اصلاحطلبان با ليست حداقلي ميآيند يا ائتلاف ميکنند؟
استراتژي اصلاحطلبان در مقابل رد صلاحيتها
ردصلاحيتهاي شوراي نگهبان اصلاحطلبان را با شرايط پيچيدهاي روبه رو کرده و براي گذشتن از اين گذار سخت چند سناريو پيش روي آنها قرار داده است. نگراني هايشان به بار نشست و تيغ ردصلاحيتها بسياري از کانديداهاي اصلاحطلبان را تا اينجاي کار از گردونه انتخابات کنار زده است. با وجود آنکه برخي از فعالان سياسي اصلاحطلب از احتمال رد صلاحيتهاي گسترده سخن به ميان آورده بودند اما هيچگاه فکرش را هم نميکردند کار به جايي برسد که از نمايندگان فعلي حدود 90 نماينده رد صلاحيت شوند و آنطور که در بيانيه شورايعالي سياستگذاري اصلاحطلبان آمده است اين تيغ بيشتر شامل حال کانديداهاي جريان چپ شده است. در اين بيانيه آمده است: «بر اساس آنچه تاکنون دريافت کرده ايم، و برخلاف آنچه که با مغالطه به جامعه اعلام ميشود از مجموع بيش از 16 هزار نفر ثبت نام کننده، تاکنون تنها حدود 5000 نفر تاييد صلاحيت شدهاند. حدود هزار و پانصد نفر يا انصراف دادهاند و يا پس از رد صلاحيت توسط هياتهاي اجرايي، اعتراض قانوني نکردهاند. حدود نه هزار و پانصد نفر نيز يا احراز صلاحيت نشدهاند و يا رد صلاحيت شدهاند. متاسفانه بيش از 90 درصد کانديداهاي شناخته شده احزاب اصلاحطلب رد صلاحيت شده اند. ادامه کار براي آن با پيچيدگيهاي زيادي رو به رو است.» از همين چند جمله ميتوان اين موضوع را به خوبي دريافت کهراه باقي مانده تا 2 اسفند و برگزاري انتخابات قطعا راه همواري براي اصلاحطلبان نيست و اين موضوع آنها را با سردرگمي براي در پيش گرفتن نوع استراتژي مناسب براي ورود به انتخابات روبهرو کرده است؛ شرايطي که ميتوان براي آن چند سناريو متصور شد. سناريوي اول ميتواند اعتراض و رايزني چپ گرايان با شوراي نگهبان و گرفتن مجوز تاييد صلاحيت برخي کانديداهايشان براي حضور پررنگتر در انتخابات باشد؛ سناريوي دوم ليست حداقلي و سناريوي سوم کنار کشيدن از انتخابات و عدم ارائه ليست باشد.
سناريوي اول؛ اعتراض و رايزني
«اعتراض حق ماست» اين جملهاي است که بسياري از نمايندگان مجلس با گرايش اصلاحطلبي اين روزها آن را تکرار ميکنند و معتقدند بايد با اعتراض زدن به ردصلاحيتها و در صورت لزوم رايزني با شوراي نگهبان و نهادهاي بالاتر شرايط تاييد صلاحيت را فراهم کرد و اجازه نداد ميدان براي رقيب خالي شود. برخي از اصلاحطلبان نيز معتقد به اين استراتژي نيستند و معتقدند اساسا شوراي نگهبان ارگاني نيست که بتوان با آن رايزني کرد. در اين راستا يدا... طاهر نژاد از اعضاي شوراي مرکزي حزب کارگزاران ميگويد: «انتخابات رقابتي ميتواند انگيزه و نشاط مردم را براي حضور پاي صندوقهاي راي افزايش دهد اما تجربه انتخاباتهاي گذشته به ما نشان ميدهد که رايزنيها با شوراي نگهبان چندان هم کارساز نبوده و بسيار بعيد ميدانم تغييرات جدي و اساسي صورت گيرد.»
سناريوي دوم؛ ليست حداقلي نه استيجاري
نقشه راه ديگري که ميتوان آن را روي ميز اصلاحطلبان ديد ارائه ليست حداقلي است. به اين معنا که هرکدام از کانديداهاي جريان اصلاحات که توانستند از سد شوراي نگهبان آن هم در مرحله تجديد نظر عبور کنند ليستي با همان تعداد ارائه شود. فاطمه راکعي دبيرکل مجمع زنان مسلمان نوانديش در اين رابطه ميگويد: «ما همان روالي را که قبلاً اعلام کرديم ادامه خواهيم داد؛ يعني هر جا از ميان اصلاحطلبان شاخص و شناختهشده و داراي پيشينه سياسي اصلاحطلبي افرادي داشتيم ليست خواهيم داد وگرنه عملاً نميتوانيم ليست بدهيم.» البته راکعي موضوع منتفي بودن ائتلاف را هم مطرح ميکند و ميگويد: «مهم اين است که نميخواهيم ليست استيجاري يا ائتلافي بدهيم، چون قبلاً اين کار را کرديم و نتيجه آن را ديديم.» اين سناريو موضوعي نيست که تنها از سوي راکعي مطرح شده باشد بلکه مصطفي کواکبيان نماينده مردم تهران نيز به خبرآنلاين ميگويد: «احتمال ارائه ليست کاملا منتفي نيست و بايد منتظر ماند و ديد که شوراي نگهبان چه تصميمي خواهد گرفت» او معتقد است اصلاحطلبان با نيروهايي که تائيد صلاحيت شدهاند يا ممکن است از بعد از تجديدنظر راهي انتخابات شوند ميتوان يک ليست انتخاباتي ارائه کرد» البته او نيز مانند راکعي ميگويد اينبار ائتلافي در کار نخواهد بود.
سناريوي سوم؛ کنار کشيدن از انتخابات
«کانديدا نداشته باشيم در انتخابات شرکت نميکنيم» اين همان صحبتي است که تقريبا از ماهها و هفتههاي پيش به يک راي حداکثري در ميان اصلاحطلبان دست پيدا کرده بود و اين موضوع را ميتوان به وضوح در بيانيه شورايعالي سياستگذاري به آن اشاره کرد. در بخشي از اين بيانيه آمده است: «شوراي عالي سياستگذاري جبهه اصلاحطلبان ايران اسلامي بر اساس راهبرد مصوب خود که پيشتر نيز اعلام شده است در صورت نبودن کانديداهاي شاخص اصلاحطلب در حوزههاي انتخابيه، ليستي به مردم معرفي نخواهد کرد.»البته اين تنها شورايعالي سياستگذاري نيست که از عدم ارائه ليست سخن ميگويد بلکه «حزب اعتماد ملي» و «مجمع ايثارگران» نيز هر کدام در بيانيههاي جداگانهاي با انتقاد از رويکرد شوراي نگهبان اعلام کردهاند چنانچه کانديداهايشان نتوانند از سد شوراي نگهبان عبور کنند نه تنها ليستي ارائه نميکنند بلکه از کانديدايي هم حمايت نخواهد کرد. البته در اين سناريو اين موضوع هم مطرح ميشود که افراد تائيد صلاحيتشده ميتوانند فارغ از هرگونه ليستي وارد انتخابات شوند بدون آنکه جريان اصلاحات از آنها حمايت کند؛ در حقيقت حضور چهرههاي سياسي ميتواند مستقل صورت بگيرد موضوعي که با توجه به پروژه تجربه شده ميتوان به قطعيت گفت نميتواند سر سلامت از انتخابات بيرون بياورد و تقريبا آن ميتوان يک پروژه از قبل شکست خورده معرفي کرد.