نياز منطقه خليج فارس به همگرايي

طي چهار دهه اخير و به خصوص پس از پايان جنگ تحميلي ايران و عراق، جمهوري اسلامي ايران بارها اعلام کرده که هشت کشور حوزه خليج فارس قادرند بدون دخالت و حضور قدرت‌هاي فرامرزي از امنيت اين حوزه مهم استراتژيک حفاظت کنند. اخيرا وزير امور خارجه و رئيس‌جمهوري کشورمان رسما اعلام داشته‌اند که ايران حاضر به انعقاد قرارداد عدم تجاوز و مودت با کشورهاي جنوبي خليج فارس است و بدين وسيله به‌جاي خريد امنيت از قدرت‌هاي فرامرزي، کشورهاي همجوار خود حافظ امنيت فيمابين باشند. ولي پيشنهادات سازنده ايران پاسخ درخوري تاکنون دريافت نکرده و به‌استثناي کشور‌هاي عراق، عمان و قطر که سياستي معقول و مسالمت‌آميز نسبت به ايران در پيش گرفته‌اند ساير کشورها بر طبل خصومت با ايران مي‌کوبند. پس از خروج بريتانيا امنيت و ثبات منطقه به آمريکايي‌ها و دولت‌هاي وقت ايران و عربستان واگذار شد. بعد از انقلاب اسلامي از آنجا که کشورهاي جنوبي خواهان ثبات طولاني مدت، مقابله با تهديدهاي داخلي، تروريسم، افراط‌گرايي، تامين امنيت انرژي و توسعه بودند؛ با کمک آمريکا شوراي همکاري خليج فارس را در مقابل ايران انقلابي تشکيل دادند و هرچه توانستند به عراق در جنگ با ايران کمک مالي و تسليحاتي کردند. شبکه‌هاي دفاعي-امنيتي بين آمريکا و کشورهاي حوزه جنوبي تا آنجا پيش رفته که امنيت خليج فارس، امنيت ملي آمريکا محسوب مي‌شود. چالش‌ها و رقابت موجود بين ايران و عربستان سعودي، برادر بزرگ کشورهاي عضو شوراي همکاري، چندگانه‌اند؛ نخست شکاف مذهبي و دوم رقابت در زمينه انرژي و نفت و گاز و در نهايت جهت‌گيري متفاوت در سياست خارجي دو کشور. بايد با طرح پيشنهاد انعقاد قرار دادهاي عدم تجاوز و مودت با کشور‌هاي عضو شوراي همکاري در واقع بر ترس آنها از ايران فائق آمد و فلسفه اتحاد اين کشورها با آمريکا و انگليس را براي دفاع و امنيت بي‌اثر نمود. ايران در ضمن بايد در عمل نشان دهد که قصدي براي تسلط سياسي و ايدئولوژيک بر اين کشورها ندارد و صرفا به امنيت جمعي حوزه خليج فارس مي‌انديشد. با توجه به مجموعه شرايط زمان براي طرح پيشنهادات همگرايي و مودت مناسب بوده و سياست معقول حکم مي‌کند که حاکمان عربستان سعودي به سياست قطر و عمان بپيوندند و باب مذاکرات را با ايران به منظور همگرايي و دفاع مشترک منطقه‌اي در پيش گيرند.