پرونده ایران به شورای امنیت نمیرود
آرمان ملي- رضا پورحسين: در اين روزها که خبر ورود ايران به ليست سياه FATF با حرف و حديثهاي بسياري همراه شد و ايران با چالشي جديد در عرصه بينالملل مواجه گرديد، حال بايد به مصاف طرفهاي ديگر در برجام برود و در نشست مشترک روز چهارشنبه شرکت کند. نشستي که اهميت آن دوچندان شده است و نگرانيها از ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت و مکانيزم ماشه در آن به چشم ميخورد. در اين نشست شايد بتوان از اختلاف عملکرد اتحاديه اروپا و آمريکا در قبال ايران بهترين بهره را جست و گامي به سوي کسب امتياز برداشت اما بايد توجه داشت که اتحاديه اروپا در سياستهاي خود تا حدود زيادي بر آمريکا منطبق است و به احتمال فراوان با هماهنگي کامل با آمريکا مهرههاي خود را در روز چهارشنبه تکان خواهد داد و حتي درخواستهايي که از ايران دارند شايد با هماهنگي کامل با دولت ترامپ باشد و صرفا مطرحکننده باشند. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با قاسم محبعلي، مديرکل اسبق خاورميانه و شمال آفريقا وزارت امور خارجه داشته است که در ادامه ميخوانيد.
جلسه نشست مشترک برجام چه دستآوردهايي در پي خواهد داشت؟
اتحاديه اروپا رسما مکانيزم ماشه را فعال کرده اما در عمل فعلا اجرايي نخواهد شد و اين يکي از موارد مورد بحث خواهد بود و همچنين در اين جلسه گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي در مورد فعاليتهاي هستهاي ايران احتمالا بررسي ميشود. در اين جلسه بايد ديد که آژانس چه مواردي را مطرح ميکند و در صورتي که اذعان کند ايران از خطوط فعاليتهاي صلح آميز هستهاي فراتر رفته است شايد نشست سرانجام خوبي نداشته باشد. به عقيده من آنچه رقم خواهد خورد توافقي است تا طرفين فرصت بيشتري داشته باشند تا به توافقي موقت براي خريدن زمان دست يابند زيرا هيچگاه از طرفين ارادهاي براي خروج از برجام ندارند و شايد قصد داشته باشند تا گامي مثبت در راستاي توافقي حداقلي بردارند. برخلاف پيشبيني وزير امور خارجه آمريکا که بيشتر جنبه رواني و تبليغاتي داشت که اذعان کرد پرونده ايران به شوراي امنيت خواهد رفت و مکانيزم ماشه به مرحله اجرايي ميرسد به نظر من پرونده ايران از اين دو مقوله حداقل در اين برهه زماني و با وجود اين شرايط اندکي فاصله خواهد گرفت.
با توجه به اينکه در روزهاي اخير ايران به ليست سياه FATF اضافه شد، ديپلماتهاي کشورمان چگونه در اين اجلاس به تبادل نظر خواهند پرداخت؟
منافع ايران در اين مقوله خلاصه ميشود که برجام حفظ شود و پرونده ايران دوباره به شوراي امنيت ارجاع نشود. زيرا اگر پرونده ايران به شوراي امنيت برود تحريمهاي بينالمللي و شديدتري در راه خواهد بود. از سوي ديگر در شوراي امنيت ايران نيازمند اين خواهد بود که قطعنامهاي براي تمديد برجام صادر شود و قطعا هر اتفاقي که در آن مرحله به نفع ايران باشد از سوي آمريکا وتو خواهد شد. بنابراين ايران در اين برهه زماني به گونهاي بايد درخواستهاي خود را مطرح کند که حتي اگر پيشرفتي حاصل نشود، عقبگردي نيز صورت نگيرد. کشورهاي اروپايي به علت اينکه تحت تاثير آمريکا هستند ممکن است با اشتباه ديپلماتهاي ايران به اين نتيجه برسند که مکانيزم ماشه را در عمل اجرا کنند فلذا بايد با احتياط در اين عرصه گام برداشت.
آيا در نشست مشترک برجام شاهد بيان خواستههاي آمريکا از ايران از سوي کشورهاي اروپايي خواهيم بود؟
اروپا و آمريکا در سياست و هدف با يکديگر اتفاق نظر دارند و فقط در روش و نحوه برخورد است که بين آنها اختلاف وجود دارد. اروپا معتقد است برجام بايد حفظ شود و ذيل چارچوب برجام در مورد موارد ديگر بحث شود و حتي مشخص کردهاند که در مورد موضعگيريهاي منطقهاي ايران و موشکهاي بالستيک و حقوق بشر قصد صحبت با جمهوري اسلامي ايران را دارند. در اين مسائل اروپاييها با آمريکا اختلاف نظري ندارند بلکه در نوع مطرح کردن اين موارد با آمريکا اختلاف نظر دارند و معتقد هستند اين موارد از طريق مذاکره قابل حل خواهد بود. در صورتي که آمريکاييها به دنبال فشار و تحريم حداکثري هستند. بنابراين در اين شرايط هرچه ايران به سمت نقض برجام و خروج از برجام گام بردارد يعني آن چيزي که طرفهاي آمريکايي مطرح ميکنند، گام بردارد، طبيعي است که اروپاييها به آمريکاييها نزديکتر خواهند شد و سياست آنها همچون سالهاي 85 تا 92 خواهد شد که سبب شد پرونده ايران به شوراي امنيت برود و تحريمهاي بينالملل بر کشور تحميل شود. نزديکي سياست اروپا و آمريکا در اين برهه بنابراين نتيجه خوبي نخواهد داشت و شايد بهترين دست آورد در اين برهه نگه داشتن اروپا بر سر ميز مذاکره باشد.
روسيه و چين در اين نشست چگونه عمل خواهند کرد؟
روسيه و چين بعيد به نظر ميرسد در اين برهه زماني در مقابل چهار کشور ديگر اروپايي قرار گيرند زيرا همگي بر سر دو مساله امنيت رژيم صهيونيستي و عدم تکثير سلاحهاي هستهاي توافق دارند. هم روسها و هم اروپاييها و هم چينيها بر سر اين دو مساله اتفاق نظر دارند و تمامي اختلافشان پيرامون اين مساله است که چگونه با ايران تقابل کنند. براي نمونه هم روسيه و هم چين به قطعنامههاي شوراي امنيت عليه سلاحهاي هستهاي کره شمالي راي مثبت دادند و هم چنين در برخي مواقع در مورد مساله سوريه نيز با آمريکا همکاري کردند. اين اقدام در قبال ايران نيز تکرار خواهد شد و نبايد انتظار داشت که اختلاف جدي رقم بخورد. از سوي ديگر حتي شاهد بوديم روسيه در قبال حملات رژيم صهيونيستي به سوريه موضع خاصي اتخاذ نکرد.
