آرمان ملی- امیر داداشی: صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی قبل از این پیشبینی کرده بودند که اقتصاد ایران در سال 2020 از رکود به حالت نسبی خارج شده و رشد اقتصادی در کشور بین صفر تا یک درصد قرار میگیرد. حال با گذشت بیش از 40 روز از سال جدید میلادی اولین زمزمههای خروج از رکود و بازگشت ثبات نسبی به اقتصاد ایران به گوش میرسد. در همین زمینه رئیس کل بانک مرکزی، در صفحه اینستاگرامی خود نوشت: شاخصهای مهم اقتصاد کلان از قبیل رشد بخش غیرنفتی، تورم و سایر متغیرها همگی خبر از ثبات نسبی و روند بهبود تدریجی اوضاع و خروج اقتصاد از رکود دارد. عبدالناصر همتی همچنین با بیان اینکه درگیر عدهای فرصتطلب و رانتخوار هستیم که سعی بر ایجاد التهاب در جوّ روانی جامعه دارند روز گذشته گفت: ۵۰ درصد توان ما صرف خنثیکردن توطئه رانتخواران داخلی میشود.
پس از پایان کار دولت اصلاحات رکود به جزء جداییناپذیر اقتصاد ایران تبدیل شده است. رکودی که در صنایع مختلف اعم از ساختمان، خودروسازی، فولاد، آهن، چاپ و کلیه صنایع تولیدی دیده میشود و این روزها با تشدید تحریمها به صنعت نفت ایران هم نفوذ کرده است. با این حال تمامی این مسائل را نمیتوان به تحریم ارتباط داد. با اینکه دولتمردان و مسئولان کشور همواره بر رونق تولید تاکید دارند، اما درعمل سیاستهای اجرایی به سمت حمایت از بازارهای غیرمولد پیش میرود. سیاستهای حمایتی نظیر هدفمندسازی یارانهها و پرداخت کمکهای معیشتی نیز تنها هزینههایی هستند که دولتها برای خود در طول یک دهه اخیر تراشیدهاند که نهتنها نفعی برای تولید ندارند، بلکه با اثرات تورمی منجر به دامنزدن به رکود میشوند. در این بین شهروندان و سرمایهگذاران بهجای ورود به بخش تولید و اثرگذاری در رشد اقتصادی کشور یا چشم به خزانه دولت میدوزند یا به نوسانات بازارهای غیرمولد نظیر ارز، سکه و طلا دامن میزنند. همچنین بیتوجهی به تولید در صنایع خودروسازی و ساختمانسازی، خودرو و مسکن را به کالاهای سرمایهای تبدیل کرده است بهطوری که اگر سرمایهای هم از سوی مردم
و بخش خصوصی به این بخشها تزریق شود به سمت سوداگری میرود و افراد صرفا منافع شخصی خود را در این زمینه دنبال میکنند. قوانین و سیاستهای اجرایی نیز بهگونهای پیش میرود که طی یک دهه اخیر تعدادی از تولیدکنندگان هم به سفتهبازی روی آوردهاند و دیگر امید به سوددهی تولید و تجارت ندارند. قطعا در فضای کسبوکار، سرمایهگذاران به دنبال راهی پرسودده و زودبازده میگردند؛ مشخص است آنها بازارهای مختلف را در دوکفه ترازو قرار میدهند و به کفه سنگین ترازو میل پیدا میکنند. حال اگر نگاهی اجمالی به پژوهشهای انجامشده داشته باشیم، متوجه میشویم که بازدهی بخش مولد ایران در سال جاری در بهترین شرایط 10 درصد بوده است. حال اگر این حجم از بازدهی را با نرخ سود سپردهگذاری یکساله مقایسه کنیم، متوجه میشویم که سپردهگذاری در بانکها که نیاز به هیچ فعالیت و مشارکتی ندارد حداقل پنج درصد بیشتر از فعالیت تولیدی بازدهی دارد. همچنین سپردهگذاران هیچ مالیاتی نمیپردازند، در حالی که امروز وزن مالیاتی کشور بیش از هر کسی روی دوش تولیدکنندگان است. بنابراین رفع تحریمها امری لازم، اما ناکافی به حساب میآید. امروز علاوهبر گشایشهای
بینالمللی، لازم است که قوانین، ساختارهای اقتصادی، نظام مالیاتی و سیاستهای تشویقی اصلاح شوند در غیر اینصورت اگر اعداد و ارقام هم نشانههای مثبتی از خود بروز دهند، اما اقتصاد ایران در باتلاق رکود بیشتر فرو خواهد رفت.
مقابله با اختلاسهای داخلی
با ورود به سال 2020 اولین زمزمههای خروج از رکود به گوش میرسد. در همین زمینه رئیس کل بانک مرکزی، نوشت: با تدابیر اتخاذشده و بر اساس دادههای بانک مرکزی شاخصهای مهم اقتصاد خبر از ثبات نسبی و خروج اقتصاد از رکود دارند. البته عبدالناصر همتی روز گذشته هم توضیح داد که نیمی از توان بانک مرکزی صرف مبارزه با رانتخوارانی میشود که برای برهمریختن بازار توطئه کردهاند. او همچنین از تلاش بانک مرکزی در مقابله با پولشویی و اختلاسهای داخلی خبر داد و افزود: با اقدامات مناسب و شفافسازی سعی میشود از پولشویی و ثروتاندوزی فرصتطلبان جلوگیری بهعمل آوریم.