فعال و کارشناس محيط زيست:
جهان يکونيم درجه گرمتر ميشود
در خوشبينانهترين حالت اگر تمام کشورهاي جهان متعهد به «پيمان پاريس 2015» باشند باز هم شاهد تغيير اقليم و افزايش دماي هوا تا ميزانِ 1 الي 1/5 درجه هستيم. برنا نوشت؛ ما از جنبههاي مختلف به طبيعت نگاه ميکنيم. يکي از اين ديدگاهها، تاثيرات تغيير اقليم است که ميتواند وضعيت حفاظتي بسياري از گونهها و زيستگاههاي ما را تشديد کند. متاسفانه اين موضوع خيلي مورد توجه قرار نگرفته و به تاثيري که تغيير اقليم روي وضعيت حفاظتي محيط زيست ما دارد توجه نميشود. بهعنوان مثال در بحث استفاده و حفاظت از منابع آبي، مسائل مربوط به کشاورزي و استفاده از آب و مديريت آب را مطرح ميکنيم و کسي اهميتي به آن نميدهد، چراکه اگر قرار بود اتفاقي بيفتد در سيستانوبلوچستان کسي جاليز و هندوانه نميکاشت. به هر ترتيب موضوع حفاظت از زيستگاهها و تاثيرات اقليمي از آن جهت که ارتباط مستقيمي با زندگي انسانها دارد، بسيار گسترده و قابل توجه بوده و نيازمند بررسيهاي وسيع است. در اين رابطه با مژگان جمشيدي، فعال و کارشناس محيط زيست، گفتوگو کرديم که در ادامه ميخوانيد.
بزرگترين مشکل زيستمحيطي امروز جهان
مژگان جمشيدي، فعال و کارشناس محيط زيست، در خصوص از بين رفتن زيستگاهها که منجر به تاثيرات اقليمي شديدتري ميشود، گفت: مساله تغيير اقليم بزرگترين مشکل زيست محيطي امروز جهان است. او ادامه داد: تغيير اقليم در کشورهاي مختلف تبعات و تاثيرات متعددي ميتواند داشته باشد. بهعنوان مثال تغيير اقليم در کشوري مانند ايران، که بخش وسيعي از آن را بيابانها تشکيل ميدهد، با نواحي باراني و مرطوب اروپا متفاوت است.
جهان گرمتر ميشود
اين فعال محيط زيست به سند تغيير اقليمي ايران تا سال 2100 اشاره کرد و افزود: در سند چشمانداز اقليم که سازمان هواشناسي کشور با همکاري هيات دولتي تغير اقليم سازمان ملل در سال گذشته منتشر کرد، گفته شد: «در خوشبينانهترين حالت اگر تمام کشورهاي جهان متعهد به پيمان پاريس 2015 باشند باز هم شاهد تغيير اقليم و افزايش دماي هوا تا ميزان يک الي 1/5 درجه هستيم.» جمشيدي با تاکيد بر اينکه تاثير و افزايش دما در منطقه خاورميانه بيشتر است، توضيح داد: اقليمشناسان کشور خودمان بارها متذکر شدهاند تاثيراتي که تغيير اقليم در منطقه خاورميانه ميگذارد بارها بيشتر از ساير مناطق جهان است، زيرا متاسفانه در خاورميانه تخريب محيط زيست و تغيير اقليم بيش از ساير مناطق جهان بوده است. اين فعال محيط زيست وقوع جنگهاي پيدرپي در منطقه خاورميانه در سالهاي اخير را يکي از عوامل آسيبرسان به محيط زيست برشمرد و گفت: محيط زيست همواره در اولويت آخر در کشورهاي جهان سوم بوده و هست. هنگامي که بحرانهاي اقتصادي و سياسي و مسائلي مانند جنگ اتفاق ميافتد محيط زيست بيشتر تخريب شده و بيشتر ناديده گرفته ميشود. در کشور ما به گفته رئيس سازمان جنگلها از سال 90 حدود يکميليون هکتار کانون بحراني بياباني، تنها به دليل خشکشدن تالابها به کشورمان اضافه شد. او ادامه داد: بيابانزايي بهسرعت در حال افزايش است، اين اتفاق که تخريب زيستگاه هم ناميده ميشود با از بين رفتن پوشش مرتعي و جنگلي منجر به تخريب زيستگاه خواهد شد. همچنين به لحاظ علمي ميدانيم که تخريب جنگل تا چه حجمي ميتواند باعث آزادسازي کربن در جو شود و اقليم جهاني را متاثر کند.
گردوغبار در تمام استانهاي کشور
جمشيدي با اشاره به اينکه در مقياس منطقهاي و خردهاقليمي هم اين اتفاق ميتواند باعث افزايش دما شود، توضيح داد: ما باعث تخريب کشور شدهايم. 20سال گذشته خبري در مورد گردوغبار نبود ولي اکنون اين چنين نيست و اخبار فراگيري از گردوغبار در تمام استانهاي کشور به گوش ما ميرسد. اين فعال محيط زيست تاکيد کرد: در سال گذشته، رئيس سابق هواشناسي اعلام کرد هواي ايران بهطور متوسط در 49سال گذشته حدود دو درجه افزايش پيدا کرده است؛ دو درجه عدد بالايي است که نتيجه تخريبها و تغييراتي است که در زيستگاهها و محيط زيست انجام دادهايم. او با بيان اينکه افزايش دما باعث خشکشدن منابع آبي و تخريب دوبرابري زيستگاههاي جنگلي و مرتعي باقيمانده ميشود، ادامه داد: با اين اوصاف مسلما انقراض گونههاي گياهي و جانوري اولين تبعات تغيير زيستگاه خواهد بود اما در ابعاد وسيع اين تخريبها دامن انسانها را خواهد گرفت. جمشيدي افزود: تخريب زيستگاه فقط شامل گونهها نميشود بلکه در تمام موارد از جمله آبوهوا و معيشت مردم و سلامت نيز تاثيرگذار است. اين کارشناس محيط زيست با تاکيد بر اينکه تخريب زيستگاه منجر به انقراض گونههاي گياهي و جانوري و در گام بعدي منجر به افزايش دماي منطقهاي و سپس فقر و تغييرات اقتصادي، اجتماعي و رفاهي ميشود و حتي ممکن است تبعات سياسي و امنيتي در پي داشته باشد، گفت: در سيستان تا همين چندسال گذشته از درياچه هامون بهعنوان دريا ياد ميکردند و 15هزار صياد داشت اما امروز با خشکشدن درياچه، صنايعدستي نابود شد، کشاورزي و دامداري از بين رفت، مردم فقير شدند و تصميم گرفتند از منطقه مهاجرت کنند و در شهرهاي ديگر حاشيهنشين شوند. جمشيدي تصريح کرد: تخريب محيط زيست از انقراض گونههاي جانوري آغاز شده و سپس به گونه گياهي ميرسد و در نهايت با افزايش دما و تبخير آب کشاورزي را تحتتاثير قرار ميدهد. اين فعال محيط زيست با تاکيد بر اينکه کشاورزي و دامداري همواره بر مبناي دماي هوا و آب به فعاليت خود ادامه داده، عنوان کرد: نفت اولين اقتصاد و دامداري و کشاورزي دومين منبع مهم درآمدي کشور است. بايد توجه داشت نابودي زيستگاهها، نابودي دامداري و کشاورزي را در پي خواهد داشت و اگر اين اتفاق بيفتد مردم مشاغل خود را از دست داده و سپس فقر و آسيبهاي اجتماعي از راه ميرسد. او با اشاره به اينکه نيازمند بررسيهاي دقيق آبي و مرتعي و زيستمحيطي هستيم، عنوان کرد: متاسفانه افق نگاه مردم به موضوع محيط زيست کوتاه است و به حاميان و دغدغهمندان آن به چشم انسانهاي لاکچري نگاه ميشود. اما اين چنين نيست، مردم خوزستان 30سال پيش اين وضعيت را نداشتند و امروز به اين بحران رسيدند.