راهکارهاي ايجاد نشاط
مدارس تشنه نشاط و شادي هستند
راهکارهاي ايجاد نشاط
دوباره روزهاي مدرسه و دوباره چالشهايي که بايد براي آنها چارهانديشي کرد. رئيس انجمن مددکاران اجتماعي ايران به راهکارهاي ايجاد نشاط در ميان دانشآموزان اشاره کرد و گفت: مدارس تشنه نشاط و شادي هستند. مهر نوشت؛ با توجه پرسش مهري که رئيسجمهور همزمان با آغاز سال جديد تحصيلي اعلام کرد(آيا محيط مدرسه محيطي دلپذير، شاد و پرنشاط است؟) گفتوگويي با سيدحسن موسويچلک رئيس انجمن مددکاران اجتماعي ايران انجام دادهايم که در ذيل ميآيد.
چقدر پرسش مهري که رئيسجمهور مطرح کردند در جامعه ما ضروري است؟
فکر ميکنم در تمام طول اين سالها که پرسش مهر توسط روساي جمهور کشور ما مطرح شد اين موضوع يکي از ضروريترينها بود که در سال جاري توسط رئيسجمهور به پرسش گذاشته شده است. تاملي بر شاخصهاي مرتبط با نشاط اجتماعي و شادي و بهطور کلي حوزه سلامت اجتماعي و رواني در کشور نشان ميدهد که حال ما در اين حوزه خيلي خوب نيست. هيچکس هم نميتواند منکر اين موضوع شود. بهعنوان مثال طبق آمار ارائهشده توسط مسئولان وزارت بهداشت، بين 23 تا 25درصد حداقل داراي يک اختلال رواني هستند، يعني از هر چهار نفر يک نفر. تعداد خشونتها در کشور نگرانکننده است و هميشه جزء پروندههاي قضائي با فراواني بالا بوده است. همچنين آماري که از نزاع توسط پزشکي قانوني ارائه شده هم تاييدي بر همين نکته است که خشونت بالاست. همينطور خشونتهاي خانگي و شاخصهاي ديگر. طبيعي است در جامعهاي که شادي و نشاط اجتماعي بالا باشد نشانگان اجتماعي و رواني حال بهتري خواهند داشت. لذا طرح اين پرسش ميتواند يک فرصت باشد از اين نظر که ما به موضوع شادي و نشاط فکر کنيم. اينقدر گرفتاريم که گاهي اوقات نميدانيم آخرينباري که از ته دل خنديديم کي بود. البته نشاط و شادابي هميشه خنده نيست که در ادامه توضيح خواهم داد.
چرا در مدرسه و براي دانشآموزان اين سوال مطرح شد. اهميت اين موضوع چه بود؟
بله. پاسخ به اين سوال از چند منظر اهميت دارد؛ منظر اول مديران مدرسه و به عبارت بهتر اولياي مدرسه هستند، مدير مدرسه، ناظم و معلم. اين سه گروه در مدرسه بيشترين نقش را در تقويت شادي دارند. البته اين بهمنزله بيتوجهي به سياستگذاران نظام آموزشي نيست که اتفاقا نقش آنها هم بسيار مهم هست. مدارس شاديگزيز يا مدارس شاديافزا در نتيجه تصميمات همين سياستگذاران است. من معتقدم بنا به دلايل متعدد مدارس ما مدارس شادي نيستند و بيش از اينکه شاد باشند شاديگزير هستند. اين تفکر در اغلب مدارس غالب است. پس انتخاب سياستگذاران و مديران و معلمان خوب در تزريق شادي و ايجاد بستر شادي و نشاط در مدارس بسيار مهم است. بايد اجازه دهيم بچهها در مدارس شاد تربيت شوند که تاثيرش در يادگيريهاي دروس و مهارتها اجتماعي و غيره هم بسيار قابلتوجه خواهد بود. منظر دوم دانشآموزان هستند که ميتوانند در ايجاد اين فضا کمک کنند. منظر سوم: خانوادهها هستند. نقش الگوهاي تربيتي خانوادهها در تربيت دانشآموزان شاد و يا غمگين کم نيست. لذا هر سه ضلع اين مثلت بايست مورد توجه قرار گيرند. گرچه اطلاع ندارنم که پرسشهاي مهر قبلي نتايجش چه خروجي در عرصه سياستگذاريها و اجرا داشته ولي همين که به دنبال اين سوال باشيم که چگونه محيطي شاد يا شادتر داشته باشيم خودش يک گام به جلوست. معتقدم دانشآموزي که محيط شاد را در دوران تحصيل خود تجربه کند احتمال اينکه در آينده در هر کجا که باشد مروج شادي باشد بيشتر از دانشآموزي است که اين محيط را تجربه نکرده باشد. ضمن اينکه فراموش نکنيم دانشآموزان در سنيني هستند که پويايي و تحرک از ويژگيهاي ذاتيشان است که اگر جلويشان گرفته شود ممکن است بهصورت خشونت که الان هم يکي از اولويتهاي مسائل محيطهاي آموزشي است يا گرايش به آسيبهاي اجتماعي خود را نشان دهد.
چه بايد کرد؟
به نظرم اولين گام پذيرش اين موضع در نظام آموزشي است که به دنبال تربيت نسلي باشيم که در امروز و همينطور در آينده شادي و نشاط را براي خود و ديگران هم بخواهد. محيط مدرسه را شاداب کنيم. رنگ مدرسه، نوع پوشش دانشآموزان و اولياي مدرسه، رنگ کلاسها و تجهيزات و... شادي را منتقل کند.استفاده از معلمان با انگيزه و مديران شايسته راه ديگري است. اينکه گفتم شادي هميشه خنده نيست منظورم همين است. مدير خوب با اعمال مديريت خوب خودش ميتواند شادابي را در مدرسه ايجاد کند، معلم با انگيزه با تدريس خوب خودش، برخورد مناسب با دانشآموزان و آموزشهاي عملي در حوزه مهارتهاي اجتماعي و مسئوليتپذيري و... ميتواند در تقويت اين فضا نقش مهمي داشته باشد. ارتباط منطقي و خوب بين اولياي خانه و مدرسه هم همينطور. دادن نقش به دانشآموزان در مدرسه احساس خوبي در آنان ايجاد ميکند.همينطور اشتباه دانشآموزان را بر سرشان آوار نکنيم. هر کسي ممکن است اشتباه کند با شخصيت دانشآموزان برخورد نکنيم. اجازه دهيم جشنوارههاي اقوام در مدارس برگزار شود به همت خود دانش آموزان، خانوادهها و اولياي مدرسه در تقويت هويت فرهنگي، گامي اساسي برداريم که يکي از مهمترين مولفههاي نشاط اجتماعي است. به حقوشان احترام بگذاريم، به تفاوتها توجه کنيم، سواد اجتماعي را به دانشآموزان ياد دهيم و فقط متکي بر محفوظات نشويم تا در کنار درسخواندن انسانبودن را هم بياموزند. مدير مدرسهاي که دانشآموز براي ورود به اتاقش لازم باشد از کسي اجازه بگيرد نميتواند در ايجاد اين فضا کمک کند.
