نقش فرآورده‌هاي خوني در بهبود سرطان‌ها

سرطان در حالي به عنوان دومين علت مرگ‌و‌مير در جهان و ايران شناخته مي‌شود که 50 درصد سرطان‌ها قابل‌پيشگيري بوده و حدود 50 درصد موارد نيز قابل‌درمان است. به گزارش مهر، يافته‌هاي پزشکي نشان مي‌دهد، تشخيص زودهنگام سرطان در درمان حتي درمان قطعي آن بسيار تاثيرگذار است. در اين ميان خون و پلاکت اثربخشي بسياري در درمان سرطان دارد به همين دليل بسياري از خدمات سازمان انتقال خون براي درمان بيماران سرطاني ارائه مي‌شود. پيش‌بيني‌هاي جديد سازمان جهاني بهداشت حاکي از آن است که آمار ابتلا به سرطان در سال جاري در مجموع به 1/18 ميليون مورد برسد که 6/9 ميليون مورد آنها منجر به مرگ خواهد شد و اين افزايش تا حدودي به دليل رشد و پير شدن جمعيت است. اين ارقام حاکي از آن است که يک‌پنجم مردان و يک‌ششم زنان در طول عمر خود به نوعي از سرطان مبتلا خواهند شد و در ايران سرطان معده با 74/17، پوست غيرملانوم با 49/17، پروستات با 93/16، روده بزرگ با 13/14 و مثانه با 56/12 در هر 100 هزار نفر شايع‌ترين سرطان‌ها هستند. از اين بين سرطان معده شايع‌ترين سرطان بدخيمي در مردان است به طوري که در سال 94، 6 هزار و 537 نفر مبتلا شدند، اين در حالي است که سازمان بهداشت جهاني، سرطان ريه را به عنوان شايع‌ترين سرطان در ميان مردان دنيا و سرطان معده را چهارمين سرطان شايع آقايان معرفي کرده است. همچنين برآورده شده از هر 6 مرگ در جهان يک مرگ ناشي از سرطان است. افزايش نرخ مرگ‌و‌ميرهاي ناشي از سرطان به احتمال زياد نتيجه پيري و افزايش جمعيت است. خوشبختانه، پيشرفت در درمان سرطان‌ها نيز با سرعت زياد ادامه دارد به همين دليل در مقايسه با گذشته، بسياري از افراد که به سرطان مبتلا مي‌شوند عمر بيشتري دارند يا درمان مي‌شوند. لزوم تغيير اين باورهاي نادرست اساسي‌تر از هر باور نادرست ديگري است. هرچه مرحله شناسايي اين بيماري زودتر انجام شود، احتمال درمان قطعي بيشتر بوده و اين افراد بعد از مداوا مي‌توانند زندگي تقريبا عادي داشته باشند. افزايش کيفيت زندگي، افزايش طول عمر و کاهش عوارض ناشي از بيماري از جمله اقداماتي است که متخصصان اين حوزه براي بيماران حتي در مراحل پيشرفته مي‌توانند انجام دهند. بين 450 تا 500 هزار بيمار سرطاني در کشور در حال زندگي هستند، اين افراد سال‌ها پيش درمان شدند و زندگي تقريبا عادي خود را سپري مي‌کنند. سالانه حدود 100 هزار تا 110 هزار مورد جديد ابتلا به سرطان در کشور داريم و بين 30 هزار تا 35 هزار نفر نيز سالانه جان خود را براثر ابتلاء به اين بيماري از دست مي‌دهند. نکته حائز اهميت در مورد بيماران سرطاني، نياز مبرم آنها به خون و فرآورده‌هاي آن است، چرا‌که حدود يک‌سوم فرآورده‌هاي سلولي خون، بيش از نيمي از پلاکت‌هاي تهيه شده توسط مراکز انتقال خون و همچنين فرآورده‌هاي پلاسمايي پالايش شده مشتق از خون به ويژه در مواقعي که سيستم ايمني بيماران سرطاني تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد، استفاده مي‌شود. در‌واقع سرطان بيماري سلول‌ها است. سلول‌ها بلوک‌هاي سازنده بدن هستند، سلول‌هاي سرطاني، سلول‌هاي غير‌طبيعي هستند که به تعداد بسيار زياد تکثير پيدا مي‌شوند و اين روند سبب ايجاد مشکلات متعددي مي‌شود و در نهايت سلول‌هاي غير طبيعي کار خود را به درستي انجام نمي‌دهند و تعداد بسيار زيادي از آن‌ها جايگزين سلول‌هاي طبيعي مي‌شوند. بيماران مبتلا به سرطان ممکن است به خاطر از دست دادن خون حين عمل جراحي، به تزريق خون و فرآورده‌هاي آن نياز نياز داشته باشند. همچنين اين بيماران براي جبران يکي از موارد عوارض جانبي مصرف داروهاي شيمي درماني نياز به انتقال خون دارند. مغز استخوان که مرکز توليد سلول‌هاي خون است توسط شيمي درماني تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد، به دنبال آن سلول‌هايي که سريع تقسيم مي‌شوند، تحت‌تاثير قرار مي‌گيرند و توانايي بدن براي توليد سلول‌هاي جديد خون کم مي‌شود به‌طوري که تزريق گلبول‌هاي قرمز و پلاکت‌ها ممکن است مورد نياز باشد. بيماران درمان شده براي سرطان خون هم به مقدار زيادي تحت‌تاثير قرار مي‌گيرند. از آنجا که سلول‌هاي خون آنها به درستي کار نمي‌کند و درمان در توانايي توليد سلول‌هاي خون سالم و به تعداد کافي تاثير مي‌گذارد، شمارش سلول‌هاي خوني بيماران مي‌تواند خيلي پايين بيايد و آنها را مستعد عفونت‌هاي تهديد کننده حيات و خونريزي کند. بدون انتقال خون ممکن است اين بيماران نتوانند ساير درمان‌ها را دريافت کنند. سرطان يکي از بيماري‌هاي شايع در جهان است که مي‌تواند منجر به مرگ شود. کشورهايي که درآمد کم يا متوسط دارند به‌طور قطع تلفات بيشتري در اين زمينه خواهند داد چرا‌که هزينه‌هاي درمان و نگهداري از بيماران سرطاني بسيار سرسام آور است.

نقش پلاکت در انعقاد خون

خون مايعي لزج است که بخشي از آن را مايعي به نام پلاسما و بخش ديگري را عناصر جامد معلق در پلاسما تشکيل مي‌دهد، بخش جامد خون شامل، اريتروسيت‌ها (گويچه‌هاي قرمز خون) و لوکوسيت‌ها يا گويچه‌هاي سفيد خون و پلاکت‌ها است. پلاکت‌ها در عمل انعقاد خون نقش دارند و در جلوگيري از خونريزي رگ‌ها به وسيله تشکيل توده پلاکتي و کمک به ترميم جدار عروق است و گلبول‌هاي سفيد با عمل فاگوسيتوز در عمل ايمني نقش دارند. گلبول‌هاي قرمز در تبادل گازهاي تنفسي نقش دارند، پلاکت‌هاي خوني يا پلاکت‌ها، عناصر پلاسمايي هستند به شکل کروي يا تخم‌مرغي که 2 تا 5 ميکرون قطر دارند، پلاکت‌هاي انسان و پستانداران فاقد هسته هستند و به همين دليل بيشتر محققان آنها را تشکيلات غير‌‌سلولي مي‌پندارند و تعداد پلاکت‌ها در خون انسان 200 هزار تا 400 هزار در هر ميليمتر مکعب است که اين تعداد نيز در طول شبانه‌روز داراي نوساناتي است. خون يکي از عوامل مهم در زنده ماندن انسان و سلامتي است. وظيفه آن، رساندن اکسيژن و غذا به اندام‌هاي مختلف بدن است. به کمک گردش خون مواد زائدي چون کربن دي‌اکسيد از بدن و ديگر مواد اضافي از بدن دفع مي‌شوند. خون در لوله‌هايي به نام رگ‌ها جريان دارد. وظيفه به جريان درآمدن آن در بدن انسان بر عهده قلب است. پمپاژ قلب، باعث به گردش درآمدن آن در رگ‌ها مي‌شود. جريان آن در بدن انسان به صورت يک‌طرفه است. خون دو بخش مايع و جامد دارد. بخش مايع آن، خوناب يا پلاسما است و بخش جامد آن بخش گلبول‌هاي خون است که از گلبول‌هاي سفيد، گلبول‌هاي قرمز و پلاکت‌ها تشکيل شده است. در بدن انسان حدود 5 ليتر خون وجود دارد.