مثل ارژنگ اميرفضلي در «افسانه هزارپايان» که نقشش شبيه به نقش شخصيت اصلي «روزي روزگاري» است. فضاي اين سريال از آن سريالها و فيلمهاي قديمي نشأت گرفته شده و بين زمان گذشته و حال در رفتوآمد است و هر مخاطبي که سريال را تماشا ميکند ميگويد ياد فلان سريال بخير.
شما در دو نقش در اين سريال بازي کرديد؟
بله من فرمانده «ريزگردها» هستم و نقش دومي که بازي ميکنم «طبيب» است.
با توجه به اينکه «افسانه هزارپايان» در ژانر کمدي است، علاقه شما براي بازيگري به سمت کارهاي کمدي است؟
در کل کارهايي که بازي ميکنم کمدي است چه در دوبله و کارتنها و چه در بازيگري. حتي يادم است سريال «آقاي شهروندي» را که بازي ميکردم هنوز هم در ذهن مردم مانده است و آنهم کمدي بود. حتي در راديو هم به همين صورت بوده است و اغلب کارهايم کمدي است.
شما در «صبح جمعه با شما» هم حضور داشتيد.
بله، حدود 11 سال در اين برنامه نقشهاي مختلفي را اجرا ميکردم و کارم را در اين برنامه با مرحوم نوذري آغاز کردم.
خاطرهانگيزترين نقشي که در راديو ايفا کرديد کدام نقش بوده است؟
همه نقشهايم براي خودم خاطرهانگيز است اما وقتي گرد زمان روي آن مينشيند ديگر جذابيت اوليه را ندارد.
جاي يکسري برنامهها از جمله «صبح جمعه با شما» با گروهي که شما در آن حضور داشتيد در راديو خالي است.
به اين خاطر است که ديگر گويندههاي خوب آن زمان را نداريم و بچههايي که کمدي کار ميکردند کمتر شدند. عدهاي مرحوم شدند و تعدادي هم از ايران رفتهاند و آن افرادي هم که علاقهمندند و ميآيند بايد کنار دست گويندههاي قديمي بنشينند تا کار حرفهاي ياد بگيرند و اين ميشود که اغلب کارهاي طنزي که در راديو پخش ميشود ضعف دارند. نويسنده و کارگردان طنز نداريم و اگر هم باشد از نظر مالي با راديو به توافق نميرسد و نميآيد.