فرار مالکان مسکن از رکود احتمالی سال 99
بازار مسکن طي اين سالها شرايط پرنوسان و متناقضي را طي ميکند. رفتار معاملهگران ديگر بهگونهاي است که پيشبيني آينده و حتي فرداي بازار را براي هر تحليلگري سخت ميکند و اجازه نميدهد که متقاضيان و عرضهکنندگان واقعي مسکن با انتظاري درست اقدام به خريد و فروش ملک کنند. چنانکه پس از رشد بيمحاباي قيمت مسکن طي سال 97، بسياري از کارشناسان و فعالان صنفي پيشبيني ميکردهاند که قيمت خانه در سال 98 فروکش کند، اما بررسي آمارهاي بانک مرکزي نشان ميدهد ميانگين قيمت مسکن در پايتخت طي يک سال اخير حداقل 40 درصد رشد داشته است. البته اگر به نيمه جنوبي شهر که در سال جاري تمرکز تقاضا را بر دوش ميکشيد نگاهي بيندازيم، متوجه ميشويم رشد قيمتها در اين مناطق حداقل 60 درصد بوده است. در اين بين مسئولان و دستاندرکاران با چند تصميم و هشدار تلاش کردهاند که تا حدودي آرامش و شرايط طبيعي را به بازار برگردانند. چنانکه در مقاطعي از سال جاري قيمت مسکن از سايتهاي خريد و فروش اينترنتي حذف شده، اما دلالان راههاي ديگري را براي بالابردن قيمت يافتهاند و ديري نپاييد که بار ديگر نرخ مسکن به اين سايتها بازگشت. همچنين وزير راهوشهرسازي خطاب به مردم گفت: «خانه نخريد، ارزان ميشود.»؛ ولي به نظر ميرسد رکود تورمي مسکن سمجتر از آن است که با يک خواسته يا تصميم از بازار رخت بربندد. مشخصا آنچه در شرايط کنوني ميتواند ثبات و اطمينان را به بازار املاک بازگرداند، افزايش توليد و عرضه است. تا زماني که کميت و نوع توليد (متراژ، منطقه ساخت، کيفيت و ...) متناسب با نياز بازار نباشد، اين دلالان هستند که در اين بازار ميتازند. شايد ساخت سالانه 200 هزار واحد مسکوني طي دو سال آينده توسط دولت بتواند بخشي از تقاضا را پاسخ دهد، اما امروز بيش از 5/3 ميليون تقاضا در اين بازار انباشته شده که هر سال هم به آن اضافه ميشود. حال اگر دولت قصد دارد خانههاي احتکارشده را به بخش عرضه تزريق کند، اولين و بديهيترين راه آن تعريف پايه مالياتي براي خانههاي خالي است. البته تمام اين مسائل زماني قابلحل هستند که اراده جدي در اين زمينه وجود داشته باشد. طبيعتا تا زماني که اصلاح قوانين و قيمتها در تعارض با منافع تصميمگيراني نظير نمايندگان مجلس باشد، بعيد به نظر ميرسد آرامش به بازار مسکن بازگردد.
شکست قيمتهاي عرف منطقهاي
با اينکه پيشبينيها از وضعيت بازار در شب عيد حکايت از افزايش قيمتها در روزهاي پاياني سال داشت، اما نگاهي به معاملات انجامشده در اين روزها و فايلهاي اعلامي مشاوران املاک نشان ميدهد تعداد زيادي از صاحبان خانه، بهويژه در مناطق مياني و جنوبي تهران، تا حدودي از قيمتهاي نامتعارف خود کوتاه آمدهاند و با قيمتهاي واقعيتر سعي در فروش واحدهاي خود دارند. در بررسي اين موضوع ميتوان گفت آنها ديگر از فروش واحد خود با قيمتهاي نجومي نااميد شدهاند. نکته مهمتر اين است که اين گروه از مالکان براي دستيابي به نقدينگي ساخت مسکن و فرار از مواجهه با رکود احتمالي مسکن در سال 99 تا حدودي کوتاه آمدهاند و قيمتهاي عرف منطقهاي را شکستهاند.
