تعرفهگذاری خدمات دندانپزشکی در گام آخر
سلامت دهان، به تعبیری پنجره یا دروازه سلامت محسوب میشود. سازمان بهداشت جهانی در تعیین راهبردها و خطمشیهای پیشروی نظامهای سلامت، سلامت دهان را جزو اولویتها قرار داده و نظامهای سلامت توسعهیافته، با توجه جدی به برنامههای کلان آموزشی، پیشگیری و درمان، به نوعی جوامع خود را علیه بیماریهای وابسته و پیوسته، مصون نگاه میدارند و از سوی دیگر در همه کشورها، خدمات دندانپزشکی، جزو خدمات گرانقیمت سلامت است. بیماریهای دهان و دندان همچنان بخش قابلتوجهی از هزینههای سلامت مردم، به ویژه بیماریهای گروههای کمدرآمد و با درآمد متوسط را به خود اختصاص میدهد و تاکید بر سلامت دهان و دندان به عنوان یک مولفه اساسی سلامت عمومی بشمار میرود. سواد سلامت دهان (OHL) نیز بر سلامت دهان و دندان و بهتبع آن بر سلامت عمومی و کیفیت زندگی تاثیر میگذارد و سواد پایین سلامت دهان هم میتواند تاثیر مالی قابلتوجهی بر جامعه داشته باشد. حال و روز سلامت دهان در ایران ما هم چندان خوش نبوده است و برخلاف ارتقای چشمگیر شاخصهای سلامت در دهههای اخیر و بهرغم توسعه مطلوب کمی و کیفی نیروی انسانی و آموزش عالی و تخصصی دندانپزشکی در ۴۰ سال
گذشته، اما بهبود شاخصهای سلامت دهان و دندان هماهنگ و همگام با این پیشرفتها به نظر نمیرسد. مشکلات دندانپزشکی درمان نشده مشخصا با تعدادی از دیگر موارد بهداشتی از جمله بیماریهای تنفسی و حتی قلبی، مغزی و عروقی مرتبط است و البته دندانپزشکی علاوهبر پیچیدگیهای مرسوم خود، در همه جوامع پرهزینه بوده و پرداخت مبالغ هنگفت درمان از عهده بسیاری از خانوادهها خارج است. مشکلات سلامت دهان و دندان یک بیماری شایع و گرانقیمت هم برای جامعه و هم برای افراد مبتلا است و بر شاخص «کیفیت زندگی افراد مرتبط با سلامتی» (HRQoL) تاثیر میگذارد. خدمات دندانپزشکی چهارمین خدمت درمانی گران در دنیا است. فقط در ایالات متحده، بیش از ۱۱۰ میلیارد دلار سالانه برای مراقبت از دهان و دندان هزینه میشود. در اتحادیه اروپا، هزینههای سالانه برای سلامت دهان و دندان در سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، بیش از ۷۹ میلیارد یورو تخمین زده شده است؛ این بیش از آن است که برای مراقبت از سرطان یا بیماریهای تنفسی در همین کشورها هزینه شده است. بررسی هزینههای دندانپزشکی در کشورهای مختلف نشان میدهد که هزینههای سلامت دهان و دندان بالاتر و سریعتر از سایر حوزهها
افزایش مییابند و در این میان عدم وجود راهنمای تعرفهای بر مشکلات این حوزه میافزاید. تعرفهگذاری خدمات دندانپزشکی مشخصا شفافیت را افزایش میدهد، این امر باعث رقابت و بازنگری روشمند هزینهها در طول زمان و ساماندهی اقتصاد سلامت دهان و دندان میشود. در جوامع توسعهیافته، اکثریت قریب به اتفاق دندانپزشکان هزینههای خود را با راهنمای تعرفهای کشور یا ایالت خود تراز میکنند و خلأ چنین راهنما یا دستورالعملی در ایران سالهاست مشاهده میشود؛ چنانکه صدها خدمت درمانی در این حوزه هیچگاه تعرفهگذاری نشده است و ارائهدهنده و گیرنده و خریدار خدمت، همزمان از این موضوع آسیب میبینند. وزارت بهداشت در یکسال اخیر با رعایت اصل تقدم پیشگیری بر درمان، برنامه ملی «مدارس عاری از پوسیدگی دندان» را عملا کلید زد و در گام نخست مدارس عاری از پوسیدگی دندانی در مقطع ششم ابتدایی را هدفگذاری کرد؛ طرحی که صدها دندانپزشک با بهرهگیری از بیش از ۳۶۰۰ یونیت دندانپزشکی مستقر در مراکز خدمات سلامت شهری و روستایی بهزودی اهداف آن را محقق خواهند کرد و در گام بعد، مدارس عاری از پوسیدگی در مقطع ششم دبیرستان، عملا تحولی چشمگیر در آتیه سلامت
دهان و دندان ایرانیان رقم خواهد زد. همزمان با این اقدامات در سطح اول پیشگیری، سطح دوم پیشگیری و دندانپزشکی نیازمند ساماندهی خدمات و تعرفههاست. بهدنبال تلاشها و مطالعه جامع موضوع، کلیات این مهم امروز در شورایعالی بیمه سلامت مصوب شد و به دستور وزیر بهداشت در بازه زمانی کمتر از یک ماه آینده جزئیات آن پس از تکمیل بررسیها و پیشنهادات مورد بررسی نهایی قرار خواهد گرفت. تصویب و ابلاغ این تعرفهها که از جمیع ابعاد برای ارائهدهندگان خدمت در بخش خصوصی، خیریه، عمومی غیردولتی و دولتی ارائه خواهد شد، گام بلندی در راستای ساماندهی و نظاممندی ارائه خدمات سلامت دهان و دندان در کشور خواهد بود.
