اردوغان و چالش رسانههای ایران
ترکيه، رئيسجمهور اين کشور و تيم رسانهاي او نسبت به اظهارنظرهاي رسانهاي مسئولان کشورهاي مختلف بسيار حساسند و اين موضوع چندان جديد نيست. از سالها پيش ترکيه نسبت به اظهارات برخي مقامات ايراني گلايه داشت اما از اظهار علني اين گلايهها پرهيز ميکرد و صرفا در ديدارهاي غيرعلني اشاراتي به آن کرده بود. اردوغان معتقد بود بايد مسئولان و رسانههاي ايراني توسط دولت کنترل شوند و اين چنين بيپروا از دولت ترکيه انتقاد نکنند. پس از آغاز «عمليات چشمه صلح» کردهاي ايران، رسانهها، نمايندگان مجلس و اکثر فعالان سياسي نقدهايي جدي را نسبت به اقدامات رئيسجمهور ترکيه مطرح کردند. بخش عمدهاي از اين انتقادات مجازي است که نميتوان آن را به فضاي رسانههاي رسمي نسبت داد و کنترل کرد، اما در حوزه رسانهها نيز اختلاف نظرها اندک است و اغلب رسانههاي جريان اصلي متفقا موضعي انتقادي دارند. ترکيه با خود فکر ميکند چرا رسانههاي کشوري که سهم ويژهاي در به راه اندازي روند مذاکرات آستانه دارد و به عنوان يک همکار منطقهاي با ترکيه براي حل مسأله سوري همکاري ميکند، اين چنين عليه آنکارا برآشفتهاند و مردم اين کشور موضعي منفي دارند. به همين دليل رجب طيب اردغان از لزوم کنترل فضا توسط دولت ايران و شخص رئيسجمهور سخن ميگويد. دولت ترکيه به رغم آن که نسبت به ديگرکشورهاي منطقه از فضاي بازتري برخوردار است، در کشور خود محدوديتهايي جدي براي رسانهها ايجاد ميکند و حتي شاهد بازداشت تعدادي از خبرنگاران در اين کشور هستيم که خود مويد فضاي رسانهاي در ترکيه است. اين حساسيتهاي رسانهاي به اين دليل است که براي کشورها، وجهههاي که از آنها نزد افکار عمومي و به ويژه مردم کشورهاي همسايه ساخته ميشود بسيار اهميت دارد. آنها تلاش ميکنند تا تصويري که از آنان به مردم ديگر کشورها ارائه ميشود تصويري مثبت باشد يا دست کم تنفر برانگيز نباشد. مسأله اينجاست که ترکيه ميخواهد با محور قرار دادن حمايتهايي که اين کشور در موضوع هستهاي از ايران داشته که البته معتقدم به دليل نيت اين کشور براي هستهاي شدن در آينده نزديک است، جمهوري اسلامي را به کنترل رسانهاي وا دارد. اين درک بايد وجود داشته باشد که به عمليات «چشمه صلح» نه تنها در ايران بلکه در تمام دنيا به سبب مصائبي که براي غيرنظاميان به وجود آورده با نگاهي انتقادي نگريسته ميشود و با وجود شبکههاي اجتماعي حکومتها قادر به مديريت اين نوع نگاه نيستند. از سوي ديگر در شرايط کنوني و با توجه به نوع نگاه رسانههاي جهان به اردوغان و مسأله عمليات «چشمه صلح»، او حتي اگر با اين روش و با انتقاد مستقيم از مسئولان ايراني بتواند حمايتي هرچند اندک براي خود به دست بياورد، دستاوردي بزرگ کسب کرده و در مقطع فعلي براي ترکيه بسيار مفيد است. با اين وجود معتقدم شايد او بتواند در حوزه سياسي، حمايتهايي را از سوي دولت ايران يا سياستمداران به خود جلب کند اما بعيد ميدانم رجب طيب اردوغان بتواند گامي در راستاي اقناع رسانهها بردارد و رسانهها اساسا گوششان بدهکار حرف سياستمداران نيست.
